Drzewo figowe (Ficus carica) można uprawiać w Polsce zarówno w doniczce na balkonie czy tarasie, jak i bezpośrednio w gruncie, zwłaszcza w cieplejszych regionach przy południowej ścianie budynku. Roślina wymaga pełnego słońca, co oznacza co najmniej 6-8 godzin światła dziennie, a także przepuszczalnej gleby o pH między 6,0 a 7,0. Niezbędna jest też ochrona przed mrozem. Na przykład odmiany Hardy Chicago, które wytrzymują temperatury do -20°C, oraz Brown Turkey, odporna do -15°C, dobrze sprawdzają się podczas polskich zim. Sadzonki zaczynają owocować zwykle po 2-3 latach, a dojrzewanie fig ma miejsce od sierpnia do października.
Czy w Polsce można uprawiać drzewo figowe?
Drzewo figowe (Ficus carica) z powodzeniem można uprawiać również w Polsce, choć wymaga to przemyślanego wyboru odmiany oraz zabezpieczenia przed zimowymi mrozami. Pochodzący z regionów śródziemnomorskich figowiec jest przyzwyczajony do łagodniejszych zim, dlatego w naszym klimacie najlepiej czuje się w donicach lub w ciepłych, osłoniętych zakątkach ogrodu.
Jeśli decydujemy się na uprawę w gruncie, warto wybierać południowe i zachodnie rejony kraju, gdzie zimy są łagodniejsze. Idealnym miejscem dla figi będzie stanowisko przy południowej ścianie budynku, taka lokalizacja acumuluje ciepło i chroni roślinę przed przymrozkami.
Dzięki nowym, mrozoodpornym odmianom, takim jak Hardy Chicago, które wytrzymują temperatury sięgające nawet -20°C, uprawa figi stała się dostępna również w centralnej Polsce. W chłodniejszych zakątkach kraju lepiej jednak zdecydować się na uprawę doniczkową, wtedy zimą można ją przenieść do chłodnego, ale niezamarzającego pomieszczenia, co znacznie zwiększa szanse na przetrwanie.
| Temat | Najważniejsze informacje |
|---|---|
| Uprawa drzewa figowego w Polsce | Można uprawiać, ale wymaga wyboru odmiany mrozoodpornej i zabezpieczenia przed zimą. Najlepsze miejsca to południowe i zachodnie rejony oraz stanowiska przy południowej ścianie budynku. Odmiana Hardy Chicago wytrzymuje nawet -20°C. |
| Stanowisko i gleba | Stanowisko słoneczne, 6-8 godzin słońca dziennie, ekspozycja południowa lub południowo-zachodnia. Gleba przepuszczalna, dobrze zdrenowana, pH 6,0-7,0 (może 5,5-8,0), umiarkowanie żyzna, dodatek piasku lub perlitu. |
| Sadzenie figowca | Najlepiej wiosną po ostatnich przymrozkach (około połowy maja). Dół około 60×60×60 cm, wypełniony mieszanką ziemi żyznej, piasku i kompostu 3:1:1. Szyjka korzeniowa na poziomie gruntu. Po zasadzeniu podlać i wyłożyć ściółkę z kory sosnowej. |
| Uprawa w doniczce na balkonie/tarasie | Pojemnik 30-50 litrów z drenażem, keramzyt lub żwir na dnie (5-8 cm). Podłoże żyzne, przepuszczalne, pH 6,0-7,0. Najbardziej nasłonecznione miejsce, podlewanie co 5-7 dni latem. Nawożenie co 2-3 tygodnie od maja do połowy sierpnia. Zimą przenosić do pomieszczenia 4-10°C, podlewać oszczędnie. |
| Uprawa w gruncie | Przy południowej ścianie, osłonięte miejsce, minimum 6-8 godzin słońca dziennie. Gleba żyzna z piaskiem i gliną 3:1:1, pH 6,5-7,0. Ochrona zimowa: owijanie agrowłókniną lub matą słomianą, ściółkowanie korą lub liśćmi (15 cm). Cięcie wiosenne, formowanie korony. |
