Zboża to największa grupa upraw polowych w Polsce. W 2025 roku ich zbiory wyniosły 37,3 mln ton, co stanowi wzrost o 6,7% w porównaniu z poprzednim rokiem. Z tej ilości 26,6 mln ton przypadało na zboża podstawowe: pszenicę, żyto, jęczmień, owies i pszenżyto. Dominującym gatunkiem jest pszenica, którą najczęściej uprawia się w formie ozimej, ponieważ daje ona wyższy plon niż forma jara. Wstępne dane GUS na 2026 rok wskazują, że zbiory zbóż podstawowych wyniosą 25,3 mln ton, czyli o 4,9% (1,3 mln ton) mniej niż w roku poprzednim. Skuteczna uprawa wymaga odpowiedniego przygotowania gleby, terminowego siewu, zbilansowanego nawożenia NPK oraz ochrony roślin przed chwastami i chorobami grzybowymi.
Jak wygląda struktura uprawy zbóż w Polsce?
Zboża to największa grupa upraw polowych w Polsce, zajmująca przeważającą część gruntów ornych. Według GUS, w 2025 roku łączne zbiory wyniosły 37,3 mln ton, co stanowi wzrost o 6,7% w stosunku do poprzedniego roku.
W strukturze zasiewów przeważają tzw. zboża podstawowe wraz z mieszankami, takie jak:
- Pszenica,
- Żyto,
- Jęczmień,
- Owies,
- Pszenżyto.
Ich plony oszacowano na 26,6 mln ton, co oznacza wzrost o 4,8%. Reszta zbiorów, czyli około 10,7 mln ton, przypada głównie kukurydzy z przeznaczeniem na ziarno oraz gatunkom uzupełniającym, takim jak gryka i proso.
Wśród zbóż podstawowych największą rolę odgrywa pszenica, uprawiana zarówno jako ozima, jak i jara. Za nią plasują się jęczmień, pszenżyto, żyto i owies. Choć ta struktura jest dość stabilna od lat, udział poszczególnych gatunków zmienia się w zależności od warunków agrotechnicznych i opłacalności ich produkcji w danym sezonie.
Jaką powierzchnię zajmują uprawy zbóż w Polsce?
Zboża stanowią największą grupę uprawianą na polskich gruntach ornych, zdecydowanie wyprzedzając inne rośliny, takie jak przemysłowe, pastewne czy okopowe.
Główny Urząd Statystyczny (GUS) regularnie publikuje szczegółowe raporty dotyczące powierzchni zasiewów zbóż w ramach corocznych badań użytkowania gruntów. Warto jednak pamiętać, że areał ten zmienia się każdego roku, co jest uzależnione od:
- Rentowności produkcji,
- Warunków pogodowych jesienią,
- Indywidualnych decyzji rolników.
Dominującą część zasiewów zbóż stanowią uprawy ozime, a zwłaszcza pszenica ozima i żyto, które są wysiewane jeszcze jesienią poprzedniego roku. Zboża jare, takie jak pszenica jara, jęczmień jary czy owies, zajmują zwykle mniejsze obszary.
Powierzchnia zbóż jarych zwiększa się przede wszystkim wtedy, gdy niesprzyjające warunki jesienno-zimowe uniemożliwią siewy ozime. GUS udostępnia precyzyjne i regularnie aktualizowane informacje na temat powierzchni zasiewów zbóż podstawowych w corocznych publikacjach dotyczących użytkowania gruntów i zasiewów. Dzięki temu można śledzić zmiany i trendy w strukturze upraw na przestrzeni lat.
Które zboża należą do podstawowych uprawianych w Polsce?
Do grupy podstawowych zbóż według GUS zaliczamy pszenicę, żyto, jęczmień, owies, pszenżyto oraz mieszanki kilku z tych gatunków uprawianych na jednym polu. W 2025 roku łączne zbiory tych roślin wyniosły 26,6 mln ton, co stanowiło znaczną część z 37,3 mln ton całkowitych zbiorów zbóż odnotowanych w tym czasie.
