Optymalna norma wysiewu łubinu wynosi 120-180 kg/ha dla łubinu żółtego, 125-210 kg/ha dla wąskolistnego oraz 180-280 kg/ha dla białego. Wybór zależy od masy tysiąca nasion (MTN) i planowanej obsady. Na słabszych glebach oraz przy opóźnionym terminie siewu należy zwiększyć normę o 15%. Łubin na poplon wysiewa się w lipcu lub sierpniu, w ilości 160-180 kg/ha. Uprawa na nasiona, przy plonach od 1,7 do 3,4 t/ha i cenie skupu około 2000 zł/t (200 zł/dt), przynosi nadwyżkę bezpośrednią około 2 625 zł/ha, uwzględniając dopłaty do roślin strączkowych.
Jaka jest optymalna norma wysiewu łubinu na hektar?
Optymalna norma wysiewu łubinu na hektar różni się w zależności od gatunku i wynosi od 120 do 280 kg nasion/ha.Łubin żółty zwykle wysiewa się w ilości od 120 do 180 kg/ha, natomiast łubin wąskolistny potrzebuje od 125 do 210 kg/ha, a łubin biały od 180 aż do 280 kg/ha.
Tak znaczne różnice wynikają z masy tysiąca nasion (MTN), która różni się między gatunkami.
| Gatunek łubinu | MTN (g) |
|---|---|
| łubin żółty | 110-140 |
| łubin wąskolistny | 130-180 |
| łubin biały | 250-300 |
Normę wysiewu oblicza się według wzoru:
ilość wysiewu [kg/ha] = MTN × planowana obsada [szt./m²] / siła kiełkowania [%]. W sytuacjach, gdy stanowiska są mniej urodzajne, a warunki klimatyczne niekorzystne, warto zwiększyć normę o około 15% w stosunku do wartości podstawowej. Dobór odpowiedniej ilości nasion na hektar pozwala uzyskać jednolite wschody, optymalną liczbę roślin w polu oraz w konsekwencji przynosi lepsze plony.
Ile wynosi norma wysiewu łubinu żółtego na hektar?
Norma wysiewu łubinu żółtego wynosi od 120 do 180 kg nasion na hektar. Dla tradycyjnych odmian zaleca się uzyskanie obsady 90-100 nasion na metr kwadratowy, natomiast w przypadku odmian samokończących liczba ta powinna wynosić od 100 do 120 nasion na m².
Łubin żółty charakteryzuje się stosunkowo niewielkim rozmiarem ziaren (MTN 120-140 g), co oznacza, że do zapewnienia odpowiedniej obsady potrzeba mniej nasion niż przy łubinie białym. W miejscach o mniej żyznej, piaszczystej glebie, gdzie wschody bywają nierówne, warto zastosować wyższą normę wysiewu, czyli około 180 kg na hektar.
Bardzo ważne jest zaprawienie nasion fungicydem oraz szczepionką z bakteriami brodawkowymi Bradyrhizobium sp., dzięki temu rośliny lepiej wiążą azot z atmosfery, a wschody są bardziej wyrównane. Przykład obliczenia normy wysiewu:
| parametr | wartość |
|---|---|
| obsada | 100 nasion na m² |
| masa 1000 nasion (MTN) | 130 g |
| siła kiełkowania | 95% |
| obliczenia | 100 × 130 / 95 |
| wynik | około 137 kg nasion na hektar |
Ile kilogramów łubinu białego wysiewa się na hektar?
Norma wysiewu łubinu białego wynosi od 180 do 280 kg nasion na hektar. Taka ilość jest związana z dużym rozmiarem jego ziaren, masa tysiąca nasion (MTN) tego gatunku to 250-300 g, podczas gdy łubin żółty ma znacznie lżejsze nasiona, ważące tylko 120-140 g.
Docelowa obsada wynosi 70-80 nasion na metr kwadratowy w przypadku odmian tradycyjnych, a dla samokończących zazwyczaj zaleca się 80-100 nasion na m². Na glebach o większej żyzności i lepszym nawodnieniu wystarczy zastosować dolną granicę normy, czyli około 180 kg/ha. Natomiast w trudniejszych warunkach, na glebach mniej zasobnych lub słabszej strukturze, warto zwiększyć dawkę do 250-280 kg/ha.
