Jaki nawóz pod pszenicę ozimą na wiosnę wybrać?
Podczas wiosennego nawożenia pszenicy ozimej istotne jest zastosowanie zrównoważonego nawozu, który dostarczy roślinom wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Azot, jako kluczowy pierwiastek, powinien być aplikowany w trzech porcjach, osiągając razem około 120-140 kg N na hektar, co wspiera intensywny wzrost i rozwój roślin po zimowej stagnacji.
Ponadto warto wzbogacić dawkę o magnez oraz siarkę, najlepiej w formie siarczanu magnezu lub kizerytu. Te dodatki nie tylko poprawiają proces fotosyntezy, ale także zwiększają odporność roślin na trudne warunki atmosferyczne. Dodatkowo, w przypadku niedoborów dobrze jest również uzupełnić:
- fosfor,
- potas,
- co z kolei wzmocni system korzeniowy oraz ogólną kondycję pszenicy.
Wiosenne wapnowanie gleby prowadzi do podniesienia pH, co może korzystnie wpłynąć na efektywność wchłaniania składników mineralnych przez rośliny. Warto również zadbać o mikroelementy, takie jak:
- miedź,
- cynk,
- mangan,
- molibden,
- bor.
Można je wprowadzać dolistnie, co wspiera zdrowie i rozwój naszych zbóż.
Zarówno wybór odpowiedniego nawozu, jak i jego dawkowanie powinny być dostosowane na podstawie szczegółowej analizy gleby oraz aktualnych warunków lokalnych. Dlatego warto indywidualnie opracować program nawożenia pszenicy ozimej na wiosnę. Odpowiednio dobrany nawóz ma potencjał, aby znacznie zwiększyć plony oraz poprawić jakość ziarna.
Jakie są potrzeby pokarmowe pszenicy ozimej wiosną?
Pszenica ozima potrzebuje intensywnej dawki nawozów na wiosnę, aby prawidłowo się rozwijać i przynosić wysokie plony. Kluczowe składniki odżywcze, które wpływają na jej wzrost, to makroskładniki:
- azot,
- fosfor,
- potas,
- magnez,
- siarka.
Dla osiągnięcia plonu rzędu 8 ton, roślina ta potrzebuje około:
- 184 kg azotu,
- 80 kg fosforu (P2O5),
- 160 kg potasu (K2O).
Azot przyczynia się do intensywnego wzrostu roślin, sprzyja formowaniu krzewów oraz podnosi jakość ziarna. Fosfor i potas odgrywają istotną rolę w kształtowaniu systemu korzeniowego, co pomaga w lepszym przezimowaniu pszenicy i zwiększa jej odporność na choroby. Należy pamiętać, że niedobór tych składników może prowadzić do osłabienia korzeni i ograniczonej zdolności roślin do pobierania potrzebnych substancji odżywczych.
W trakcie wiosennego nawożenia warto skoncentrować się na uzupełnieniu:
- fosforu,
- potasu,
- magnezu,
- siarki,
- które są kluczowe dla zdrowego rozwoju pszenicy.
Dzięki odpowiedniemu nawożeniu nasza pszenica ozima zyskuje na sile i wydajności.
Jakie makroskładniki są kluczowe dla pszenicy ozimej?
Kluczowe makroskładniki dla pszenicy ozimej to azot, fosfor i potas. Azot wspiera intensywny wzrost roślin oraz ich krzewienie, co skutkuje większą ilością i lepszą jakością ziarna. Aby maksymalizować efekty jego stosowania, zaleca się podzielić dawki na mniejsze ilości.
Fosfor jest niezwykle ważny w kontekście rozwoju systemu korzeniowego. Działa także na rzecz zwiększenia odporności roślin na trudne warunki zimowe, co korzystnie wpływa na ich zimowanie. Kwas potasowy optymalizuje gospodarkę wodną, wzmacnia odporność na choroby oraz wspomaga lepsze wykorzystanie azotu przez rośliny.
Nie można zapominać o siarce i magnezie, które choć są mikroelementami, odgrywają kluczową rolę w jakości białka i procesie fotosyntezy. Braki fosforu i potasu mogą osłabiać system korzeniowy, co negatywnie odbija się na plonach.