Kukurydza przeznaczona na ziarno, mimo że botanicznie jest zbożem, jest przez GUS traktowana oddzielnie od podstawowych zbóż. Dlatego wstępne, lipcowe prognozy dotyczące zbiorów obejmują wyłącznie zboża podstawowe wraz z ich mieszaninami, a pełne dane, z uwzględnieniem kukurydzy, dostępne są dopiero pod koniec roku. Wśród podstawowych gatunków zbóż największą rolę odgrywają pszenica i jęczmień. Stosuje się je zarówno w przemyśle młynarskim i piekarniczym, jak i przy produkcji pasz oraz słodu do piwa.
Które zboże dominuje w strukturze produkcji zbóż w Polsce?
Pszenica zdecydowanie przoduje w uprawach zbóż w Polsce, zarówno jeśli chodzi o areał, jak i ilość zebranych plonów. Tuż za nią, zgodnie z typową strukturą produkcji, plasuje się kukurydza uprawiana na ziarno. Następują po niej jęczmień, pszenżyto, żyto oraz owies.
Dominacja pszenicy wynika z jej wszechstronności, ziarno trafia nie tylko do młynów i piekarni, ale również stanowi ważny składnik pasz dla zwierząt gospodarskich. Dzięki temu zapotrzebowanie na nią utrzymuje się na stabilnym poziomie, niezależnie od zmian na innych rynkach.
Warto dodać, że pszenica ozima zazwyczaj oferuje wyższy potencjał plonowania w porównaniu do pszenicy jarej, a właśnie ta pierwsza odmiana odpowiada za większość krajowej produkcji. Z kolei żyto i owies, które jeszcze nie tak dawno były popularne, stopniowo ustępują miejsca gatunkom bardziej opłacalnym i lepiej przystosowanym do zastosowań przemysłowych.
Jakie jest znaczenie praktyczne pszenicy i jęczmienia w polskim rolnictwie?
Pszenica odgrywa w polskim rolnictwie podwójną funkcję. Ziarno spełniające określone wymogi trafia do przemysłu młynarskiego i piekarniczego jako pszenica konsumpcyjna, natomiast reszta plonów wykorzystywana jest jako pasza dla zwierząt gospodarskich.
Jęczmień dzieli się na dwie zasadnicze grupy odmian. Pierwsza to jęczmień browarniany, uprawiany głównie na potrzeby przemysłu słodowniczego i piwowarskiego, często pod kontrakt. Druga grupa to jęczmień paszowy, który stanowi istotny składnik mieszanek dla trzody chlewnej oraz drobiu.
W przypadku jęczmienia browarnianego szczególne znaczenie mają surowe kryteria jakości ziarna, takie jak poziom białka oraz zdolność kiełkowania. To przekłada się na wyższą cenę skupu w porównaniu do jęczmienia paszowego.
Oba gatunki pełnią także ważną rolę agrotechniczną w systemach płodozmianu. Jęczmień jary, ze względu na krótki czas wegetacji, często stanowi przedplon dla rzepaku ozimego, podczas gdy pszenica ozima jest zwykle uprawiana po roślinach strączkowych lub okopowych. Warto podkreślić, że pszenica oraz jęczmień mają kluczowe znaczenie w strukturze produkcji zbóż podstawowych, odpowiadając łącznie za większość krajowych zbiorów tej grupy roślin.
Czym różni się uprawa zbóż ozimych od jarych?
Podstawowa różnica między zbożami ozimymi a jarymi polega na czasie siewu oraz długości okresu wegetacyjnego. Zboża ozime, takie jak pszenica ozima, żyto czy jęczmień ozimy, wysiewa się na jesieni, a plony zbiera latem następnego roku. Natomiast zboża jare wysiewa się dopiero wiosną, zbiory zaś odbywają się tego samego sezonu.
