Pszen\u017cyto ozime wysiewa si\u0119 w ilo\u015bci 130-180 kg ziarna na hektar, natomiast pszen\u017cyto jare wymaga 160-220 kg\/ha. Norm\u0119 wysiewu oblicza si\u0119 za pomoc\u0105 wzoru: (obsada ro\u015blin\/m\u00b2 \u00d7 MTZ w gramach) podzielone przez zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania w procentach. Wed\u0142ug danych GUS z 2024 roku, pszen\u017cyto ozime plonowa\u0142o \u015brednio 44,5 dt\/ha (czyli 4,45 t\/ha), a jare 34,4 dt\/ha (3,44 t\/ha). W dobrze prowadzonych gospodarstwach plony si\u0119gaj\u0105 6-8 t\/ha przy zastosowaniu dawki azotu 110-156 kg N\/ha. Pszenica przewy\u017csza pszen\u017cyto pod wzgl\u0119dem plonu o oko\u0142o 0,84 t\/ha, jednak pszen\u017cyto lepiej radzi sobie na s\u0142abszych glebach klas IVa-V.<\/p>\n
Pszen\u017cyto ozime zwykle wysiewa si\u0119 w ilo\u015bci od 130 do 180 kg ziarna na hektar<\/strong>, natomiast pszen\u017cyto jare potrzebuje nieco wi\u0119kszej dawki, si\u0119gaj\u0105cej od 160 do 220 kg\/ha. Ilo\u015b\u0107 nasion uzale\u017cniona jest przede wszystkim od masy tysi\u0105ca ziaren (MTZ) konkretnej odmiany<\/strong>, jej zdolno\u015bci kie\u0142kowania oraz planowanej liczby ro\u015blin na metr kwadratowy.<\/p>\n Dla przyk\u0142adu, je\u015bli MTZ wynosi 45 g<\/strong>, a zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania to 90%, norma wysiewu pszen\u017cyta ozimego przy planowanej obsadzie 300 ro\u015blin na m\u00b2 wynosi 150 kg\/ha<\/strong>. Gdy celem jest osi\u0105gni\u0119cie 350 ro\u015blin na m\u00b2, odpowiednia dawka wzrasta do oko\u0142o 175 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n W przypadku gorszych gleb lub gdy siew jest op\u00f3\u017aniony, zwyczajowo zwi\u0119ksza si\u0119 zasiew, mo\u017cna wtedy stosowa\u0107 nawet do 200 kg\/ha pszen\u017cyta ozimego oraz powy\u017cej 220 kg\/ha jarego<\/strong>.<\/p>\n Docelowa liczba ro\u015blin kie\u0142kuj\u0105cych powinna mie\u015bci\u0107 si\u0119 w przedziale:<\/p>\n Pszen\u017cyto ozime wysiewa si\u0119 zwykle w zakresie od 130 do 180 kg nasion na hektar<\/strong>, cho\u0107 najcz\u0119\u015bciej stosowanym przedzia\u0142em jest 140-160 kg\/ha. Je\u015bli masa tysi\u0105ca ziaren (MTZ) wynosi 45 g, a zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania to oko\u0142o 90%, to przy planowanej obsadzie 300 ro\u015blin na metr kwadratowy zaleca si\u0119 norm\u0119 wysiewu oko\u0142o 150 kg\/ha. Natomiast dla obsady wynosz\u0105cej 350 ro\u015blin\/m\u00b2 ilo\u015b\u0107 ta wzrasta do 175 kg\/ha.<\/p>\n W przypadku odmian charakteryzuj\u0105cych si\u0119 wi\u0119kszym MTZ, na przyk\u0142ad 50 g, przy tej samej liczbie ro\u015blin na metr kwadratowy (350 sztuk) dawka nasion powinna zosta\u0107 zwi\u0119kszona do 194 kg\/ha, bior\u0105c pod uwag\u0119 niezmienion\u0105 zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania. Gdy pszen\u017cyto wysiewane jest na s\u0142abszych glebach, takich jak kompleks \u017cytni dobry, czy na lekkich pod\u0142o\u017cach, docelowa obsada ro\u015blin pozostaje wy\u017csza i wynosi od 400 do 450 ro\u015blin na metr kwadratowy.<\/p>\n Przy MTZ 40 g oraz zdolno\u015bci kie\u0142kowania na poziomie 85% zalecana ilo\u015b\u0107 nasion to oko\u0142o 188-212 kg\/ha. Warto\u015b\u0107 g\u00f3rna normy<\/strong>, czyli 180-200 kg\/ha, jest standardem przy optymalnym terminie siewu. Jednak gdy siew nast\u0119puje p\u00f3\u017aniej ni\u017c zalecany termin lub gdy ro\u015bliny s\u0142abiej si\u0119 ukorzeniaj\u0105, dawk\u0119 nasion podnosi si\u0119 powy\u017cej 200 kg\/ha, by zapewni\u0107 odpowiedni\u0105 obsad\u0119.