Wapnowanie gleby sprzyja poprawie dostępności tych minerałów, co z kolei prowadzi do lepszej kondycji uprawy. Przy odpowiednim nawożeniu pszenicy ozimej, można liczyć na znacznie lepsze wyniki w produkcji.
Jaką rolę odgrywają mikroelementy w nawożeniu?
Mikroelementy, takie jak bor, molibden, miedź, mangan i cynk, odgrywają kluczową rolę w nawożeniu pszenicy ozimej, zwłaszcza w okresie wiosennego dokarmiania. Główna metoda ich aplikacji to nawozy dolistne, które rośliny przyjmują błyskawicznie, co znacząco wpływa na ich kondycję. Dzięki temu dolistne dokarmianie nie tylko stymuluje rozwój systemu korzeniowego, ale również zwiększa odporność pszenicy na różne choroby.
Niezwykle istotne jest odpowiednie uzupełnienie niedoborów tych mikroelementów, szczególnie w kontekście intensywnego nawożenia azotem. Takie podejście zapobiega problemom z rozwojem roślin oraz podnosi jakość plonów. Regularne stosowanie mikroelementów w nawozach dolistnych przekłada się na wyższą efektywność nawożenia pszenicy ozimej, co w rezultacie prowadzi do osiągania imponujących zbiorów.
Jak nawożenie wpływa na plonowanie i zdrowie pszenicy ozimej?
Nawożenie pszenicy ozimej odgrywa niezwykle ważną rolę w uzyskiwaniu obfitych plonów oraz zapewnieniu zdrowia roślin. Proces ten wpływa na każdy okres wzrostu, począwszy od systemu korzeniowego, aż po końcową jakość ziarna. Azot jest kluczowym składnikiem, który pobudza intensywny rozwój oraz krzewienie, co przekłada się na większą wydajność. Fosfor przyczynia się do lepszego rozwoju korzeni oraz wzmacnia odporność na choroby grzybowe. Potas zaś poprawia turgor i ogólną kondycję roślin, co z kolei zapobiega ich wyleganiu.
W kontekście nawożenia nie można zapomnieć o mikroelementach, takich jak:
- magnez, wspiera proces fotosyntezy,
- siarka, wspiera metabolizm,
- wapnowanie, osiągnięcie optymalnego pH gleby, co podnosi efektywność przyswajania składników pokarmowych.
Niewłaściwe podejście do nawożenia może skutkować spadkiem plonów, obniżoną jakością ziarna oraz zwiększoną podatnością roślin na choroby. Dlatego niezwykle istotne jest staranne dobieranie nawozów oraz ich odpowiednie dawkowanie, aby zapewnić zdrowe oraz wartościowe plony.
Jakie nawozy azotowe stosować pod pszenicę ozimą na wiosnę?
W trakcie wiosennego nawożenia pszenicy ozimej, często sięga się po nawozy azotowe, takie jak saletra amonowa, mocznik i roztwór saletrzano-mocznikowy (RSM). Oto ich główne cechy:
- saletra amonowa zyskała uznanie dzięki swojej skuteczności i łatwości w aplikacji,
- mocznik dostarcza najwyższe stężenie azotu, chociaż jego działanie jest silnie uzależnione od poziomu wilgotności gleby,
- RSM łączy zalety obu tych nawozów, oferując szybkie i stabilne dostarczanie azotu do roślin.
Przy wyborze nawozu azotowego istotne jest, aby wziąć pod uwagę zarówno typ gleby, jak i czas nawożenia. Taka analiza pozwala maksymalizować pobieranie składników odżywczych przez pszenicę ozimą. Wiosenne nawożenie azotem odgrywa kluczową rolę w stymulacji krzewienia i gromadzenia azotu w podłożu, co z kolei przekłada się na wyższe plony.
Kiedy i w jakich dawkach podawać azot?
Azot powinien być dostarczany pszenicy ozimej w trzech wiosennych dawkach. Pierwsza z nich, startowa, oscyluje pomiędzy 30 a 80 kg/ha i ma decydujący wpływ na liczbę pędów oraz kłosków podczas fazy krzewienia. Następnie, w momencie strzelania w źdźbło, stosujemy drugą dawkę, która wynosi około 40-60 kg/ha; jej zadaniem jest stabilizacja liczby źdźbeł kłosonośnych. Ostatnia, trzecia dawka, powinna wynosić około 60 kg/ha i być wprowadzona przed kłoszeniem, aby poprawić jakość ziarna oraz zapobiec rozcieńczeniu azotu.