| Podlewanie | Regularne, umiarkowane. Latem obficie raz w tygodniu, sprawdzać wilgotność 3-5 cm palcem. Unikać moczenia liści. Od września ograniczać podlewanie. Zimą oszczędne podlewanie co 2-3 tygodnie. |
| Nawożenie | Od maja do połowy sierpnia, preparaty wieloskładnikowe dla roślin owocowych lub biohumus, co 2-3 tygodnie płynnie. Unikać nadmiaru azotu. Potas ważny w czerwcu i lipcu. Po sierpniu przerwać nawożenie. |
| Cięcie figowca | Wczesna wiosna (marzec, początek kwietnia). Usunąć przemrożone gałęzie, skrócić długie przyrosty o 1/2 do 1/3, wyeliminować gałęzie krzyżujące się, rosnące do środka i pionowo („wilki”). Jesienią nie przycinać. Po cięciu zabezpieczyć rany maścią lub preparatem miedziowym. |
| Zabezpieczenie przed mrozem | Ograniczyć nawożenie od czerwca i podlewanie od sierpnia. Osłaniać po opadnięciu liści (październik/listopad) agrowłókniną, matami słomianymi, jutą, kopcem ziemi lub liści (20-30 cm) oraz ściółką (15 cm). Przewiązać lub położyć pędy, szczelnie owinąć. Zimą w doniczce przenosić do miejsca 4-10°C, ograniczyć podlewanie. |
| Owocowanie | Drzewo zaczyna owocować po 2-3 latach od zasadzenia (do 4 lat). Figi owocują dwukrotnie: na zeszłorocznych pędach w czerwcu-lipcu (rozetki) oraz na tegorocznych pędach w sierpniu-październiku (główne owoce). Odmiany np. Francesca owocują na pędach jednorocznych. |
| Zbiór owoców | Od sierpnia do października (wczesne rozetki od czerwca/lipca). Dojrzała figa miękka, zmienia kolor skóry, często przy szypułce kropla soku. Zrywać dojrzałe owoce ostrożnie z szypułką. Przechowywać 2-3 dni w chłodnym miejscu. |
| Przyczyny braku owoców lub zrzucania zawiązków | Niedobór światła (6-8 godzin słońca minimum), susza i stres wodny, nadmiar azotu, brak zapylaczy (niektóre odmiany wymagają blastofaga, którego w Polsce brak). Zbyt agresywne cięcie usuwające pędy zeszłoroczne. |
| Choroby i szkodniki | Plamistość liści (grzyb), brązowe plamy powodujące opadanie liści; usuwanie zarażonych owoców. Przędziorki, żółknięcie i opadanie liści, zwalczanie zraszaniem i akarycydami. Mączlik szklarniowy (w doniczkach), zwalczanie mydłem ogrodniczym i lepem. Lepiej uprawiać w nasłonecznionych, przewiewnych miejscach. |
| Rozmnażanie | Najłatwiej przez zdrewniałe sadzonki jesienią lub wczesną wiosną (pędy 15-25 cm, 3-4 węzły). Ukorzeniać pionowo w perlitu lub mieszance piasku i torfu w temp. 18-22°C (4-6 tygodni). Można przez odkłady, przygięty pęd zakopany częściowo w ziemi. Rozmnażanie z nasion jest trudne, siewki owocują po kilkunastu latach, często tracąc cechy odmiany. |
| Odmiany figowca polecane do polskiego klimatu | Hardy Chicago, bardzo mrozoodporna (-20°C), owocuje na pędach jednorocznych. Brown Turkey, mrozoodporna do -15°C, duże słodkie owoce. Brunswick, dla cieplejszych obszarów, mrozoodporna do -14°C, duże owoce. Francesca, partenokarpiczna, mrozoodporna do -15°C, owocuje na pędach jednorocznych. Little Miss Figgy, do doniczek, owocuje już 1. sezon. |
Jakie stanowisko i rodzaj gleby są najlepsze dla drzewa figowego?