<\/p>\n Pszen\u017cyto jare zwykle wysiewa si\u0119 w dawce od 160 do 220 kg nasion na hektar.<\/strong> W por\u00f3wnaniu do form ozimych, charakteryzuje si\u0119 mniejsz\u0105 zdolno\u015bci\u0105 do krzewienia.<\/p>\n Przy masie tysi\u0105ca ziaren (MTZ<\/strong>) wynosz\u0105cej oko\u0142o 40 g<\/strong> oraz kie\u0142kowalno\u015bci na poziomie 90%<\/strong>, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 obsad\u0119 400 ro\u015blin na metr kwadratowy<\/strong>, potrzebne jest 178 kg nasion na hektar<\/strong>, natomiast przy 450 ro\u015blin<\/strong>, oko\u0142o 200 kg\/ha<\/strong>. Gdy odmiana ma wy\u017csze MTZ, na przyk\u0142ad 42 g<\/strong>, norma wysiewu przy tej samej obsadzie 450 ro\u015blin wzrasta do 210 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n W zale\u017cno\u015bci od rodzaju gleby, dobiera si\u0119 r\u00f3wnie\u017c odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 nasion:<\/p>\n Warto pami\u0119ta\u0107<\/strong>, \u017ce im gorsza jako\u015b\u0107 gleby, tym wi\u0119ksz\u0105 liczebno\u015b\u0107 ro\u015blin nale\u017cy zapewni\u0107, by zrekompensowa\u0107 mniejsze mo\u017cliwo\u015bci produkcyjne danego stanowiska. Pszen\u017cyto jare sieje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do\u015b\u0107 wcze\u015bnie<\/strong>, czyli od marca do pierwszych dni kwietnia. Taka data pozwala na szybsze wschody, niemniej jednak nie eliminuje konieczno\u015bci stosowania odpowiednio wysokiej normy wysiewu.<\/p>\n Norm\u0119 wysiewu pszen\u017cyta obliczamy<\/strong>, stosuj\u0105c wz\u00f3r:NW [kg\/ha] = (obsada [szt\/m\u00b2] \u00d7 MTZ [g]) \/ zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania [%]<\/strong>. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy precyzyjnie okre\u015bli\u0107<\/strong>, ile kilogram\u00f3w nasion nale\u017cy wysia\u0107 na hektar, uwzgl\u0119dniaj\u0105c planowan\u0105 liczb\u0119 ro\u015blin i w\u0142a\u015bciwo\u015bci konkretnej partii nasion.<\/p>\n Wz\u00f3r uwzgl\u0119dnia trzy czynniki:<\/strong><\/p>\n W praktyce oznacza to<\/strong>, \u017ce im wi\u0119ksze MTZ, a jednocze\u015bnie ni\u017csza zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania, tym wi\u0119cej nasion trzeba wysia\u0107, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 za\u0142o\u017cony efekt. Warto przeprowadza\u0107 kalkulacje osobno dla ka\u017cdej partii nasion<\/strong>, poniewa\u017c nawet odmiana pozostaj\u0105c ta sama, mo\u017ce wykazywa\u0107 r\u00f3\u017cnice w MTZ, czasem si\u0119gaj\u0105ce kilku lub kilkunastu gram\u00f3w, co znacz\u0105co wp\u0142ywa na precyzj\u0119 wymaganego wysiewu.<\/p>\n MTZ (masa tysi\u0105ca ziaren)<\/strong> oraz zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania<\/strong> to dwa podstawowe parametry podane na etykiecie kwalifikowanego materia\u0142u siewnego. Do wyliczenia normy wysiewu u\u017cywa si\u0119 wzoru:. Nw [kg\/ha] = (obsada [szt\/m\u00b2] \u00d7 mtz [g]) \/ zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania [%]<\/strong>.<\/p>\n Przy obsadzie wynosz\u0105cej 300 ro\u015blin na metr kwadratowy, MTZ r\u00f3wnym 45 g i zdolno\u015bci kie\u0142kowania na poziomie 90%, norma wysiewu wynosi:. (300 \u00d7 45) \/ 90 = 150 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n Je\u015bli natomiast masa tysi\u0105ca ziaren wzro\u015bnie do 50 g, zachowuj\u0105c te same parametry obsady i zdolno\u015bci kie\u0142kowania, norma podnosi si\u0119 do:. (300 \u00d7 50) \/ 90 = 167 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n R\u00f3\u017cnica 17 kg\/ha pokazuje, jak istotne jest, by wybiera\u0107 nasiona o mo\u017cliwie najni\u017cszym MTZ. Gdy zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania obni\u017cy si\u0119 do 85%, przy tej samej obsadzie i MTZ na poziomie 45 g, norma wysiewu zwi\u0119ksza si\u0119 do:. (300 \u00d7 45) \/ 85 = 159 kg\/ha<\/strong>. Oznacza to konieczno\u015b\u0107 podniesienia dawki o 9 kg\/ha w por\u00f3wnaniu z sytuacj\u0105, gdy zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania wynosi 90%<\/p>\n Optymalna liczba ro\u015blin pszen\u017cyta ozimego po wschodach to 300-450 kie\u0142kuj\u0105cych sztuk na metr kwadratowy.