Całkowita ilość azotu, jaka powinna być zastosowana, to przedział od 120 do 140 kg/ha. Wartość ta powinna być zindywidualizowana w zależności od warunków glebowych i wyników ich analizy. Taki sposób nawożenia pozwala na optymalizację wykorzystania azotu, minimalizując jednocześnie straty tego istotnego składnika. Kluczowe znaczenie mają odpowiednie terminy stosowania nawozów azotowych, które w znacznym stopniu przyczyniają się do uzyskania wysokich plonów oraz wysokiej jakości pszenicy ozimej.
Jakie formy azotu są najkorzystniejsze: saletra amonowa, mocznik czy RSM?
Saletra amonowa to znakomity wybór do wiosennego nawożenia pszenicy ozimej. Jej działanie jest szybkie, a stabilność sprawia, że rośliny mogą w pełni wykorzystać dostarczony azot. Chociaż mocznik ma wyższą zawartość azotu, jego efektywność w znacznej mierze zależy od wilgotności gleby. W przeciwnym razie ryzykujemy, że część azotu zniknie w postaci amoniaku. Z drugiej strony, RSM, czyli roztwór saletrzano-mocznikowy, łączy zalety azotu w formie saletrzanej oraz amonowej, co pozwala na stworzenie wszechstronnego i skutecznego systemu nawożenia. Taka elastyczność jest niezastąpiona w zmiennych warunkach pogodowych.
Wybór pomiędzy saletrą amonową, mocznikiem a RSM powinien uwzględniać kilka istotnych czynników:
- wilgotność gleby,
- temperatura,
- odpowiedni czas aplikacji.
Stosowanie tych nawozów w niewłaściwych okolicznościach może prowadzić do strat azotu, co w rezultacie negatywnie wpłynie na wysokość plonów pszenicy ozimej.
Jak dobrać nawozy fosforowe i potasowe dla pszenicy ozimej?
Dobór nawozów fosforowych i potasowych dla pszenicy ozimej opiera się na analizie gleby oraz bieżących potrzebach roślin. Fosfor zazwyczaj aplikuje się przed siewem, co wspomaga rozwój systemu korzeniowego. Wiosną, w sytuacji gdy gleba wykazuje niedobór tego pierwiastka, zaleca się dodatkowe nawożenie, co przyspiesza intensywny wzrost roślin w fazach krzewienia i strzelania w źdźbło.
Potas, z kolei, stosuje się zarówno jesienią, jak i wiosną, co zwiększa odporność pszenicy na stresy środowiskowe, takie jak susza czy choroby. Działa też jako pośrednik, ułatwiając wykorzystywanie azotu z nawozów azotowych.
Najczęściej w nawożeniu fosforowym pszenicy ozimej sięga się po:
- fosforan amonu, ceniony przede wszystkim za swoją wysoką efektywność oraz stabilność,
- sól potasowa, która skutecznie zaspokaja zapotrzebowanie roślin.
Nawożenie dzieli się na dwie kluczowe fazy:
- jesienną,
- wiosenną,
które są dostosowane do wyników analizy gleby oraz poziomu wyczerpania składników odżywczych.
Taki system nawożenia mineralnego umożliwia optymalne wykorzystanie fosforu i potasu, co przekłada się na wyższe plony oraz lepszą jakość ziarna pszenicy ozimej.
Kiedy uzupełnić niedobory fosforu i potasu?
Niedobory fosforu i potasu powinny być uzupełnione głównie przed siewem, zaleca się to zrobić przynajmniej 10-14 dni wcześniej. Jest to niezbędne dla właściwego rozwoju korzeni pszenicy ozimej. Wczesną wiosną, zwłaszcza w przypadku słabszych gleb, warto rozważyć dodatkowe nawożenie tymi pierwiastkami.
Dodatkowo, wiosenne dawki potasu mogą znacznie poprawić:
- odporność roślin,
- zdolność do gospodarowania wodą,
- wzrost pszenicy,
- wyższe plony,
- minimalizację ryzyka problemów z korzeniami.
Regularne nawożenie fosforem i potasem jest kluczowe dla kondycji pszenicy ozimej w fazie intensywnego wzrostu.