Drzewo figowe najlepiej rozwija się na stanowisku, które przez minimum 6-8 godzin dziennie jest wystawione na bezpośrednie działanie słońca. To warunek niezbędny dla uzyskania smacznych i obfitych plonów. Najbardziej odpowiednia będzie ekspozycja południowa lub południowo-zachodnia. Warto posadzić figowca przy ścianie budynku czy murze, ponieważ takie miejsca magazynują ciepło i osłaniają roślinę przed wiatrem.
Gleba, na której rośnie figowiec, musi być przepuszczalna oraz dobrze zdrenowana, ponieważ nadmiar wody wokół korzeni szybko prowadzi do ich gnicia. Optymalny odczyn podłoża to pH między 6,0 a 7,0, choć roślina potrafi przystosować się do wartości od 5,5 aż do 8,0.
Figowiec nie wymaga bardzo żyznej ziemi i nie przepada za nadmiarem azotu. Nadmierne nawożenie tym pierwiastkiem pobudza rozwój pędów, ale jednocześnie osłabia kwitnienie oraz owocowanie. Dlatego najlepiej zapewnić mu umiarkowanie żyzne podłoże z dodatkiem piasku lub perlitu, które poprawiają cyrkulację powietrza i odprowadzanie wody.
Kiedy i jak prawidłowo sadzić figowca?
Najlepszy moment na sadzenie figowca w ogrodzie przypada na wiosnę, tuż po ustąpieniu ostatnich przymrozków, najczęściej po tzw. zimnych ogrodnikach, czyli mniej więcej w połowie maja. W tym czasie ziemia jest już odpowiednio ciepła, co sprzyja dobrej aklimatyzacji rośliny i pozwala jej w pełni wykorzystać sezon wegetacyjny przed zimą. W cieplejszych częściach kraju istnieje też możliwość sadzenia figowca późną jesienią. Dziura pod drzewko powinna być większa od bryły korzeniowej o około 20-30 cm z każdej strony, co ułatwi swobodne rozłożenie korzeni.
Optymalny rozmiar takiego dołka to około 60×60×60 cm. Do jego wypełnienia warto użyć mieszanki ziemi żyznej, piasku i kompostu w stosunku 3:1:1, która zagwarantuje odpowiednie warunki do wzrostu.
Szyjkę korzeniową albo punkt szczepienia trzeba umieścić na poziomie gruntu, gdyż zbyt głębokie sadzenie może prowadzić do gnicia systemu korzeniowego. Po zakończeniu sadzenia roślinę należy dokładnie podlać, a potem wyłożyć wokół pnia warstwę ściółki z kory sosnowej o grubości kilku centymetrów, co pomoże utrzymać wilgoć i zabezpieczy podstawę figowca.
Jak uprawiać drzewo figowe w doniczce na balkonie lub tarasie?
Uprawa figowca w doniczce na balkonie lub tarasie jest całkiem prosta i komfortowa. Najlepiej wybrać pojemnik o objętości minimum 30-50 litrów, wyposażony w otwory drenażowe u podstawy. Na dno wsyp warstwę keramzytu lub żwiru (5-8 cm), co pozwoli skutecznie odprowadzić nadmiar wody.
Podłoże powinno być żyzne, dobrze przepuszczalne, wzbogacone gliną lub piaskiem, z pH między 6,0 a 7,0. Ważne, aby posadzić figowiec w najjaśniejszym i najbardziej nasłonecznionym miejscu na balkonie lub tarasie, gdzie dotrze do niego co najmniej sześć godzin słońca dziennie. Latem podlewaj roślinę systematycznie, pilnując, aby ziemia nie przesuszyła się całkowicie. W doniczkach wilgoć znika szybciej niż w gruncie, więc sięgaj po konewkę co 5-7 dni, a podczas upałów nawet częściej. Od maja do połowy sierpnia warto nawozić figowiec co 2-3 tygodnie wieloskładnikowym, płynnym preparatem, ale po sierpniu przerwij nawożenie, by pędy zdrewniały przed zimą. Gdy nadejdą pierwsze przymrozki, przenieś doniczkę do jasnego, chłodnego miejsca, gdzie temperatura utrzyma się w przedziale 4-10°C.