Łubin biały jest najbardziej wrażliwy na niskie pH w porównaniu z innymi uprawianymi gatunkami. Aby uzyskać dobre plony, gleba powinna mieć wartość pH przekraczającą 5,5. Ponadto nasiona tego łubinu z reguły wysiewa się głębiej niż łubinu żółtego czy wąskolistnego, na głębokość 4-5 cm, co sprzyja bardziej równomiernym wschodom roślin.
Jaki zakres normy wysiewu stosuje się dla łubinu wąskolistnego?
Norma wysiewu łubinu wąskolistnego mieści się w przedziale od 125 do 210 kg nasion na hektar. Dla odmian tradycyjnych zaleca się obsadę około 90-100 nasion na metr kwadratowy, natomiast dla samokończących, nieco większą, bo 100-120 nasion na m². Tak szeroki zakres wynika przede wszystkim z dużej różnorodności masy tysiąca nasion, która waha się między 115 a 145 gramów.
Na glebach o klasie IVa-V lepiej stosować niższe dawki wysiewu, bliższe dolnej granicy normy. Natomiast na glebach słabszej jakości, klasy V-VI, oraz na terenach narażonych na suszę wczesnowiosenną, zaleca się zwiększyć ilość wysiewu do górnego pułapu normy.
Łubin wąskolistny cechuje się większą odpornością na antraknozę w porównaniu z łubinem żółtym, co czyni go bardziej efektywnym na stanowiskach o większej wilgotności. Jednak jeśli siew jest opóźniony lub występują niesprzyjające warunki kiełkowania, warto podnieść normę wysiewu o 15%. Wówczas dolna granica normy wynosi 144 kg/ha, natomiast dla górnej sięga nawet 241 kg/ha.
| Temat | Informacje |
|---|---|
| Optymalna norma wysiewu łubinu na hektar | Od 120 do 280 kg nasion/ha w zależności od gatunku: łubin żółty 120-180 kg/ha, łubin wąskolistny 125-210 kg/ha, łubin biały 180-280 kg/ha |
| Masa tysiąca nasion (MTN) | Łubin żółty: 110-140 g, łubin wąskolistny: 130-180 g, łubin biały: 250-300 g |
| Wzór na normę wysiewu | kg/ha = MTN × planowana obsada [szt./m²] / siła kiełkowania [%]; w słabszych warunkach zwiększyć o 15% |
| Dostosowanie normy do warunków | Zwiększyć o 10-15% na słabszych glebach i niekorzystnych warunkach, niższa norma na glebach zasobnych, ważny termin siewu i warunki atmosferyczne |
| Norma wysiewu łubinu na poplon | 160-180 kg/ha, siew po zbiorach ozimin do 20 sierpnia; łubin żółty do lipca, łubin wąskolistny w sierpniu |
| Głębokość i rozstaw rzędów | Łubin żółty i wąskolistny: 3-4 cm głębokości, rozstaw 15-20 cm; łubin biały: 4-5 cm, 20-25 cm (do 30 cm na glebach zwięźlejszych) |
| Najlepszy termin siewu na nasiona | Od 20 marca do 10 kwietnia przy temp. gleby 3-5°C; na południu wcześniej, na północy i wschodzie później; wytrzymałość na przymrozki do -4°C (siewki) i -7°C (dorosłe) |
| Wymagania glebowe | Gleby lekkie i średnie, pH 5,0-6,5, niski poziom wód gruntowych; łubin żółty najmniej wymagający, biały najbardziej; unikać gleb ciężkich, gliniastych, podmokłych oraz z wysokim wapniem |
| Dawki nawozów | Nie nawozić azotem; fosfor 40-80 kg P₂O₅/ha, potas 60-120 kg K₂O/ha; nawożenie przed zimową orką i przedsiewnie; ważne mikroelementy: bor i molibden |
Jak dostosować ilość wysiewanych nasion do warunków stanowiska?