Jakie nawozy fosforowe i potasowe wybrać?
Do wiosennego nawożenia pszenicy ozimej najczęściej wykorzystuje się fosforan amonu, który jest doskonałym wsparciem dla rozwoju systemu korzeniowego. Poprawia on również przyswajanie innych składników odżywczych, co jest kluczowe dla zdrowego wzrostu roślin.
Jeśli chodzi o nawożenie potasowe, zaleca się stosowanie soli potasowej, która nie tylko wzmacnia odporność roślin, ale także zwiększa efektywność wykorzystania azotu.
Nawozy fosforowe i potasowe można aplikować zarówno przed siewem, jak i wiosną jako dodatkowe wsparcie. Termin ich stosowania powinien być uzależniony od:
- wcześniejszej analizy gleby,
- rzeczywistych potrzeb odżywczych pszenicy.
Odpowiednie dawkowanie nawozów jest niezwykle istotne, ponieważ ma kluczowy wpływ na zdrowy rozwój roślin i jakość plonów.
Jakie znaczenie mają magnez i siarka w wiosennym nawożeniu?
Magnez i siarka odgrywają kluczową rolę w wiosennym nawożeniu pszenicy ozimej. Magnez sprzyja fotosyntezie oraz ułatwia roślinom wchłanianie azotu, co z kolei przyspiesza ich wzrost i rozwój. Siarka natomiast ma istotny wpływ na jakość białka zawartego w ziarnie, podnosząc wartość odżywczą oraz przetwórczą plonów.
Aby zaopatrzyć rośliny w te istotne składniki, sięgamy po siarczan magnezu oraz kizeryt. Oba te preparaty charakteryzują się:
- wysoką efektywnością,
- łatwością przyswajania przez rośliny.
Braki magnezu i siarki mogą prowadzić do:
- spowolnienia wzrostu,
- obniżenia plonów,
- osłabienia kondycji roślin.
Dokładne nawożenie wiosną magnezem i siarką może znacząco zwiększyć odporność pszenicy ozimej na różnorodne stresy środowiskowe. Dodatkowo poprawia to zarówno jakość, jak i ilość zebranych plonów.
Kiedy stosować siarczan magnezu lub kizeryt?
Siarczan magnezu, powszechnie nazywany kizerytem, odgrywa kluczową rolę na początku wegetacji pszenicy ozimej. Jego podstawowym zadaniem jest wyrównanie niedoborów magnezu i siarki w glebie. Zazwyczaj stosuje się go w dawce od 150 do 200 kg na hektar, co zaspokaja potrzeby roślin zarówno pod względem magnezu, jak i siarki.
Ten rodzaj nawozu można aplikować na dwa sposoby:
- doglebowo,
- dolistnie.
Taka wszechstronność umożliwia efektywne uzupełnianie brakujących składników w odpowiednim czasie. Kluczowe znaczenie ma dostosowanie terminu aplikacji do fazy rozwoju roślin oraz wyników analizy gleby. Takie podejście maksymalizuje wzrost pszenicy ozimej oraz jej odporność na niekorzystne warunki.
Dodatkowo, wiosenne nawożenie siarczanem magnezu przyczynia się do lepszego pobierania składników odżywczych przez rośliny, co w efekcie podnosi ogólną skuteczność nawożenia.
Jak wpływa pH gleby na efektywność nawożenia pszenicy ozimej?
pH gleby odgrywa kluczową rolę w skuteczności nawożenia pszenicy ozimej, wpływając na przyswajalność niezbędnych składników odżywczych. Optymalny zakres pH, który warto osiągnąć, mieści się pomiędzy 6,2 a 6,7. W tym przedziale zwiększa się dostępność fosforu, potasu oraz mikroelementów, które są fundamentem wzrostu oraz zdrowia roślin.
Gdy pH jest zbyt niskie, pobieranie tych istotnych składników staje się utrudnione. Efektem tego są niższe plony oraz większa podatność pszenicy ozimej na różnego rodzaju stresy środowiskowe. Ważnym rozwiązaniem, które pozwala na podniesienie pH gleby, jest wapnowanie. Ta metoda nie tylko zwiększa efektywność nawożenia, ale także przyczynia się do lepszej retencji wody w glebie.