Jak prowadzić uprawę figi bezpośrednio w gruncie?
Uprawa figi w ogrodzie wymaga przemyślanego wyboru miejsca. Najlepiej posadzić ją przy południowej ścianie budynku, gdzie będzie osłonięta od wiatru i otrzyma co najmniej 6-8 godzin słońca dziennie.
Dołek sadzeniowy warto przygotować, mieszając żyzną ziemię z piaskiem i gliną w stosunku 3:1:1, a także dodać nieco kompostu. Optymalne pH podłoża powinno mieścić się między 6,5 a 7,0. W pierwszych dwóch, trzech latach po posadzeniu figowiec wymaga starannej ochrony przed zimnem. Pędy najlepiej owinąć agrowłókniną lub matą ze słomy, a wokół podstawy rozsypać warstwę kory albo liści o grubości około 15 cm.
Od połowy czerwca warto zaprzestać nawożenia azotowego, aby roślina mogła przygotować się do spoczynku. Podlewanie natomiast lepiej ograniczyć od końca sierpnia, co sprzyja zdrewnieniu pędów i poprawia ich odporność na mrozy.
Figa posadzona w gruncie z czasem może rozwinąć się w rozłożysty krzew albo niskie drzewo. Formowanie jej korony odbywa się wiosną, wtedy usuwa się krzyżujące pędy i skraca długie przyrosty o około jedną trzecią długości.
Jak podlewać drzewo figowe, aby nie zaszkodzić roślinie?
Figowiec wymaga regularnego, lecz niezbyt intensywnego podlewania. Zbyt dużo wody może mu zaszkodzić, zwłaszcza jeśli drenaż jest niewystarczający. W trakcie sezonu wegetacyjnego, czyli od maja do sierpnia, kiedy roślina intensywnie rośnie i owocuje, podlewaj ją obficie mniej więcej raz na tydzień.
W upalne dni warto częściej kontrolować wilgotność ziemi. Wystarczy, że włożysz palec na głębokość 3-5 cm i podlejesz roślinę dopiero wtedy, gdy podłoże jest suche. Pamiętaj, by unikać moczenia liści, ponieważ nadmiar wilgoci na nich sprzyja rozwojowi chorób grzybowych.
Od września stopniowo ograniczaj podlewanie, ponieważ figowiec zaczyna przygotowywać się do zimowego spoczynku. Rośliny w doniczkach schną znacznie szybciej niż te rosnące w ziemi, dlatego wymagają częstszej kontroli wilgotności podłoża. W czasie zimowego odpoczynku podlewaj roślinę oszczędnie, wystarczy to robić raz na 2-3 tygodnie, podlewając jedynie tyle, by ziemia nie przesuszyła się całkowicie.
Jak często i czym nawozić drzewo figowe?
Nawożenie figowca przeprowadza się od maja aż do połowy sierpnia. Po tym terminie należy bezwzględnie przerwać dokarmianie, aby pędy zdążyły się zdrewnieć przed nadejściem zimy.
Ta roślina nie wymaga dużych dawek składników odżywczych, nadmiar nawozu, zwłaszcza azotu, sprzyja intensywnemu wzrostowi liści i pędów, ale odbywa się to kosztem owocowania. Dodatkowo opóźnia to lignifikację tkanek, przez co spada odporność na mróz. Najlepszym wyborem do nawożenia są preparaty wieloskładnikowe dedykowane roślinom owocowym lub biohumus. Podaje się je co 2-3 tygodnie w formie płynnej, rozcieńczone w wodzie do podlewania.