Oziminy potrzebują przejścia przez jarowizację, czyli ekspozycji na niskie temperatury zimowe. Bez tego etapu rośliny nie przejdą do fazy generatywnej i nie zaczną tworzyć kłosów. dłuższy okres wegetacji sprawia, że zboża ozime zazwyczaj plasują się wyżej pod względem plonów niż zboża jare. Wykorzystują też lepiej zapasy wilgoci w glebie zgromadzone wiosną oraz rozpoczynają wegetację szybciej.
Niestety, uprawa zbóż ozimych wiąże się z większym ryzykiem wymarznięcia czy uszkodzeń spowodowanych przez wyprzenie albo nadmiar wody. Dlatego tak istotne jest właściwe przygotowanie gleby oraz wybór odmian odpornych na mróz. Zboża jare często pełnią rolę rezerwy w gospodarstwach, gdzie jesienne warunki uniemożliwiły wysiew ozimin. Poza tym stanowią ważny element płodozmianu, co sprzyja ograniczaniu chwastów oraz chorób charakterystycznych dla zbóż ozimych.
Jak prawidłowo przygotować glebę pod siew zbóż?
Przygotowanie gleby pod siew zbóż rozpoczyna się od uprawy pożniwnej, która polega na podorywce lub talerzowaniu ścierniska. Takie zabiegi mają na celu zmniejszenie utraty wilgoci z gleby oraz wywołanie kiełkowania nasion chwastów i samosiewów przed rozpoczęciem właściwej uprawy.
Następnie wykonuje się orkę przedzimową lub decyduje się na uprawę bezorkową, w zależności od przyjętego w gospodarstwie systemu. Po tym etapie przeprowadza się uprawę przedsiewną, bronowanie albo agregatowanie, aby uzyskać pożądaną, gruzełkowatą strukturę gleby, sprzyjającą wzrostowi roślin.
Przed rozpoczęciem siewu istotne jest też sprawdzenie odczynu gleby. Większość zbóż najlepiej rozwija się w warunkach pH zbliżonych do neutralnych. W przypadku gleb kwaśnych należy przeprowadzić wapnowanie stosując odpowiednią dawkę i wykonać je z wyprzedzeniem, tak by poprawić warunki dla nasion.
Dodatkowo ważne jest wyrównanie powierzchni pola oraz doprawienie gleby na głębokość siewu, co wpływa na równomierne kiełkowanie nasion i jednorodne pojawianie się roślin na polu. Pominięcie któregokolwiek z tych działań, zwłaszcza regulacji pH oraz poprawy struktury gleby, może skutkować słabszym wykorzystaniem nawozów, a w efekcie niższymi i mniej wyrównanymi plonami zbóż.
Jakie są optymalne terminy siewu zbóż ozimych i jarych?
Zboża ozime wysiewa się jesienią, aby zapewnić im odpowiednie warunki do rozwoju przed zimą. Pszenicę ozimą oraz pszenżyto ozime najczęściej sieje się między drugą połową września a początkiem października. Z kolei żyto ozime, które jest mniej wymagające pod względem temperatury, można siać nieco później, nawet do połowy października.
Jęczmień ozimy, potrzebujący więcej czasu na rozkrzewienie się przed nadejściem mrozów, wysiewa się zwykle jako pierwszy z grupy zbóż ozimych, od początku września. Ważne jest, aby termin siewu pozwolił roślinom rozwinąć kilka bocznych pędów oraz zahartować się przed zimowymi przymrozkami. Zbyt późny wysiew zwiększa ryzyko przemarznięcia, natomiast zbyt wczesny może prowadzić do nadmiernego wzrostu roślin już jesienią.
Zboża jare z kolei wysiewa się wiosną, jak tylko warunki glebowe na to pozwolą, zwykle między połową marca a połową kwietnia. Na przykład owies jary, ceniony za odporność na niskie temperatury, często bywa jednym z pierwszych wysiewanych zbóż.
Dokładny termin siewu jest uzależniony od aktualnej pogody i lokalnych warunków. Rolnicy zwracają szczególną uwagę na:
- Stan gleby,
- Jej temperaturę,
- Wilgotność.
Jakie nawozy najlepiej stosować w uprawie zbóż?