Regularne monitorowanie pH jest również istotne. Dzięki temu można precyzyjnie dostosować warunki glebowe do wymagań roślin, co z kolei wspiera ich zdrowie i przekłada się na wyższe plony.
Czy wiosną warto wykonać wapnowanie?
Wapnowanie pszenicy ozimej wiosną jest możliwe, ale warto je stosować tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy zauważamy, że pH gleby wymaga poprawy. Najlepszym okresem na te działania jest jesień, jednak wiosenne wapnowanie także ma swoje zalety, gdyż może zwiększyć dostępność:
- fosforu,
- potasu,
- składników niezwykle istotnych dla zdrowego wzrostu pszenicy ozimej.
Dodatkowo, ulepszenie pH gleby sprzyja efektywniejszemu wykorzystaniu nawozów, co w efekcie może poprawić odporność roślin na choroby i stresy środowiskowe. Ważne jest, aby podczas wiosennego wapnowania zwrócić szczególną uwagę na:
- staranne planowanie,
- organizację działań tak, aby nie kolidowały z innymi zabiegami agrotechnicznymi,
- stworzenie optymalnych warunków dla wzrostu pszenicy.
Jak przeprowadzić analizę gleby przed wiosennym nawożeniem?
Analiza gleby powinna być przeprowadzona przed wiosennym nawożeniem. Proces ten rozpoczyna się od pobrania próbek z pola, zgodnie z programem agrotechnicznym. Zazwyczaj próbki pozyskuje się z głębokości od 0 do 20 centymetrów. Następnie warto je wysłać do odpowiedniego laboratorium, gdzie specjaliści oceniają pH gleby oraz zawartość istotnych składników mineralnych, takich jak:
- azot,
- fosfor,
- potas,
- magnez,
- mikroelementy.
Dzięki wynikom analizy możliwe jest dokładne określenie potrzeb pokarmowych pszenicy ozimej, co z kolei pozwala na optymalne dobranie dawek i form nawozów. Ponadto analiza zawartości próchnicy dostarcza cennych informacji o zdolności gleby do zatrzymywania składników odżywczych.
Wyniki dotyczące pH umożliwiają także podjęcie decyzji o ewentualnym wapnowaniu, co może znacząco zwiększyć efektywność nawożenia. Systematyczne badania gleby są kluczowe dla zrównoważonego nawożenia pszenicy ozimej, co w rezultacie prowadzi do wyższych plonów oraz poprawy zdrowia roślin.
Czy dolistne dokarmianie jest potrzebne w uprawie pszenicy ozimej?
Dokarmianie pszenicy ozimej za pomocą nawozów dolistnych stanowi istotne uzupełnienie tradycyjnych metod nawożenia. Tego rodzaju wsparcie jest szczególnie istotne, gdy roślinom brakuje mikroelementów, takich jak:
- miedź,
- mangan,
- cynk,
- molibden,
- bor.
Regularne aplikowanie tych nawozów, zwłaszcza w kluczowych etapach wzrostu roślin – na początku krzewienia, w trakcie strzelania w źdźbło oraz w fazie kłoszenia – przynosi znaczące korzyści.
- wzmacnia zdrowie pszenicy,
- wspiera system korzeniowy,
- zwiększa odporność na choroby.
Co więcej, dolistne nawożenie przyczynia się do lepszego przyswajania składników odżywczych. To szczególnie ważne w przypadku stosowania wysokich dawek azotu oraz w trudnych warunkach, takich jak susza. Dlatego dokarmianie dolistne jest kluczowym elementem uprawy pszenicy ozimej, mającym znaczący wpływ na osiąganie wysokich i jakościowych plonów.
Kiedy stosować nawozy dolistne i na jakie składniki zwracać uwagę?
Nawozy dolistne są stosowane wielokrotnie w ciągu roku, zwłaszcza na początku wiosny oraz w okresie jesiennym. Wprowadzamy je na etapie krzewienia, gdy rośliny zaczynają strzelać w źdźbło, a także podczas fazy kłoszenia. Kluczowy w tej technice jest dodatek mikroelementów, takich jak:
- miedź,
- mangan,
- cynk,
- molibden,
- bór.
Mikroelementy te odgrywają istotną rolę w rozwijaniu systemu korzeniowego oraz w zapewnieniu zdrowia roślin.