Dobór odpowiedniej normy wysiewu łubinu, dostosowanej do specyfiki stanowiska, jest niezbędny, aby uzyskać optymalną obsadę roślin oraz satysfakcjonujący plon.
Kluczowe czynniki decydujące o wielkości normy wysiewu to:
- Masa tysiąca nasion (MTN) konkretnej odmiany,
- Zdolność kiełkowania nasion z danej partii,
- Rodzaj i klasa gleby,
- Planowana liczba roślin na metr kwadratowy.
Na glebach o słabszej strukturze i ograniczonej dostępności wody wschody bywają niejednorodne i słabsze, dlatego w takich warunkach warto zwiększyć normę wysiewu o około 10-15%. Na terenach dobrze zasobnych i właściwie uprawianych wystarczy zastosować niższą wartość z zalecanego zakresu, co zmniejsza ryzyko przegęszczenia łanu i pozwala obniżyć koszty związane z materiałem siewnym. Istotne znaczenie mają także termin siewu oraz warunki atmosferyczne w dniu wysiewu, które wpływają na proces kiełkowania roślin. Im późniejszy termin siewu wiosną, tym trudniejsze warunki dla rozwijających się roślin, co wymaga zwiększenia normy wysiewu, aby zapewnić odpowiednią obsadę.
Jak zmienność glebowa wpływa na obsadę roślin?
Typ i klasa gleby mają kluczowe znaczenie dla określenia liczby nasion potrzebnych do uzyskania optymalnej obsady łubinu. Na glebach lekkich i piaszczystych, zaliczanych do klas v-vi, wschody roślin bywają mniej przewidywalne, co wynika ze szybkiego przesychania powierzchniowej warstwy gleby. W takich warunkach zaleca się zastosowanie wyższych dawek wysiewu, do 180 kg/ha dla łubinu żółtego oraz nawet do 210 kg/ha dla odmian wąskolistnych.
Z kolei na glebach o średniej i cięższej strukturze (klasy iii a-iv b) wilgotność jest bardziej stała, co sprzyja równomiernym wschodom. Dzięki temu można obniżyć ilość wysiewanych nasion do minimalnych wartości z zalecanego zakresu.
Gleby bardzo ciężkie, gliniaste i podmokłe nie są odpowiednie dla łubinu, niezależnie od stosowanej normy wysiewu. Roślina ta potrzebuje gleby przepuszczalnej, dobrze napowietrzonej, by móc się prawidłowo rozwijać. Dodatkowo, na stanowiskach silnie zakwaszonych z ph poniżej 5,0 aktywność bakterii brodawkowych jest znacznie ograniczona. To negatywnie wpływa na żywotność siewek i sprawia, że konieczne jest zwiększenie dawek wysiewu.
Czy opóźniony termin siewu wymusza zwiększenie normy wysiewu?
Opóźnienie siewu łubinu poza zalecany termin powoduje konieczność podniesienia normy wysiewu o 10-15%. Najlepszy czas na zasiewy wiosenne przypada między 20 marca a 10 kwietnia. Jeśli nasiona trafią do ziemi po 15 kwietnia, rośliny będą musiały zmierzyć się z większym przesuszeniem gleby oraz gorszą wilgotnością, co negatywnie wpływa na kiełkowanie i równomierność wschodów.
W przypadku opóźnienia o dwa lub trzy tygodnie temperatura podłoża wzrasta, ale wilgotność spada. To często skutkuje niejednolitym wschodem oraz rzadszą obsadą roślin na polu. Dlatego zwiększenie ilości wysiewanych nasion pozwala zrekompensować te niedogodności i zapewnić odpowiednie zagęszczenie, nawet gdy warunki nie sprzyjają.
Gdy siew jest przesunięty na późniejszy termin, okres wegetacji przed zbiorem ulega skróceniu, co może utrudnić prawidłowe dojrzewanie i wiązanie nasion w strąkach, zwłaszcza u odmian determinate, które kończą wegetację wcześniej. W takiej sytuacji, jeśli zasiew wypada po 20 kwietnia, warto zastanowić się nad zastosowaniem łubinu wąskolistnego, który lepiej radzi sobie w skróconym sezonie i daje wyższe plony.