Nawożenie zbóż opiera się na trzech kluczowych składnikach odżywczych: azocie, fosforze i potasie. Spośród nich azot odgrywa decydującą rolę w zwiększeniu plonów, podczas gdy fosfor i potas odpowiadają głównie za jakość ziarna oraz odporność roślin na choroby i wyleganie.
Fosfor i potas najczęściej aplikuje się jednorazowo, na przykład jesienią albo przedsiewnie. Ze względu na ich niską mobilność w glebie, ważne jest, aby były dostępne dla korzeni już na starcie wegetacji.
Azot stosuje się w kilku dawkach, podawanych etapami. Pierwsza dawka przypada zaraz po rozpoczęciu wegetacji, kolejna podczas fazy strzelania w źdźbło, a w przypadku pszenicy konsumpcyjnej także dodatkowa dawka pogłówna w czasie kłoszenia. Takie rozłożenie nawożenia zwiększa zawartość białka w ziarnie.
Obok nawozów mineralnych, dużą rolę odgrywa także nawożenie organiczne. Obornik lub gnojowica wprowadzana pod przedplon korzystnie wpływa na wzbogacenie gleby w materię organiczną, co z kolei zmniejsza potrzebę stosowania nawozów mineralnych w kolejnych sezonach.
Coraz popularniejsze staje się dolistne nawożenie mikroelementami, zwłaszcza miedzią, manganem i cynkiem. Ten rodzaj dokarmiania wzmacnia odporność zbóż na choroby grzybowe i poprawia efektywność wykorzystania azotu.
Jak skutecznie zwalczać chwasty i choroby w zbożach?
Skuteczne zwalczanie chwastów w zbożach opiera się na połączeniu metod agrotechnicznych, takich jak płodozmian i odpowiedni termin siewu, z zastosowaniem herbicydów. Ich dobór powinien uwzględniać dominujące gatunki roślin niepożądanych, najczęściej występują tu miotła zbożowa, chwastnica jednostronna, przytulia czepna oraz mak polny. Zabiegi herbicydowe przeprowadza się zazwyczaj jesienią, zaraz po wschodach zbóż ozimych, lub wiosną, gdy rośliny zaczynają intensywnie rosnąć. Termin aplikacji zależy od konkretnych gatunków chwastów i sprzyjających warunków atmosferycznych, które zapewniają skuteczność preparatu.
Do najgroźniejszych chorób grzybowych zbóż zalicza się:
- Rdzę żółtą i brunatną,
- Septoriozę liści oraz plew,
- Mączniaka prawdziwego,
- Fuzariozę kłosów.
Ta ostatnia choroba nie tylko redukuje plon, ale także powoduje skażenie ziarna szkodliwymi mykotoksynami. Ochronę fungicydową prowadzi się w oparciu o monitorowanie stanu pól i określanie progów szkodliwości, unikając stałych terminów zabiegów. Nadmierne stosowanie środków grzybobójczych podnosi koszty produkcji i sprzyja rozwojowi odporności u patogenów. W integrowanej ochronie zbóż kluczowy jest także wybór odmian wykazujących zwiększoną odporność na choroby. Dzięki temu można ograniczyć liczbę koniecznych oprysków, nie rezygnując przy tym z wysokich plonów.
Jak zwiększyć plonowanie i jakość ziarna zbóż?
Uzyskanie wyższych plonów zbóż rozpoczyna się od wyboru odmiany najlepiej dopasowanej do lokalnych warunków glebowo-klimatycznych gospodarstwa. Równie istotne jest stosowanie certyfikowanego materiału siewnego, który charakteryzuje się wysoką zdolnością kiełkowania. To gwarantuje równomierne i zdrowe wschody roślin.
Zbilansowane nawożenie odgrywa fundamentalną rolę w sukcesie uprawy. Należy precyzyjnie dawkować azot, fosfor oraz potas, uwzględniając zasoby gleby i planowany cel produkcji ziarna. Chociaż niedobór azotu osłabia plenność, jego nadmiar może prowadzić do wylegania roślin i zwiększonej podatności na choroby.