W miesiącach czerwcu i lipcu warto skupić się na nawozach bogatych w potas, który odgrywa kluczową rolę w tworzeniu owoców i twardnieniu pędów. Figowce rosnące w gruncie, na glebie bogatej w składniki pokarmowe, przez pierwsze 2-3 lata mogą nie potrzebować dodatkowego nawożenia. Pamiętaj również, aby nigdy nie zasilać roślin podczas ich zimowego spoczynku.
Jak i w jakim terminie przycinać figę?
Figowiec najlepiej przycinać wczesną wiosną, między marcem a początkiem kwietnia, zanim roślina zacznie intensywnie rosnąć, ale już po ustąpieniu mroźnych dni. To idealny moment, ponieważ wtedy drzewko nie traci soków na gojenie ran, a świeżo przycięte pędy szybko wypuszczają młode pędy.
Podczas cięcia usuwamy przede wszystkim przemrożone gałęzie aż do zdrowej tkanki, skracamy długie przyrosty o połowę lub nawet o jedną trzecią ich długości, a dodatkowo eliminujemy gałęzie, które:
- Krzyżują się,
- Rosną do środka,
- Rosną pionowo, tzw. „wilki”, które nie przynoszą owoców, a jedynie osłabiają roślinę, pobierając jej substancje odżywcze.
Jesienią nie warto przycinać figowca, w tym czasie zabieg ten osłabia roślinę i zwiększa ryzyko uszkodzeń mrozowych. Po każdym cięciu dobrze jest zabezpieczyć rany maścią ogrodniczą lub preparatem zawierającym miedź, co wspomaga szybsze gojenie. Regularne cięcie figowca raz w roku to podstawa pielęgnacji, choć w przypadku roślin doniczkowych wystarczy delikatne przeformowanie po zimowym spoczynku.
Jak zabezpieczyć drzewo figowe przed mrozem na zimę?
W polskich warunkach klimatycznych zabezpieczenie figowca przed zimowymi mrozami jest koniecznością, zarówno gdy rośnie on bezpośrednio w ogrodzie, jak i wtedy, gdy znajduje się w doniczce. Na początku warto ograniczyć nawożenie już od połowy czerwca oraz stopniowo zmniejszać podlewanie od końca sierpnia. Takie działania przyspieszają drewnienie pędów, co z kolei zwiększa ich wytrzymałość na niskie temperatury.
Osłonę dla drzewa najlepiej nałożyć dopiero po opadnięciu liści, zazwyczaj w październiku lub listopadzie, kiedy termometry wskazują poniżej -5°C i istnieje zagrożenie przymrozkami. W tym celu warto sięgnąć po:
- Agrowłókninę, którą stosuje się w kilku warstwach,
- Maty ze słomy,
- Jutowe tkaniny,
- Kopiec z ziemi bądź liści u podstawy pnia.
Przygotowując figowca do zimy, można delikatnie spleść jego pędy lub zgiąć je w stronę ziemi, a następnie szczelnie owinąć całe drzewko. Tak zabezpieczona roślina lepiej przetrwa trudne warunki atmosferyczne.
Wiosną zdjęcie okrycia powinno odbywać się stopniowo. Najpierw lekko rozluźniamy warstwy, a pełne odsłonięcie następuje dopiero wtedy, gdy minie zagrożenie gwałtownymi przymrozkami.
Jak chronić przed mrozem figę uprawianą w doniczce?
Figowiec uprawiany w doniczce warto chronić przed mrozem, przenosząc go do chłodnego, lecz zabezpieczonego pomieszczenia, gdy prognozy przewidują kilka dni z rzędu z temperaturami poniżej zera.
Najlepsze miejsce do zimowania powinno być jasne lub półcieniste, z temperaturą utrzymującą się między 4 a 10°C. Przykłady takich miejsc to:
- Jasny garaż z oknem,
- Nieogrzewana klatka schodowa w bloku,
- Chłodna piwnica ze świetlikiem,
- Ogród zimowy bez ogrzewania.
W takich warunkach figowiec zazwyczaj zrzuca liście i przechodzi w stan uśpienia. Podlewanie należy ograniczyć do minimum, wystarczy podlewać raz na 2-3 tygodnie, aby bryła korzeniowa nie wyschła całkowicie.