Ile łubinu na hektar przeznaczyć w przypadku siewu na poplon?
Łubin wysiewa się na poplon w dawce 160-180 kg nasion na hektar, co jest większą ilością niż podczas uprawy na nasiona. Taka ilość pozwala roślinom szybko pokryć glebę bujną masą zieloną, a nie skupia się na uzyskaniu dużego plonu nasion.
Siew wykonuje się bezpośrednio po zbiorach ozimin, najlepiej w lipcu, a najpóźniej do 20 sierpnia. Przekroczenie tego terminu utrudnia roślinie zebranie odpowiedniej ilości biomasy przed nadejściem przymrozków. Do lipcowego siewu najlepiej sprawdza się łubin żółty, który jest mniej wymagający względem gleby i dobrze radzi sobie na słabszych stanowiskach. W sierpniu natomiast zaleca się wybór łubinu wąskolistnego, zwłaszcza odmian szybko rosnących. Biomasa łubinu uprawianego na poplon osiąga 15-25 t/ha świeżej masy, co korzystnie wpływa na zasobność gleby w azot biologiczny i łatwo przyswajalną materię organiczną.
Jak uprawa łubinu w płodozmianie poprawia strukturę gleby?
Łubin w płodozmianie pełni istotną rolę jako roślina strukturotwórcza i azotowa, wspierając rozwój kolejnych upraw. Jego głęboko sięgający system korzeniowy, sięgający nawet 150-200 cm, efektywnie spulchnia i drąży podłoże. To z kolei poprawia napowietrzenie gleby oraz zwiększa jej przepuszczalność, co ułatwia korzeniom roślin późniejszych lepsze wnikanie w glebę. Współpraca łubinu z bakteriami brodawkowymi z rodzaju Bradyrhizobium pozwala na biologiczne wiązanie azotu z atmosfery w ilości od 30 do 100 kg na hektar rocznie. Pewna część tego azotu pozostaje w podłożu po zbiorze, stanowiąc cenny azot resztkowy dla następnych roślin uprawnych.
Kiedy łubin uprawiany jest jako przedplon przed zbożami jarymi, na przykład owsem, jęczmieniem jarym czy pszenicą jarą, umożliwia ograniczenie nawożenia azotem o 20-30 kg N na hektar bez obniżania plonów. Takie podejście sprzyja oszczędności nawozów i korzystnie wpływa na środowisko. Jednak uprawę łubinu na tym samym polu warto powtarzać nie częściej niż co 4 lata. Dłuższa przerwa minimalizuje ryzyko wystąpienia chorób odglebowych, takich jak fuzarioza czy antraknoza, które mogą negatywnie wpłynąć na kondycję roślin i jakość plonów.
Kiedy siać łubin z przeznaczeniem na zielony nawóz?
Łubin, który ma służyć jako zielony nawóz, wysiewa się najczęściej na wiosnę, między końcem marca a początkiem maja. Alternatywnie można go zasiać jako poplon po zbiorze ozimin, czyli w okresie od lipca do około 20 sierpnia.
Siew przeprowadzony wiosną pozwala uzyskać większą biomasę, nawet do 30 ton świeżej masy na hektar, oraz wyższy poziom azotu biologicznego w glebie. Z kolei letnie wysiewy są cenione przede wszystkim ze względu na korzyści związane z płodozmianem, szczególnie kiedy pole jest przez dłuższy czas użytkowane pod inne rośliny.
W obu przypadkach norma wysiewu wynosi od 160 do 180 kg na hektar. Aby ograniczyć ryzyko gnicia i utraty azotu, łubin na nawóz warto przyorać w fazie kwitnienia, jeszcze przed pojawieniem się strąków. W tym momencie roślina osiąga najwyższą zawartość łatwo rozkładalnej masy organicznej, bogatej w azot.
Po przygotowaniu gleby poprzez przyoranie zielonego nawozu, dobrze jest odczekać minimum 2-3 tygodnie przed zasiewem następnej uprawy. Ten czas pozwala na częściowy rozkład masy organicznej, co z kolei poprawia właściwości gleby i wzmacnia pozytywny efekt nawożenia zielonego.