<\/strong>W przypadku pszen\u017cyta jarego<\/strong> zaleca si\u0119 obsad\u0119 na poziomie 400-500 ro\u015blin na m\u00b2, poniewa\u017c ta odmiana s\u0142abiej si\u0119 krzewi i nie zast\u0119puje strat przez boczne p\u0119dy.<\/p>\n Przy obsadzie wynosz\u0105cej 350 ro\u015blin na m\u00b2 i standardowej masie tysi\u0105ca ziaren (MTZ) rz\u0119du 45 g, norma wysiewu powinna wynosi\u0107 oko\u0142o 175 kg\/ha (przy kie\u0142kowalno\u015bci nasion na poziomie 90%). Wi\u0119ksz\u0105 obsad\u0119 ni\u017c 450 sztuk na m\u00b2<\/strong> stosuje si\u0119 przede wszystkim przy op\u00f3\u017anionym terminie siewu lub na glebach s\u0142abszej jako\u015bci, gdzie niedobory sk\u0142adnik\u00f3w ograniczaj\u0105 krzewienie ro\u015blin. \u0141an o g\u0119sto\u015bci przekraczaj\u0105cej 600 ro\u015blin na m\u00b2 zwi\u0119ksza natomiast ryzyko wylegania oraz rozwoju chor\u00f3b. Dlatego te\u017c tak\u0105 wysok\u0105 obsad\u0119 nale\u017cy traktowa\u0107 jako wyj\u0105tkow\u0105 sytuacj\u0119, a nie norm\u0119 w uprawie.<\/p>\n Dawka wysiewu pszen\u017cyta zale\u017cy przede wszystkim od takich czynnik\u00f3w jak masa tysi\u0105ca ziaren (MTZ) odmiany i konkretnej partii<\/strong>, zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania nasion, termin siewu, rodzaj oraz klasa gleby, a tak\u017ce cechy danej odmiany. Ka\u017cdy z tych element\u00f3w mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na zmian\u0119 normy nawet o kilkana\u015bcie lub kilkadziesi\u0105t kilogram\u00f3w na hektar.<\/strong><\/p>\n Mniejsze warto\u015bci MTZ powoduj\u0105, \u017ce potrzeba mniej nasion, aby uzyska\u0107 za\u0142o\u017con\u0105 obsad\u0119. Z kolei gorsza zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania wymaga zwi\u0119kszenia ilo\u015bci wysiewanych ziaren, by osi\u0105gn\u0105\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 liczb\u0119 ro\u015blin. Op\u00f3\u017anienie terminu siewu oraz gorsza jako\u015b\u0107 gleby r\u00f3wnie\u017c podnosz\u0105 zapotrzebowanie na wi\u0119ksz\u0105 obsad\u0119, co automatycznie przek\u0142ada si\u0119 na zwi\u0119kszenie normy wysiewu. Dlatego wa\u017cne jest<\/strong>, by dawk\u0119 wysiewu zawsze dostosowa\u0107 indywidualnie, uwzgl\u0119dniaj\u0105c cechy konkretnej partii nasion i warunki uprawy na danym polu.<\/p>\n Przy op\u00f3\u017anionym terminie siewu pszen\u017cyta ozimego<\/strong>, norm\u0119 wysiewu podnosi si\u0119 o oko\u0142o 10% za ka\u017cdy tydzie\u0144 przesuni\u0119cia wzgl\u0119dem optymalnego czasu<\/strong>. Na przyk\u0142ad, gdy dawka bazowa wynosi 150 kg\/ha<\/strong>, po pierwszym tygodniu op\u00f3\u017anienia staje si\u0119 to 165 kg\/ha<\/strong>, a po dw\u00f3ch tygodniach,nawet 180 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n Siew po 20 pa\u017adziernika<\/strong> w du\u017cej cz\u0119\u015bci kraju oznacza, \u017ce ro\u015bliny maj\u0105 mniej czasu na jesienne krzewienie. W zwi\u0105zku z tym obsad\u0119 trzeba skorygowa\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105c liczb\u0119 wysiewanych ziaren.