Terminowa ochrona przed chwastami, patogenami i szkodnikami pozwala zachować wypracowany wcześniej potencjał plonotwórczy. Każde opóźnienie w zabiegach ochronnych zwykle odbija się negatywnie na wielkości zbiorów. Odpowiednia gęstość siewu, dopasowana do daty siewu oraz jakości gleby, ma duże znaczenie dla zdrowia i wydajności roślin. Zapobiega ona zbytniej zagęszczeniu łanu, które sprzyja rozwojowi chorób, jak również uniknięciu rzadkich wschodów ograniczających wykorzystanie pola.
Jakość ziarna w dużej mierze zależy także od szybkości zbioru i warunków jego przechowywania. Na przykład opóźniony zbiór w wilgotnym klimacie zwiększa ryzyko porastania w kłosach, co wpływa negatywnie na zawartość białka, gęstość nasypową oraz podatność na opadanie.
Kiedy najlepiej rozpocząć zbiór poszczególnych gatunków zbóż?
Kolejność dojrzewania zbóż w Polsce pozostaje stosunkowo niezmienna, co umożliwia rolnikom precyzyjne planowanie prac podczas żniw. Zwykle najszybciej gotowy do zbioru jest jęczmień ozimy, który można kosić już pod koniec czerwca lub na początku lipca,. Nieco później dojrzewa żyto ozime.
Pod koniec lipca rozpoczynają się żniwa pszenicy ozimej oraz pszenżyta ozimego, które w większości gospodarstw zajmują największą powierzchnię i stanowią kluczowy etap zbiorów. Zboża jare, takie jak jęczmień jary, pszenica jara czy owies, dojrzewają trochę później, ich zbiory przypadają na sierpień, choć w chłodniejszych rejonach Polski mogą się przedłużyć nawet do początku września. Na końcu żniw zbierana jest kukurydza na ziarno, zwykle jesienią, między wrześniem a listopadem.
Zbiory tej rośliny wymagają, by ziarno miało odpowiednio niską wilgotność, dlatego nie uwzględnia się ich we wcześniejszych, letnich prognozach Głównego Urzędu Statystycznego. Termin zbiorów w dużej mierze zależy od poziomu wilgotności ziarna oraz aktualnych warunków atmosferycznych.
Zbyt wilgotne ziarno prowadzi do wyższych kosztów suszenia,. Natomiast zbyt późne zbiory mogą skutkować stratami przez osypywanie się ziarna lub jego kiełkowanie bezpośrednio w kłosie.
Jakie maszyny rolnicze są niezbędne do uprawy zbóż?
Podstawowy komplet maszyn do uprawy zbóż składa się z urządzeń uprawowych, takich jak pługi, brony talerzowe, agregaty uprawowo-siewne oraz kultywatory. Wszystkie te maszyny służą do prawidłowego przygotowania gleby przed wysiewem, jak również do przeprowadzania uprawy pożniwnej.
Do siewu ziarna wykorzystuje się siewniki zbożowe, mogą być mechaniczne lub pneumatyczne. Dzięki nim nasiona trafiają na odpowiednią głębokość i są rozmieszczane w właściwych rzędach, co ma duże znaczenie dla późniejszych zbiorów. W trakcie sezonu uprawnego niezbędne są rozsiewacze nawozów mineralnych, które pozwalają na precyzyjne dawkowanie azotu. Równocześnie używa się opryskiwaczy polowych do aplikacji herbicydów, fungicydów oraz insektycydów, chroniąc rośliny przed chorobami i szkodnikami.
Najważniejszą maszyną w całym cyklu jest kombajn zbożowy. W zależności od przystawki żniwnej, wpływa on na efektywność zbiorów oraz pozwala na ich terminowe przeprowadzenie, co ma kluczowe znaczenie dla minimalizacji strat plonu.
Po zebraniu ziarna konieczny jest jego transport przy pomocy przyczep rolniczych. W wielu gospodarstwach wymagane jest także suszenie i czyszczenie, dlatego warto posiadać własną suszarnię lub korzystać z usług punktów skupu oferujących taką możliwość.