Dla dodatkowej ochrony warto owijać doniczkę folią bąbelkową lub styropianem, co redukuje utratę ciepła przez ścianki pojemnika.Gdy w lutym dni stają się jaśniejsze i cieplejsze, przenieś roślinę w bardziej przyjazne miejsce i stopniowo zacznij zwiększać podlewanie.
Jak zabezpieczyć pędy figowca rosnącego w ogrodzie?
Pędy figowca rosnącego w ogrodzie warto zabezpieczyć po opadnięciu liści, najczęściej przypadającym na październik albo listopad. Przed założeniem ochrony delikatnie zwiąż je w niewielki pęczek lub delikatnie przygnij do ziemi, co pozwoli szczelnie osłonić całą nadziemną część rośliny.
Jako osłonę najlepiej zastosować kilka warstw agrowłókniny lub matę ze słomy, które owija się dokładnie wokół pędów, od dołu aż po czubek. Aby zabezpieczyć brzegi materiału przed zerwaniem przez wiatr, przysyp go ziemią lub przypnij do podłoża. U podstawy pnia usypuj kopiec z ziemi albo suchych liści o wysokości około 20-30 cm, a następnie nałóż warstwę ściółki z kory sosnowej czy zrębków, około 15 cm grubości. Takie zabezpieczenie skutecznie ochroni korzenie przed zimnem. W chłodniejszych rejonach kraju warto dodatkowo otulić roślinę tkaniną juty lub folią. Wiosną zdejmuj osłonę stopniowo, najpierw poluzuj ją, aby figowiec mógł się powoli zaaklimatyzować, a po ustąpieniu ostatnich przymrozków usuń ją całkowicie.
Po ilu latach od posadzenia drzewo figowe zaczyna owocować?
Figa posadzona ze zdrowej sadzonki, czyli gałązki, zazwyczaj zaczyna wydawać owoce po 2-3 latach od zasadzenia. Pierwsze figi pojawiają się najczęściej w ciągu 2-4 sezonów, choć jeśli roślina pochodzi z pędu, który już wcześniej owocował, owoce mogą się pojawić nawet po roku lub dwóch.
Z kolei rośliny wyhodowane z nasion wymagają znacznie dłuższego czasu, owoce mogą nie pojawić się przez kilkanaście lat, a czasem wcale. Duże znaczenie ma w tym przypadku odpowiednie miejsce, figowiec potrzebuje minimum 6-8 godzin dziennego nasłonecznienia, by szybciej zacząć owocować. Na tempo plonowania wpływa także sposób pielęgnacji. Na przykład nie warto przesadzać z nawozem zawierającym azot, ponieważ jego nadmiar prowadzi do bujnego wzrostu liści i pędów kosztem powstawania owoców.
W Polsce figi uprawiane w doniczkach owocują szybciej niż te sadzone bezpośrednio w ziemi. To dlatego, że łatwiej jest im zapewnić stałe, korzystne warunki przez cały rok, co znacznie sprzyja rozwojowi i plonowaniu roślin.
Jak figowiec owocuje na pędach zeszłorocznych i jednorocznych?
Figowiec pospolity wyróżnia się spośród innych drzew owocowych tym, że owocuje dwukrotnie w ciągu sezonu, a owoce pojawiają się na pędach o różnym wieku. Pierwsze zbiory, określane jako rozetki lub brieby, dojrzewają w czerwcu i lipcu na zeszłorocznych pędach, co podkreśla znaczenie ich ochrony przed zimowym przemarznięciem,uszkodzenie tych pędów skutkuje brakiem wiosenno-letnich owoców.
Druga, zwykle bardziej obfita partia plonów to właściwe figi, które rozwijają się na tegorocznych pędach i dojrzewają między sierpniem a październikiem. Warto zwrócić uwagę na odmiany takie jak Francesca, które owocują głównie na jednorocznych pędach. To rozwiązanie jest szczególnie praktyczne w polskim klimacie, ponieważ nawet po surowej zimie roślina może wydać owoce już pierwszego lata. Z tego powodu odpowiedni wybór odmiany oraz właściwe cięcie, które zabezpiecza zeszłoroczne pędy, mają ogromne znaczenie dla uzyskania satysfakcjonujących plonów.