<\/p>\n Takie dzia\u0142anie pozwala tak\u017ce zminimalizowa\u0107 ryzyko s\u0142abszych wschod\u00f3w<\/strong>, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 na ch\u0142odniejszych i bardziej wilgotnych glebach p\u00f3\u017anej jesieni. W bardzo p\u00f3\u017anych terminach, po 25 pa\u017adziernika<\/strong> w rejonach centralnych Polski, norma wysiewu pszen\u017cyta ozimego mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 200-210 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n Klasa i kompleks glebowy maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na docelow\u0105 obsad\u0119 ro\u015blin<\/strong>, a co za tym idzie, na norm\u0119 wysiewu. Na najbardziej \u017cyznych glebach pszennych (klasy I-IIIa), gdzie pszen\u017cyto rozwija si\u0119 najlepiej, zaleca si\u0119 obsad\u0119 wynosz\u0105c\u0105 300-350 ro\u015blin na metr kwadratowy.<\/strong> Przy typowej masie tysi\u0105ca ziaren przek\u0142ada si\u0119 to na norm\u0119 wysiewu w granicach 130-165 kg na hektar.<\/strong><\/p>\n W przypadku \u017cytnich gleb dobrych (klasy IVa-IVb) zaleca si\u0119 zwi\u0119kszenie liczby ro\u015blin do 400-450 na m\u00b2,<\/strong> co skutkuje wy\u017csz\u0105 norm\u0105 wysiewu si\u0119gaj\u0105c\u0105 165-200 kg\/ha.<\/strong> Pszen\u017cyto dobrze znosi gleby o pH powy\u017cej 5,5<\/strong> i dobrze radzi sobie tam, gdzie stanowiska okazuj\u0105 si\u0119 zbyt s\u0142abe dla pszenicy.<\/p>\n Natomiast na glebach klasy V i gorszych ni\u017csze wymagania siedliskowe nie rekompensuj\u0105 obni\u017conych plon\u00f3w. W takich miejscach efektywno\u015b\u0107 uprawy jest cz\u0119sto zbyt niska, by by\u0142a op\u0142acalna. Kluczowe dla ka\u017cdej klasy gleby s\u0105 odpowiednio ustabilizowany odczyn oraz zawarto\u015b\u0107 pr\u00f3chnicy,<\/strong> kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 dobrych warunk\u00f3w do wzrostu ro\u015blin.<\/p>\n W\u0142a\u015bciwo\u015bci konkretnej odmiany maj\u0105 kluczowe znaczenie dla ustalenia normy wysiewu<\/strong>, wp\u0142ywaj\u0105c na takie czynniki jak masa tysi\u0105ca ziaren (MTZ), zdolno\u015b\u0107 do krzewienia oraz odporno\u015b\u0107 na choroby. Na przyk\u0142ad odmiany o du\u017cym MTZ<\/strong>, przekraczaj\u0105cym 50 g, potrzebuj\u0105 wi\u0119kszej ilo\u015bci nasion na jednostk\u0119 powierzchni, ni\u017c te o mniejszych ziarnach, kt\u00f3rych MTZ wynosi mniej ni\u017c 35 g. Ro\u015bliny intensywnie krzewi\u0105ce si\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105 utrzymanie odpowiedniej g\u0119sto\u015bci \u0142anu przy liczebno\u015bci oko\u0142o 300-350 ro\u015blin na metr kwadratowy.<\/strong> Dzi\u0119ki temu mo\u017cna zmniejszy\u0107 norm\u0119 wysiewu nawet o kilkana\u015bcie kilogram\u00f3w w por\u00f3wnaniu do mniej rozga\u0142\u0119zionych odmian.<\/p>\n R\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 tak\u017ce form populacyjnych i miesza\u0144cowych<\/strong>, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zdolno\u015bci\u0105 do kompensacji. Hybrydy, cechuj\u0105ce si\u0119 silnym wigorzem siewek, zwykle wysiewa si\u0119 przy g\u0119sto\u015bci 200-250 ro\u015blin na metr kwadratowy. Przy zbli\u017conym MTZ przek\u0142ada si\u0119 to na znacznie ni\u017csze normy wagowe, cz\u0119sto mieszcz\u0105ce si\u0119 w zakresie 100-130 kg na hektar.<\/p>\n Przy wyborze odpowiedniej odmiany warto si\u0119gn\u0105\u0107 po najnowsze dane dost\u0119pne na stronach COBORU.<\/strong> Instytut co roku publikuje aktualizacje dotycz\u0105ce plonowania, MTZ oraz zdolno\u015bci krzewienia odmian dopuszczonych do uprawy w Polsce, co pomaga w podejmowaniu \u015bwiadomych decyzji.