Kiedy przyorać łubin wysiany jako międzyplon?
Łubin wysiany w sierpniu jako międzyplon ścierniskowy przyorowuje się przed nadejściem mrozów, zazwyczaj jesienią. Ten zabieg przeprowadza się w fazie kwitnienia rośliny lub gdy pojawiają się pierwsze strąki, co najczęściej ma miejsce w październiku lub na początku listopada. Jesienne przyoranie jest szczególnie opłacalne na glebach lekkich, gdzie świeża biomasa rozkłada się przez zimę, dostarczając azotu jeszcze przed wiosennym siewem.
Inną opcją jest pozostawienie łubinu jako mulczu, który osłania glebę zimą i pomaga chronić ją przed erozją spowodowaną wodą oraz wiatrem. W takim wypadku przyorowanie można przełożyć na wczesną wiosnę. Przyorany łubin dostarcza od 15 do 25 ton świeżej masy na hektar, co przekłada się na około 30-100 kg azotu na jednostkę powierzchni. Aby zapewnić efektywny rozkład materii organicznej i ograniczyć utraty azotu wskutek ulatniania, warto przyorać rośliny na głębokość 15-20 cm.
Jak głęboko i w jakim rozstawie rzędów prowadzić siew łubinu?
Łubin wysiewa się na głębokość 3-4 cm w przypadku łubinu żółtego i wąskolistnego, natomiast łubin biały, ze względu na większe nasiona, na 4-5 cm. Optymalna szerokość między rzędami dla odmian żółtej i wąskolistnej wynosi 15-20 cm, podczas gdy biały można siać w odstępach 20-25 cm, a na glebach zwięźlejszych nawet do 30 cm.
Przy zastosowaniu technologii strip-till lub rozszerzonych rozstawach, od 24 do 45 cm, agrotechnika staje się bardziej elastyczna, co umożliwia precyzyjne podawanie nawozów startowych bezpośrednio w rzędach. Należy jednak unikać zbyt głębokiego siewu, powyżej 5 cm, ponieważ zwiększa on ryzyko nierównomiernych wschodów. Łubin najlepiej kiełkuje w wilgotnej glebie, ale gdy nasiona znajdują się zbyt głęboko pod suchą warstwą, ich rozwój może być utrudniony. Z kolei płytki siew, poniżej 3 cm, powoduje narażenie nasion na przesuszenie, co często skutkuje słabymi wschodami, zwłaszcza podczas suchej wiosny. Optymalna głębokość i odpowiednia rozstawą rzędów gwarantują równomierną obsadę roślin i wyrównany łan, co znacznie ułatwia dalsze zabiegi ochronne oraz zbiór.
Jaki jest najlepszy termin siewu łubinu na nasiona?
Optymalny czas na siew łubinu przeznaczonego na nasiona przypada na wiosnę, dokładnie od 20 marca do 10 kwietnia, gdy temperatura gleby wynosi co najmniej 3-5°C. Ważne jest, by zasiać roślinę możliwie wcześnie, ponieważ łubin jest rośliną jarowizującą i potrzebuje chłodniejszego okresu, który umożliwia prawidłowe rozwinięcie kwiatów i strąków. Opóźnienie siewu skraca proces jarowizacji, co negatywnie wpływa na ostateczny plon. W naszym kraju w rejonie południowo-zachodnim siewy można zacząć już w drugiej połowie marca, natomiast na północy i wschodzie zwykle dopiero w pierwszych dniach kwietnia. Łubin radzi sobie z przymrozkami do -4°C na etapie siewek, a jako dojrzała roślina wytrzymuje spadki temperatur sięgające -7°C. Dłuższe okresy mrozu poniżej -7°C, trwające kilka nocy, mogą jednak poważnie uszkodzić uprawę.