Kiedy należy zbierać owoce z drzewa figowego?
Owoce figi w Polsce dojrzewają od sierpnia do października, choć dokładny czas zbioru zależy od odmiany oraz warunków pogodowych panujących w danym roku. Wczesne rozetki mogą być gotowe już w czerwcu lub lipcu, jednak pełnowymiarowe figi najczęściej zbiera się właśnie w sierpniu i wrześniu.
Dojrzała figa wyróżnia się kilkoma charakterystycznymi cechami. Jej miąższ staje się miękki i łatwo ugina się pod palcem. Skórka zmienia barwę, w zależności od odmiany, na odcienie brązu, fioletu lub żółtozieleni. Często przy szypułce można też zauważyć kroplę słodkiego soku, co świadczy o odpowiedniej dojrzałości.
Zbieraj figi pojedynczo, najlepiej delikatnie odrywając je lub odcinając z fragmentem szypułki, aby nie uszkodzić owocu i wydłużyć jego trwałość. Ważne jest, by zrywać je dopiero, gdy są całkowicie dojrzałe, ponieważ po zerwaniu nie dojrzewają. Świeże figi najlepiej przechowywać w chłodnym miejscu, ale tylko przez 2-3 dni, gdyż szybko się psują. Dlatego warto spożyć je jak najszybciej, aby cieszyć się ich pełnym smakiem.
Dlaczego drzewo figowe nie owocuje lub zrzuca zawiązki?
Najczęstszą przyczyną braku owoców u figowca jest niedostateczne nasłonecznienie. Roślina potrzebuje co najmniej 6-8 godzin bezpośredniego światła słonecznego każdego dnia. W miejscach, gdzie dominuje cień, figowiec rośnie bujnie, jednak plony pozostawiają wiele do życzenia.
Opadanie młodych owoców przed osiągnięciem dojrzałości często spowodowane jest długotrwałą suszą, zwłaszcza w lipcu i sierpniu. To naturalny mechanizm obronny rośliny, która w ten sposób radzi sobie ze stresem wodnym, pozbywając się niewykształconych owoców. Nadmierne nawożenie azotem, zwłaszcza nawozami stosowanymi przy trawnikach lub roślinach liściastych, sprzyja intensywnemu rozrostowi pędów, ale jednocześnie ogranicza owocowanie. Na szczęście po zaprzestaniu takiego nawożenia figowiec stopniowo odzyskuje zdolność do wydawania owoców.
Niektóre odmiany fig wymagają do zapylenia udziału specjalistycznej błonkówki, blastofagi, której w Polsce niestety nie spotkamy. Dzięki wyborowi partenokarpicznych odmian, takich jak
- Brown turkey,
- Hardy chicago,
- Francesca.
Z kolei zbyt agresywne cięcie, które usuwa pędy sprzed zeszłego roku, może skutkować utratą pierwszego plonu. Dlatego najlepiej formować koronę oszczędnie, chroniąc przyrosty z poprzednich sezonów, by zapewnić obfite owoce.
Jakie są najczęstsze choroby i szkodniki drzewa figowego?
Drzewo figowe wyróżnia się dość dużą odpornością na różnego rodzaju choroby, choć w sprzyjających warunkach, takich jak podwyższona wilgotność, atakuje je grzyb powodujący plamistość liści. Wówczas na liściach pojawiają się brązowoczerwone plamy, które z czasem prowadzą do ich przedwczesnego opadania.
. Zarażone owoce należy niezwłocznie usuwać, by zapobiegać dalszemu rozprzestrzenianiu się infekcji.
Najpoważniejszym zagrożeniem dla figowca są przędziorki (Tetranychus urticae), ukrywające się głównie na spodniej stronie liści, zwłaszcza w suchych i gorących warunkach. Powodują one żółknięcie liści, ich skracanie oraz opadanie.