Jakie są zasady ekologicznej uprawy zbóż?
Ekologiczna uprawa zbóż w Unii Europejskiej jest regulowana przez unijne przepisy dotyczące produkcji ekologicznej. Zakazuje się w niej używania syntetycznych nawozów mineralnych oraz chemicznych środków ochrony roślin, zastępując je nawożeniem organicznym i różnymi technikami agrotechnicznymi.
Zmiana z rolnictwa konwencjonalnego na ekologiczne wymaga przejścia przez okres konwersji. W tym czasie pola prowadzi się zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, choć plon nie może jeszcze być sprzedawany jako ekologiczny produkt. Najczęściej taki etap trwa dwa lata dla roślin jednorocznych, do których należą zboża.
W gospodarstwach ekologicznych szczególną rolę odgrywa zróżnicowany płodozmian. Duże znaczenie mają tu rośliny motylkowate, które wiążą azot z atmosfery, co pozwala zredukować potrzebę stosowania nawozów mineralnych przy kolejnych uprawach.
Metody ochrony roślin opierają się na niechemicznych rozwiązaniach. Są to między innymi:
- Mechaniczne usuwanie chwastów,
- Bronowanie,
- Pielęgnacja mechaniczna,
- Wybór odmian odpornych na choroby,
- Stosowanie preparatów biologicznych dostępnych w rolnictwie ekologicznym.
Gospodarstwa ekologiczne są objęte obowiązkową certyfikacją oraz corocznymi kontrolami przeprowadzanymi przez jednostki certyfikujące. Dodatkowo, producenci ekologicznych zbóż mogą liczyć na wsparcie finansowe z krajowych i unijnych programów promujących takie formy rolnictwa.
Jakie zboże jest najbardziej opłacalne do uprawy?
Opłacalność uprawy różnych gatunków zbóż w głównej mierze zależy od relacji między ceną skupu ziarna a kosztami jego wytworzenia. Z tego względu nie istnieje jedna, uniwersalna odpowiedź obowiązująca w każdym sezonie czy rejonie kraju.
W praktyce największe zyski najczęściej przynosi pszenica konsumpcyjna o wysokich parametrach jakościowych oraz jęczmień browarniany, który jest objęty kontraktacją. Oba te rodzaje zbóż otrzymują zwykle wyższe ceny niż ziarno przeznaczone na paszę. Choć żyto i owies cechują się mniejszymi wymaganiami glebowymi oraz niższymi kosztami uprawy, to ich ceny skupu pozostają zwykle na niższym poziomie, co ogranicza rentowność tych upraw pomimo relatywnie niskich nakładów.
Na ostateczny wynik finansowy wpływ mają także:
- Wydatki na nawozy,
- Ochronę roślin,
- Paliwo.
W zależności od sezonu koszty te mogą znacząco się wahać, co z kolei może zmieniać opłacalność poszczególnych gatunków zbóż. Aby dokładnie ocenić opłacalność uprawy, niezbędne jest regularne śledzenie aktualnych cen skupu oraz kosztów produkcji, które zmieniają się nawet co miesiąc i rzadko są stałe.
Ile zysku z 1 ha pszenicy można uzyskać?
Zysk uzyskany z jednego hektara uprawy pszenicy to różnica między przychodem ze sprzedaży ziarna a całkowitymi kosztami jego produkcji. Wysokość tego zysku zależy od trzech podstawowych elementów:
- Wielkości plonu,
- Ceny, po jakiej sprzedaje się zboże,
- Oraz poniesionych nakładów finansowych.
Przychód z hektara wyliczamy, mnożąc plon wyrażony w tonach na hektar przez obowiązującą cenę skupu za tonę. Do kosztów produkcji zaliczamy między innymi:
- Materiał siewny,
- Nawozy mineralne,
- Środki ochrony roślin,
- Paliwo,
- Wynagrodzenie za pracę,
- Oraz amortyzację sprzętu rolniczego.