<\/p>\n Optymalne terminy siewu pszen\u017cyta ozimego w Polsce<\/strong> przypadaj\u0105 na okres od drugiej dekady wrze\u015bnia do pierwszej dekady pa\u017adziernika, cho\u0107 dok\u0142adny termin zale\u017cy od lokalizacji. W p\u00f3\u0142nocno-wschodnich cz\u0119\u015bciach kraju, gdzie zima nadchodzi szybciej, zaleca si\u0119 zako\u0144czenie siewu najp\u00f3\u017aniej do 25 wrze\u015bnia<\/strong>. Natomiast na po\u0142udniu i zachodzie mo\u017cna to przesun\u0105\u0107 nawet do po\u0142owy pa\u017adziernika<\/strong>.<\/p>\n Pszen\u017cyto jare wysiewa si\u0119 jak najwcze\u015bniej<\/strong>, gdy gleba osi\u0105gnie temperatur\u0119 oko\u0142o 4-5\u00b0C i b\u0119dzie odpowiednio przygotowana do uprawy. Zazwyczaj przypada to na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 marca lub pocz\u0105tek kwietnia.<\/p>\n Wczesne wysiewanie jarego pszen\u017cyta<\/strong> pozwala ro\u015blinom na d\u0142u\u017cszy okres wzrostu oraz skuteczniejsze wykorzystanie wiosennej wilgoci. W przeciwie\u0144stwie do odmian ozimych, pszen\u017cyto jare jest bardziej podatne na susz\u0119 wiosenn\u0105<\/strong>. Op\u00f3\u017anianie siewu powy\u017cej pierwszej dekady kwietnia znacz\u0105co ogranicza jego mo\u017cliwo\u015bci plonowania.<\/p>\n Pszen\u017cyto wysiewa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 od 3 do 5 cm<\/strong>, co sprzyja szybkim i r\u00f3wnomiernym wschodom przy odpowiedniej wilgotno\u015bci pod\u0142o\u017ca. Na glebach ci\u0119\u017ckich i zbitych zaleca si\u0119 natomiast u\u017cycie p\u0142ytkiego siewu<\/strong>, oko\u0142o 3 cm, poniewa\u017c g\u0142\u0119bsze umieszczenie nasion mo\u017ce utrudnia\u0107 kie\u0142kowanie, zw\u0142aszcza gdy na powierzchni tworzy si\u0119 skorupa. W przypadku pod\u0142o\u017cy lekkich i piaszczystych mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu do 4-5 cm<\/strong>, co zapewnia lepszy kontakt ziaren z wilgotn\u0105 warstw\u0105 gleby.<\/p>\n Nale\u017cy jednak unika\u0107 zbyt g\u0142\u0119bokiego siewu powy\u017cej 6 cm<\/strong>, gdy\u017c spowalnia on wschody i prowadzi do s\u0142abszego rozwoju siewek, a co za tym idzie, do ni\u017cszej obsady ro\u015blin ni\u017c by\u0142o planowane. Wa\u017cne jest<\/strong>, by g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu pozosta\u0142a jednakowa na ca\u0142ej powierzchni pola. R\u00f3\u017cnice powy\u017cej 1-2 cm skutkuj\u0105 nier\u00f3wnomiernym kie\u0142kowaniem i r\u00f3\u017cnym stopniem krzewienia ro\u015blin<\/strong>, co negatywnie odbija si\u0119 na efektach zbior\u00f3w.<\/p>\n Z jednego hektara pszen\u017cyta zwykle zbiera si\u0119 od 4,0 do 6,5 tony ziarna.<\/strong> Na lepszych glebach, przy intensywnych zabiegach agrotechnicznych, plon mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 nawet 7-8 ton na hektar.<\/strong><\/p>\n Zgodnie z danymi GUS za 2024 rok<\/strong>, \u015bredni plon pszen\u017cyta ozimego w Polsce wyni\u00f3s\u0142 44,5 dt\/ha, czyli 4,45 t\/ha, natomiast pszen\u017cyto jare osi\u0105gn\u0119\u0142o 34,4 dt\/ha, czyli 3,44 t\/ha. W por\u00f3wnaniu do pszenicy<\/strong>, plony pszen\u017cyta s\u0105 ni\u017csze o oko\u0142o 15-20%. Warto jednak zaznaczy\u0107, \u017ce pszen\u017cyto uprawia si\u0119 na mniej \u017cyznych glebach, na kt\u00f3rych pszenica uzyska\u0142aby s\u0142absze rezultaty.<\/p>\n Aby wykorzysta\u0107 pe\u0142ny potencja\u0142 odmiany<\/strong>, konieczne jest odpowiednie nawo\u017cenie, skuteczna ochrona ro\u015blin oraz w\u0142a\u015bciwy termin siewu. Zaniedbania w kt\u00f3rymkolwiek z tych aspekt\u00f3w mog\u0105 zmniejszy\u0107 plon nawet o 0,5-1,5 tony na hektar.