Siew poza optymalnym terminem, czyli po 20 kwietnia, wiąże się z większym ryzykiem niedoboru wilgoci w glebie, co utrudnia kiełkowanie oraz uniformizację wschodów. Z kolei wysiew przeprowadzony w odpowiednim czasie sprzyja:
- Równomiernemu wschodzeniu roślin,
- Dobrze rozwiniętemu brodawkowaniu korzeni,
- Uzyskaniu plonu nasion przekraczającego 2 tony na hektar.
Jakie wymagania glebowe stawia uprawa łubinu?
Łubin najlepiej rozwija się na glebach lekkich i średnich, które są przepuszczalne, mają pH w przedziale od 5,0 do 6,5 oraz niski poziom wód gruntowych. Spośród trzech popularnych gatunków, łubin żółty jest najmniej wymagający jeśli chodzi o rodzaj podłoża. Można go uprawiać nawet na glebach klasy V i VI, w tym na piaskach, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej wilgotności w czasie kiełkowania.
Łubin wąskolistny natomiast najlepiej rośnie na glebach o klasie IVa-V. Jest bardziej odporny na wyższe pH niż łubin żółty i sprawdza się lepiej na stanowiskach o większej wilgotności. Łubin biały wymaga najbardziej sprzyjających warunków spośród wszystkich trzech gatunków. Preferuje gleby klasy IIIa-IVb, o pH powyżej 5,5 i dobrym stanie kulturowym, a także jest najbardziej wrażliwy na zakwaszenie podłoża. Żaden z tych gatunków nie toleruje gleb ciężkich, gliniastych, podmokłych ani tych z wysoką zawartością aktywnego wapnia, gdyż na takich terenach często rozwija się chlorozę. Gleby organiczne, takie jak torfowe, murszowe czy czarnoziemy, również nie są odpowiednie do uprawy łubinu ze względu na nadmiar azotu mineralnego, który hamuje proces brodawkowania.
Jakie dawki nawozów pokrywają wymagania pokarmowe łubinu?
Łubin, jako roślina z rodziny bobowatych, potrafi wiązać azot bezpośrednio z powietrza, dzięki czemu nie potrzebuje nawożenia azotowego. Przy prawidłowo rozwiniętych brodawkach korzeniowych jest w stanie pozyskać od 30 do 100 kg azotu na hektar. Nadmiar azotu mineralnego może jednak zaszkodzić, ponieważ hamuje powstawanie tych brodawek i obniża aktywność bakterii symbiotycznych.
Z kolei nawożenie fosforem i potasem jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju rośliny. Zaleca się dawki w zakresie 40-80 kg P₂O₅ oraz 60-120 kg K₂O na hektar, które należy dostosować do zawartości tych składników w glebie, najlepiej po wcześniejszym badaniu chemicznym.
Preparaty fosforowo-potasowe najlepiej stosować:
- Przed zimową orką,
- Przedsiewnie, wiosną,
- Unikając ich aplikacji bezpośrednio w rzędzie bez odpowiedniego przysypania.
Ważne jest także, aby pamiętać o korzystnym wpływie mikroelementów, takich jak bor i molibden. Te pierwiastki wspierają zarówno powstawanie brodawek, jak i kwitnienie łubinu. Dawki mikroelementów powinny być jednak ustalane na podstawie analizy gleby lub liści, co zapewni ich prawidłowe dawkowanie i skuteczność.
Jak skutecznie zwalczać chwasty na plantacji łubinu?
Ochrona łubinu przed chwastami opiera się głównie na stosowaniu herbicydów doglebowych zaraz po siewie, najlepiej w ciągu 3-5 dni, zanim zaczną kiełkować chwasty.
Do zwalczania zarówno chwastów jednoliściennych, jak i dwuliściennych wykorzystuje się między innymi substancje czynne takie jak:
- Pendimetalina,
- Chlomazon,
- Metamitron,
- Diflufenikan,
- Prosulfokarb.
Większość z nich działa jednak przede wszystkim przedwschodowo.Wyjątkową właściwością diflufenikanu jest możliwość zastosowania go również w fazie 2-4 liści łubinu, co pozwala na skuteczną interwencję po pojawieniu się roślin, zwłaszcza gdy zachwaszczenie dwuliścienne jest nasilone.