Plon oraz cena pszenicy podlegają znacznym wahaniom sezonowym, co wynika zarówno z warunków pogodowych, jak i globalnych tendencji na rynku zbóż oraz zmian kosztów środków produkcji. Z tego powodu jedna stała kwota zysku przypadającego na hektar nie oddaje rzeczywistej sytuacji panującej w każdym gospodarstwie.
Aby dokładnie oszacować dochód, rolnik powinien wykorzystać w swoich obliczeniach faktyczne wartości, uzyskany plon oraz lokalne, aktualne ceny skupu i koszty produkcji przypadające na dany teren. W tym miejscu nie podajemy konkretnej kwoty zysku z hektara pszenicy w bieżącym sezonie, ponieważ wymagałoby to potwierdzenia obecnych cen i nakładów produkcyjnych w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.
Jaka jest obecna sytuacja na rynku zbóż w 2026 roku?
Według wstępnych danych GUS z 31 lipca 2026 roku, zbiory podstawowych zbóż razem z mieszankami zbożowymi w Polsce wyniosą 25,3 mln ton. To spadek o około 4,9%, czyli 1,3 mln ton względem roku poprzedniego. Po bardzo udanym sezonie 2025, kiedy to zbiory tej grupy zbóż sięgnęły 26,6 mln ton, wynik ten świadczy o pewnym ograniczeniu produkcji.
W 2025 roku całkowite zbiory zbóż, włączając w to kukurydzę na ziarno, wyniosły 37,3 mln ton, co oznacza wzrost o 6,7% w porównaniu z 2024 rokiem. Mniejsza ilość zbiorów w 2026 roku, w zestawieniu z rekordowym sezonem sprzed roku, może wpłynąć na zmniejszenie krajowej podaży ziarna. Zwykle powoduje to utrzymanie się lub nawet podniesienie cen skupu.
Jednak wpływ na rynek zależy nie tylko od wielkości zbiorów, ale także od zapasów magazynowych oraz sytuacji na rynkach eksportowym i importowym. Trzeba też mieć na uwadze, że lipcowy szacunek nie uwzględnia jeszcze zbiorów kukurydzy, która jest zbierana dopiero jesienią.
Pełne dane dotyczące zbiorów zbóż w 2026 roku, obejmujące wszystkie rodzaje, zostaną opublikowane przez GUS w kolejnych raportach:
- W szacunku przedwynikowym jesienią,
- W ostatecznym, wynikowym opracowaniu pod koniec roku.
Rolnicy planujący sprzedaż ziarna powinni na bieżąco śledzić aktualizacje GUS oraz notowania rynkowe, ponieważ sytuacja na rynku zbóż zmienia się dynamicznie wraz z postępem żniw zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Jakie są szacunkowe zbiory poszczególnych zbóż w Polsce w 2026 roku?
Wstępny szacunek gus z 31 lipca 2026 roku wskazuje, że łączna produkcja zbóż podstawowych wraz z mieszankami, obejmująca pszenicę, żyto, jęczmień, owies oraz pszenżyto, wyniosła 25,3 mln ton, To spadek o 4,9%, czyli 1,3 mln ton w porównaniu z rokiem 2025. Na tym etapie sezonu statystyki nie zawierają jeszcze dokładnego rozbicia na konkretne gatunki. Warto podkreślić, że w zeszłorocznym szacunku końcowym zbiory zbóż podstawowych z mieszankami sięgnęły 26,6 mln ton, natomiast całkowity plon zbóż, uwzględniający także kukurydzę na ziarno, osiągnął 37,3 mln ton.
Jeśli chodzi o kukurydzę, jej zbiory za 2026 rok nadal nie zostały oszacowane, ponieważ jest ona typowo zbierana jako ostatnia spośród zbóż, dopiero jesienią. Informacje dotyczące kukurydzy zostaną włączone do kolejnych szacunków gus. Do czasu ukazania się pełnych danych z rozbiciem na poszczególne gatunki, jedynym potwierdzonym wynikiem pozostaje wskazana przez gus suma 25,3 mln ton zbóż podstawowych wraz z mieszankami w 2026 roku.