<\/p>\n \u015aredni plon pszen\u017cyta ozimego w Polsce w 2024 roku wyni\u00f3s\u0142 44,5 dt\/ha (4,45 t\/ha)<\/strong>, wed\u0142ug danych GUS. Dla por\u00f3wnania, rok wcze\u015bniej zbiory by\u0142y nieco lepsze, osi\u0105gaj\u0105c 45,4 dt\/ha (4,54 t\/ha).<\/p>\n Ten wynik jest tak\u017ce o 0,84 t\/ha ni\u017cszy ni\u017c plon pszenicy ozimej<\/strong>, kt\u00f3ra w tym samym czasie osi\u0105gn\u0119\u0142a \u015brednio 52,9 dt\/ha (5,29 t\/ha). Znacznie poni\u017cej pszen\u017cyta ozimego plasuje si\u0119 pszen\u017cyto jare, kt\u00f3rego plony w 2024 roku wed\u0142ug GUS osi\u0105gn\u0119\u0142y 34,4 dt\/ha (3,44 t\/ha).<\/p>\n Warto jednak podkre\u015bli\u0107<\/strong>, \u017ce wyniki te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 znacznie w poszczeg\u00f3lnych regionach kraju. Przyk\u0142adowo na \u017bu\u0142awach oraz Nizinie Wielkopolskiej plony pszen\u017cyta ozimego mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet oko\u0142o 6 t\/ha, natomiast na Podkarpaciu i terenach wy\u017cynnych zbiory s\u0105 zwykle ni\u017csze, cz\u0119sto spadaj\u0105c poni\u017cej 4 t\/ha.<\/p>\n Dobrze prowadzona uprawa pszen\u017cyta ozimego przynosi zazwyczaj plony rz\u0119du 6-7,5 t\/ha.<\/strong> W szczeg\u00f3lnie korzystnych warunkach pogodowych, przy odpowiednim nawo\u017ceniu, mo\u017cna uzyska\u0107 nawet do 8 t\/ha.<\/p>\n Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 takie efekty<\/strong>, niezb\u0119dne jest spe\u0142nienie kilku kluczowych warunk\u00f3w. Przede wszystkim gleba powinna nale\u017ce\u0107 do klas I-IIIb<\/strong> i mie\u0107 odpowiednie pH, czyli powy\u017cej 5,5<\/strong>. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c precyzyjne dopasowanie dawki azotu, zaleca si\u0119 od 22 do 26 kg N<\/strong> na ka\u017cd\u0105 ton\u0119 plonu, co przy oczekiwanych 6 t\/ha<\/strong> oznacza mi\u0119dzy 132 a 156 kg N<\/strong> na hektar. Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107 o terminowym wysiewie oraz skutecznej ochronie fungicydowej.<\/p>\n Wykorzystanie odmian o wysokim potencjale plonowania<\/strong>, wraz z kompleksow\u0105 ochron\u0105 ro\u015blin, umo\u017cliwia osi\u0105gni\u0119cie wynik\u00f3w por\u00f3wnywalnych do tych uzyskiwanych w uprawie pszenicy. Jednocze\u015bnie produkcja pszen\u017cyta jest mniej kosztowna, co wp\u0142ywa korzystnie na ekonomi\u0119 gospodarstwa.<\/p>\n Pszenica zazwyczaj przynosi wy\u017csze plony ni\u017c pszen\u017cyto<\/strong>, cho\u0107 jej uprawa wymaga bardziej \u017cyznych gleb i zaawansowanych metod agrotechnicznych. W 2024 roku, wed\u0142ug danych GUS, \u015bredni plon pszenicy ozimej osi\u0105gn\u0105\u0142 52,9 dt\/ha (5,29 t\/ha)<\/strong>, podczas gdy pszen\u017cyto ozime uzyska\u0142o 44,5 dt\/ha (4,45 t\/ha)<\/strong>. Oznacza to przewag\u0119 pszenicy o oko\u0142o 0,84 t\/ha<\/strong>.<\/p>\n W przypadku odmian jarych r\u00f3\u017cnice s\u0105 nieco mniejsze: pszenica jara da\u0142a plon na poziomie 40,8 dt\/ha (4,08 t\/ha)<\/strong>, natomiast pszen\u017cyto jare,34,4 dt\/ha (3,44 t\/ha)<\/strong>, co przek\u0142ada si\u0119 na r\u00f3\u017cnic\u0119 0,64 t\/ha<\/strong>. Na mniej korzystnych glebach, takich jak kompleksy \u017cytnie, pszen\u017cyto wykazuje lepsz\u0105 wydajno\u015b\u0107 ni\u017c pszenica. Ma wtedy wi\u0119kszy udzia\u0142 w potencjalnym plonie na glebach o niskiej \u017cyzno\u015bci.<\/p>\n Decyduj\u0105c si\u0119 na upraw\u0119 danego gatunku, warto wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119:<\/p>\n Pszenica okazuje si\u0119 zwykle bardziej dochodowa na glebach klasy I-IIIa<\/strong>, natomiast pszen\u017cyto lub \u017cyto zyskuj\u0105 przewag\u0119 na glebach o ni\u017cszej klasie, czyli IVa-V<\/strong>.