Dodatkowo, nawożenie dolistne staje się coraz bardziej istotne przy stosowaniu wyższych dawek azotu. W ten sposób można zapobiec niedoborom tych składników, a jednocześnie zwiększyć efektywność ogólnego nawożenia. Regularne wykorzystywanie nawozów dolistnych poprawia odporność pszenicy ozimej na choroby i pozytywnie wpływa na jakość uzyskiwanego ziarna.
Jak dobrać technologię nawożenia do stanowiska i terminu wysiewu?
Dobór odpowiedniej technologii nawożenia oraz momentu siewu wymaga starannej analizy gleby. Ważne jest, by przyjrzeć się jej składnikom odżywczym oraz poziomowi pH. Nawożenie przedsiewne, które dostarcza kluczowe makroelementy, takie jak fosfor, potas i magnez, powinno być przeprowadzone z wyprzedzeniem. Dzięki temu rośliny będą miały czas na ich wchłonięcie.
Moment wysiewu odgrywa niezwykle istotną rolę, gdyż wpływa na rozwój pszenicy ozimej oraz czas zastosowania nawozów azotowych i mikroelementów. Wiosenne nawożenie jest niezbędne, ponieważ stymuluje intensywny wzrost roślin. Dodatkowo, równomierne rozsiewanie i dostosowanie dawek nawozu do warunków glebowych pozwala na zminimalizowanie strat oraz zwiększa skuteczność nawożenia.
Jeśli wapnowanie jest konieczne, poprawia to pH gleby, co zwiększa dostępność składników odżywczych. Technologia nawożenia obejmuje również dokarmianie dolistne, które skutecznie uzupełnia niedobory mikroelementów w kluczowych fazach rozwoju roślin.
Precyzyjne dawkowanie nawozów ma ogromny wpływ na regulację wzrostu pszenicy ozimej, co w efekcie ogranicza ryzyko wystąpienia chorób i wylegania. To prowadzi do uzyskania wyższych plonów oraz lepszej jakości ziarna.
Jak regulować dawki nawozów, by zapobiec chorobom i wyleganiu?
Zarządzanie dawkami nawozów, zwłaszcza azotu, odgrywa niezwykle ważną rolę w ochronie pszenicy ozimej przed chorobami grzybowymi oraz problemem wylegania. Nadmiar azotu przyspiesza wzrost biomasy, co z kolei osłabia źdźbła i zwiększa ryzyko ich pochylania się. Optymalna ilość azotu, stosowana w trzech aplikacjach na wiosnę, stabilizuje liczbę źdźbeł kłosonośnych i wspomaga zdrowy rozwój roślin.
Dodatkowo, wprowadzenie mikroelementów oraz wapnowanie gleby znacząco podnoszą odporność pszenicy na choroby. Utrzymanie odpowiedniej równowagi mineralnej i prawidłowa gospodarka wodna są kluczowe dla właściwego stanu roślin oraz ich stabilności. Kontrolowanie dawek nawozów pozwala na efektywne zarządzanie wzrostem pszenicy oraz minimalizowanie ryzyk związanych z uprawą.
Jakie błędy w nawożeniu wiosennym mogą obniżyć plony lub jakość ziarna?
Niewłaściwe dawki azotu to jeden z najczęstszych błędów popełnianych podczas wiosennego nawożenia pszenicy ozimej. Przesadna ilość tego składnika może prowadzić do wylegania roślin, co z kolei negatywnie wpływa na jakość ziarna oraz zwiększa ryzyko wystąpienia chorób grzybowych. Z kolei zbyt mało azotu ogranicza wzrost roślin, co skutkuje mniejszymi plonami.
Oprócz azotu, niedobór innych składników, takich jak:
- fosfor,
- potas,
- magnez,
- siarka,
- wapń.
Niedobory te osłabiają system korzeniowy i odporność pszenicy. Ignorowanie potrzeby wapnowania w przypadku niskiego pH gleby wpływa na skuteczność zastosowanych nawozów. Co więcej, brak analizy gleby przed nawożeniem może prowadzić do nietrafionych decyzji dotyczących dawek i składników odżywczych.
Nieprawidłowe stosowanie nawozów dolistnych może mieć negatywne konsekwencje dla zdrowia oraz plonowania pszenicy ozimej. Te wszystkie błędy ograniczają potencjał uzyskiwania wysokich plonów oraz wpływają na jakość ziarna.