- Warto regularnie zraszać liście wodą,
- W przypadku silnego ataku sięgnąć po specjalistyczne preparaty akarycydowe.
Mączlik szklarniowy pojawia się najczęściej przy doniczkowej uprawie figi. Walka z nim jest możliwa za pomocą mydła ogrodniczego lub żółtych tablic lepowych, które skutecznie przyciągają i zatrzymują szkodniki. Figowce sadzone na otwartym terenie, w miejscach dobrze nasłonecznionych i przewiewnych, chorują znacznie rzadziej niż te uprawiane w zatłoczonych, słabo wentylowanych pomieszczeniach, gdzie są bardziej narażone na różne problemy zdrowotne.
W jaki sposób można bezpiecznie rozmnożyć drzewo figowe?
Najłatwiejszym i najskuteczniejszym sposobem na rozmnażanie drzewa figowego są zdrewniałe sadzonki pobierane jesienią, po opadnięciu liści, lub wczesną wiosną. Wybieraj jednoroczne pędy o długości od 15 do 25 cm i grubości zbliżonej do ołówka, które mają przynajmniej 3-4 węzły. Jesienne sadzonki można poziomo zakopać w ogródku na zimę, a na wiosnę je wykopać. W przypadku pędów pobranych na wiosnę, najlepiej ukorzeniać je w pojemnikach z perlitem lub mieszanką piasku i torfu. Umieszczaj sadzonki pionowo w podłożu, zakopując około dwóch trzecich ich długości. Trzymaj je w jasnym, ciepłym miejscu o temperaturze 18-22°C. Po czterech do sześciu tygodniach, gdy pojawią się korzenie, przesadź rośliny do docelowych pojemników lub do gruntu.
Innym efektywnym sposobem jest rozmnażanie przez odkłady. Wiosną młody pęd przymocuj do ziemi, zasyp jego środkową część rowkiem o głębokości około 10 cm i dbaj o wilgotność przez cały sezon wegetacyjny. Jesienią, kiedy pęd się zakorzeni, odetnij go od rośliny-matki.
Jeśli chodzi o nasiona, tę metodę trudno polecić amatorom. Rozmnażanie fig z nasion jest mało efektywne, siewki owocują dopiero po kilkunastu latach i często tracą cechy odmiany matecznej.
Jakie odmiany figowca najlepiej sprawdzają się w polskim klimacie?
W polskich warunkach klimatycznych najlepiej radzą sobie figowce o zwiększonej odporności na mróz. Tego typu odmiany przetrwają zimę bez konieczności intensywnego zabezpieczania lub z minimalną troską o okrycie. Szczególnie ceniona jest odmiana hardy Chicago (Chicago Hardy), którą uważa się za najbardziej odporną na niskie temperatury dostępną w Polsce, rośliny te znoszą nawet mrozy sięgające -20°C. Owocuje na jednorocznych pędach i może być uprawiana nawet w centralnej części kraju.
Brown Turkey to kolejna popularna odmiana, tolerująca mróz do około -15°C. Wyróżnia się dużymi, brązowo-czerwonymi owocami o słodkim smaku i jest łatwo dostępna w rodzimych szkółkach. Brunswick sprawdzi się lepiej w cieplejszych obszarach Europy Środkowej oraz na zachodzie Polski, gdzie potrafi wytrzymać temperatury do około -14°C. Jej charakterystyczną cechą są spore owoce.
Odmiana Francesca słynie z obfitego plonowania na pędach jednorocznych i nie wymaga zapylania, dzięki czemu jest partenokarpiczna. Wytrzymuje mróz do -15°C, co czyni ją solidnym wyborem dla naszego klimatu.
Do uprawy na balkonach i tarasach najlepiej nadają się odmiany o zwartej budowie. Przykładem jest Little Miss Figgy, która w donicy o pojemności 20 litrów zaczyna owocować już w pierwszym sezonie.