<\/p>\n Pszenica ozima w Polsce zazwyczaj osi\u0105ga plony w granicach 5,0-5,5 t\/ha.<\/strong> W roku 2024 GUS zarejestrowa\u0142 \u015bredni wynik na poziomie 52,9 dt\/ha<\/strong>, czyli 5,29 t\/ha. Z kolei pszenica jara notuje ni\u017csze rezultaty, w tym samym czasie \u015brednia wynios\u0142a 40,8 dt\/ha<\/strong>, czyli 4,08 t\/ha, co jest zgodne z tendencjami z wcze\u015bniejszych lat.<\/p>\n Na bardzo \u017cyznych glebach, kt\u00f3re sprzyjaj\u0105 uprawie pszenicy, a tak\u017ce przy zastosowaniu zaawansowanych metod hodowlanych, plony pszenicy ozimej mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 8-9 t\/ha lub wi\u0119cej.<\/strong> Uzyskanie takich wynik\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 jednak z konieczno\u015bci\u0105:<\/p>\n Pszenica jara jest bardziej podatna na susz\u0119 w okresie wiosennym.<\/strong> W sezonach z niedostateczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 opad\u00f3w jej plony mog\u0105 spa\u015b\u0107 nawet poni\u017cej 3,5 t\/ha,<\/strong> co znacz\u0105co wp\u0142ywa na op\u0142acalno\u015b\u0107 uprawy. Pszenica zwyczajna (Triticum aestivum) pozostaje dominuj\u0105cym gatunkiem w polskim rolnictwie.<\/strong> Niemniej jednak, w wybranych regionach ro\u015bnie zainteresowanie pszenic\u0105 tward\u0105 (durum), kt\u00f3ra jest wykorzystywana przede wszystkim do produkcji makaron\u00f3w.<\/p>\n Nawo\u017cenie azotowe oraz jako\u015b\u0107 gleby to kluczowe czynniki determinuj\u0105ce plon pszen\u017cyta na hektar.<\/strong> W przypadku pszen\u017cyta ozimego zaleca si\u0119 aplikacj\u0119 azotu w ilo\u015bci 22-26 kg N na ka\u017cd\u0105 planowan\u0105 ton\u0119 ziarna.<\/strong> Przy przewidywanym plonie 5 ton na hektar, oznacza to dawk\u0119 od 110 do 130 kg N\/ha<\/strong>, natomiast przy 6 tonach, od 132 do 156 kg N\/ha.<\/strong><\/p>\n Azot zazwyczaj podaje si\u0119 w dw\u00f3ch etapach:<\/strong><\/p>\n Wysoka zawarto\u015b\u0107 pr\u00f3chnicy w glebie odgrywa dodatkowo kluczow\u0105 rol\u0119.<\/strong> Poprawia ona zdolno\u015b\u0107 gleby do zatrzymywania wody i u\u0142atwia ro\u015blinom pobieranie niezb\u0119dnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Na glebach o niskim<\/strong>, niestabilnym odczynie (pH poni\u017cej 5,0) nawet najlepsze nawo\u017cenie azotem nie przyniesie oczekiwanych efekt\u00f3w, poniewa\u017c sk\u0142adniki mineralne pozostaj\u0105 w formach niedost\u0119pnych dla ro\u015blin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pszen\u017cyto ozime wysiewa si\u0119 w ilo\u015bci 130-180 kg ziarna na hektar, natomiast pszen\u017cyto jare wymaga 160-220 kg\/ha. Norm\u0119 wysiewu oblicza si\u0119 za pomoc\u0105 wzoru: (obsada ro\u015blin\/m\u00b2 \u00d7 MTZ w gramach) podzielone przez zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania w procentach. Wed\u0142ug danych GUS z 2024 roku, pszen\u017cyto ozime plonowa\u0142o \u015brednio 44,5 dt\/ha (czyli 4,45 t\/ha), a jare 34,4 dt\/ha […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10563,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_metadesc":"Ile Pszen\u017cyta Na Hektar?","footnotes":""},"categories":[466],"tags":[],"class_list":["post-7077","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uprawa"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"\n\n
Ile kilogram\u00f3w pszen\u017cyta ozimego wysia\u0107 na hektar?<\/h3>\n
Ile kilogram\u00f3w pszen\u017cyta jarego wysia\u0107 na hektar?<\/h3>\n
\n
\n