Do najgroźniejszych chwastów na plantacjach łubinu zaliczają się:
- Komosa biała,
- Rdesty,
- Rumianowate,
- Chaber bławatek,
- Przytulia czepna,
- Perz właściwy,
- Chwastnica jednostronna.
Skuteczność herbicydów doglebowych w dużej mierze zależy od wilgotności gleby w momencie aplikacji, sucha gleba może ograniczać aktywność preparatu. Dlatego, gdy nie ma wystarczających opadów deszczu, warto rozważyć wykonanie oprysku powschodowego. Bronowanie, czyli mechaniczne odchwaszczanie, jest efektywne do fazy 2-3 liści łubinu, jednak na glebach lekkich i przy słabszym zagęszczeniu roślin może zwiększać ryzyko ich uszkodzenia.
Ile nasion łubinu przeciętnie zbiera się z jednego hektara uprawy?
Średnie plony nasion łubinu z jednego hektara wahają się, w zależności od gatunku i warunków atmosferycznych, między 1,7 a 3,4 tony na hektar. Zgodnie z wynikami porejestracyjnych doświadczeń odmianowych COBORU z 2024 roku, łubin wąskolistny osiągał średnio 2,18 t/ha, łubin biały aż 3,36 t/ha, natomiast łubin żółty notował około 1,69 t/ha (dane pochodzą z 2022 roku).
Występujące różnice w plonach poszczególnych gatunków wynikają z ich odmiennych wymagań dotyczących gleby i klimatu. Na przykład łubin biały, który zwykle uprawia się na bardziej żyznych glebach, charakteryzuje się wyższą wydajnością, choć jego produkcja jest droższa z uwagi na kosztowny materiał siewny.
W szczególnie korzystnych warunkach, na najlepszych stanowiskach i przy sprzyjającej pogodzie, łubin wąskolistny może przynosić nawet 2,5-3,0 t/ha, natomiast łubin biały osiąga plony sięgające 4 ton na hektar. Natomiast plon poniżej 1,5 tony często wskazuje na nieodpowiednie zabiegi agrotechniczne lub niekorzystne warunki, takie jak susza.
Aby zapewnić wysoki plon, niezbędne jest:
- Odpowiednie dopasowanie normy wysiewu,
- Terminowy siew,
- Zaprawianie nasion,
- Skuteczne stosowanie herbicydów chroniących uprawę.
Czy uprawa łubinu na nasiona jest opłacalna?
Uprawa łubinu na nasiona bywa dochodowa, zwłaszcza jeśli uwzględnimy wsparcie finansowe przysługujące roślinom strączkowym. Według kalkulacji na 2025 rok, wartość produkcji łubinu wąskolistnego wyniosła 6 446 zł na hektar, przy czym koszty bezpośrednie sięgnęły 3 821 zł/ha. W efekcie uzyskano nadwyżkę bezpośrednią na poziomie 2 625 zł/ha, a do tego doliczono dopłatę do roślin strączkowych w wysokości 794 zł/ha.
Cena skupu tego gatunku w sezonie 2025 oscylowała wokół 2 000 zł za tonę, czyli około 200 zł za decytonę, co potwierdziły dane WODR z września.
Co warte podkreślenia, areał upraw łubinu w Polsce nieustannie rośnie:
- Z 146 tys. ha w 2023 roku,
- Przez 183 tys. ha w 2024,
- Aż do niemal 199 tys. ha w sezonie 2025
To wyraźny sygnał, że coraz więcej rolników decyduje się na ten gatunek. Łubin pełni także ważną rolę w płodozmianie, ponieważ znacząco zmniejsza zapotrzebowanie na nawozy azotowe w kolejnych uprawach. Pozwala ograniczyć zużycie o 20-30 kg N na hektar.
Warto jednak pamiętać, że w porównaniu do zbóż jarych, marża z łubinu bywa niższa w lata o niskich plonach. Natomiast w korzystnych sezonach, zwłaszcza z uwzględnieniem dopłat, może ona dorównywać, a nawet przewyższać rentowność uprawy pszenicy jarej.