\n Informacja<\/th>\n Szczeg\u00f3\u0142y<\/th>\n<\/tr>\n \n Ilo\u015b\u0107 nasion pszen\u017cyta na 1 ha<\/td>\n Pszen\u017cyto ozime: 130-180 kg\/ha; pszen\u017cyto jare: 160-220 kg\/ha; przy gorszych warunkach do 200 kg\/ha ozimego, powy\u017cej 220 kg\/ha jarego<\/td>\n<\/tr>\n \n Liczba ro\u015blin na m\u00b2<\/td>\n Pszen\u017cyto ozime: 300-450; Pszen\u017cyto jare: 400-500<\/td>\n<\/tr>\n \n Wz\u00f3r na norm\u0119 wysiewu<\/td>\n NW [kg\/ha] = (obsada [szt\/m\u00b2] \u00d7 MTZ [g]) \/ zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania [%]<\/td>\n<\/tr>\n \n Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na dawk\u0119 wysiewu<\/td>\n Masa tysi\u0105ca ziaren (MTZ), zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania, termin siewu, rodzaj i klasa gleby, cechy odmiany<\/td>\n<\/tr>\n \n Termin siewu pszen\u017cyta ozimego<\/td>\n Druga dekada wrze\u015bnia do pierwszej dekady pa\u017adziernika; na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie do 25 wrze\u015bnia, na po\u0142udniu i zachodzie do po\u0142owy pa\u017adziernika<\/td>\n<\/tr>\n \n Termin siewu pszen\u017cyta jarego<\/td>\n Jak najwcze\u015bniej po osi\u0105gni\u0119ciu temperatury 4-5\u00b0C, zwykle druga po\u0142owa marca lub pocz\u0105tek kwietnia<\/td>\n<\/tr>\n \n G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu pszen\u017cyta<\/td>\n 3-5 cm; na glebach ci\u0119\u017ckich 3 cm, na lekkich 4-5 cm; unika\u0107 siewu g\u0142\u0119bszego ni\u017c 6 cm<\/td>\n<\/tr>\n \n Plon z 1 ha pszen\u017cyta<\/td>\n 4,0, 6,5 t\/ha standardowo; do 7-8 t\/ha na lepszych glebach i przy intensywnej agrotechnice<\/td>\n<\/tr>\n \n \u015arednie plony za 2024 (GUS)<\/td>\n Pszen\u017cyto ozime: 44,5 dt\/ha (4,45 t\/ha); pszen\u017cyto jare: 34,4 dt\/ha (3,44 t\/ha)<\/td>\n<\/tr>\n \n Por\u00f3wnanie plon\u00f3w pszenicy i pszen\u017cyta (2024 GUS)<\/td>\n Pszenica ozima: 52,9 dt\/ha (5,29 t\/ha), pszen\u017cyto ozime: 44,5 dt\/ha (4,45 t\/ha), r\u00f3\u017cnica ok. 0,84 t\/ha; pszenica jara: 40,8 dt\/ha (4,08 t\/ha), pszen\u017cyto jare: 34,4 dt\/ha (3,44 t\/ha), r\u00f3\u017cnica ok. 0,64 t\/ha<\/td>\n<\/tr>\n \n Wyb\u00f3r gatunku a klasa gleby<\/td>\n Pszenica lepsza na glebach klasy I-IIIa; pszen\u017cyto i \u017cyto lepsze na glebach klasy IVa-V<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n Jak obliczy\u0107 norm\u0119 wysiewu pszen\u017cyta?<\/h2>\n
\n
Jak wyliczy\u0107 norm\u0119 wysiewu na podstawie MTZ i zdolno\u015bci kie\u0142kowania?<\/h3>\n
Jaka jest optymalna obsada ziaren pszen\u017cyta na m2?<\/h3>\n
Co wp\u0142ywa na dawk\u0119 wysiewu pszen\u017cyta?<\/h2>\n
Jak dostosowa\u0107 ilo\u015b\u0107 wysiewu do op\u00f3\u017anionego terminu siewu?<\/h3>\n
Jak klasa gleby determinuje g\u0119sto\u015b\u0107 siewu?<\/h3>\n
Jak w\u0142a\u015bciwo\u015bci danej odmiany zmieniaj\u0105 norm\u0119 wysiewu?<\/h3>\n
Kiedy przypada najlepszy termin siewu dla pszen\u017cyta ozimego i jarego?<\/h2>\n
Na jak\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 najlepiej sia\u0107 pszen\u017cyto?<\/h2>\n
Ile ton pszen\u017cyta mo\u017cna zebra\u0107 z jednego hektara?<\/h2>\n
Jaki jest \u015bredni plon pszen\u017cyta ozimego w Polsce?<\/h3>\n
Jakie plony pszen\u017cyta osi\u0105gaj\u0105 dobre gospodarstwa rolne?<\/h3>\n
\n
\n Spodziewany plon (t\/ha)<\/th>\n Zalecana dawka azotu (kg N\/ha)<\/th>\n<\/tr>\n \n 5<\/td>\n 110-130<\/td>\n<\/tr>\n \n 4<\/td>\n 88-104<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n Co lepiej plonuje, pszenica czy pszen\u017cyto?<\/h2>\n
\n
Ile wynosi zazwyczaj plon pszenicy ozimej i jarej na 1 hektar?<\/h3>\n
\n
Jak nawo\u017cenie i jako\u015b\u0107 gleby wp\u0142ywaj\u0105 na wielko\u015b\u0107 plonu pszen\u017cyta z 1 hektara?<\/h2>\n
\n