Na hektar gorczycy bia\u0142ej w plonie g\u0142\u00f3wnym wysiewa si\u0119 8-12 kg nasion. W plonie poplonowym stosuje si\u0119 15-30 kg\/ha, natomiast gorczycy sarepskiej lub czarnej, zaledwie 4,5-6 kg\/ha, ze wzgl\u0119du na drobniejsze nasiona. Siew przeprowadza si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1,5-3 cm, w rozstawie rz\u0119d\u00f3w 20-25 cm. Gorczyca bia\u0142a wschodzi po 4-7 dniach od siewu. Uprawa jako poplon \u015bcierniskowy nie tylko chroni gleb\u0119 przed erozj\u0105 i wzbogaca j\u0105 w materi\u0119 organiczn\u0105, ale tak\u017ce dzia\u0142a fitosanitarne. Uwalniane izotiocyjaniany ograniczaj\u0105 populacje nicieni glebowych nawet o 40-80%. Przeci\u0119tny plon nasion gorczycy bia\u0142ej w plonie g\u0142\u00f3wnym wynosi 1,0-1,5 t\/ha.<\/p>\n
Na jeden hektar gorczycy bia\u0142ej<\/strong>, uprawianej jako g\u0142\u00f3wny plon, wysiewa si\u0119 zazwyczaj od 8 do 12 kg nasion<\/strong>. Pozwala to uzyska\u0107 g\u0119sto\u015b\u0107 oko\u0142o 100-150 ro\u015blin na metr kwadratowy<\/strong>, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce masa tysi\u0105ca nasion wynosi oko\u0142o 7 gram\u00f3w. W przypadku gorczycy sarepskiej i czarnej<\/strong> norma ta jest znacznie ni\u017csza, bo wynosi od 4,5 do 6 kg na hektar<\/strong>. Drobniejsze nasiona tych odmian i docelowa ilo\u015b\u0107 ro\u015blin, si\u0119gaj\u0105ca 150-200 na m\u00b2, t\u0142umacz\u0105 mniejsz\u0105 dawk\u0119 nasion.<\/p>\n Je\u015bli chodzi o upraw\u0119 na poplon<\/strong>, gdzie istotne jest szybkie pokrycie gleby i uzyskanie sporej masy zielonej, ilo\u015b\u0107 wysiewu gorczycy bia\u0142ej wzrasta do 20-30 kg na hektar<\/strong>. Dodatkowo, ka\u017cde op\u00f3\u017anienie siewu o oko\u0142o 10 dni wymaga zwi\u0119kszenia dawkowania nasion o 10-15%<\/strong>, co ma na celu zrekompensowanie skr\u00f3conego czasu wegetacji. Ilo\u015b\u0107 wysiewanych nasion zale\u017cy wi\u0119c od gatunku gorczycy<\/strong>, sposobu uprawy oraz terminu siewu.<\/p>\n Norma wysiewu gorczycy bia\u0142ej w plonie g\u0142\u00f3wnym<\/strong>, czyli przeznaczonej na nasiona, wynosi 10-12 kg\/ha, co odpowiada oko\u0142o 100-150 ro\u015blinom na metr kwadratowy. Takie zag\u0119szczenie pozwala optymalnie wykorzysta\u0107 przestrze\u0144, zapewnia odpowiednie do\u015bwietlenie ro\u015blin i skutkuje r\u00f3wnomiernym dojrzewaniem \u0142uszczyn.<\/p>\n Maj\u0105c na uwadze \u015bredni\u0105 mas\u0119 tysi\u0105ca nasion gorczycy bia\u0142ej<\/strong>, kt\u00f3ra wynosi oko\u0142o 7 g, oraz zak\u0142adan\u0105 wschodoliwo\u015b\u0107 na poziomie 85%, nale\u017cy wysia\u0107 oko\u0142o 8-9 kg\/ha, by osi\u0105gn\u0105\u0107 minimaln\u0105 obsad\u0119, a do 12 kg\/ha, je\u015bli chcemy uzyska\u0107 maksymaln\u0105. Gorczyca sarepska i czarna<\/strong>, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c uprawiane s\u0105 na ziarno, potrzebuj\u0105 znacznie mniejszej dawki, zaledwie 4,5-6 kg\/ha. Wynika to z mniejszych rozmiar\u00f3w ich nasion oraz wy\u017cszej planowanej obsady, kt\u00f3r\u0105 warto uwzgl\u0119dni\u0107 podczas wysiewu. Zbyt g\u0119sty siew mo\u017ce powodowa\u0107 nadmierne wyleganie ro\u015blin i utrudnia\u0107 om\u0142ot<\/strong>, dlatego wa\u017cne jest, by nie przekracza\u0107 g\u00f3rnej granicy zalecanej normy wysiewu.<\/p>\n Na poplon \u015bcierniskowy gorczyc\u0119 bia\u0142\u0105 wysiewa si\u0119 zwykle w ilo\u015bci 15-25 kg\/ha.<\/strong> Je\u015bli jednak zasiew odbywa si\u0119 po 10 sierpnia, warto zwi\u0119kszy\u0107 dawk\u0119 do 20-30 kg\/ha, aby nadrobi\u0107 skr\u00f3cony czas wegetacji.<\/p>\n Wy\u017csza norma wysiewu wynika z innego celu uprawy<\/strong>, zale\u017cy nam g\u0142\u00f3wnie na szybkim pokryciu ziemi i uzyskaniu du\u017cej ilo\u015bci zielonej masy, a niekoniecznie na maksymalnym plonie nasion. W przypadku dawki 20 kg\/ha i przy standardowej wschodno\u015bci, gorczyca bia\u0142a wyrasta w ci\u0105gu 4-7 dni. Po up\u0142ywie oko\u0142o 6-8 tygodni ro\u015bliny osi\u0105gaj\u0105 wysoko\u015b\u0107 60-90 cm, tworz\u0105c zwarty pokr\u00f3j, kt\u00f3ry skutecznie chroni gleb\u0119 przed erozj\u0105.<\/p>\n Gorczyca czarna<\/strong>, stosowana r\u00f3wnie\u017c jako poplon, potrzebuje mniejszej ilo\u015bci nasion, zazwyczaj wystarczy 6-10 kg\/ha. Wytwarza przy tym obfitsz\u0105 mas\u0119 zielon\u0105, nawet przy ni\u017cszym zag\u0119szczeniu. Siew poplonu najlepiej przeprowadzi\u0107 jak najszybciej po zbiorze uprawy g\u0142\u00f3wnej<\/strong>, idealnie mi\u0119dzy lipcem a 20 sierpnia.<\/p>\n Na l\u017cejszych i mniej \u017cyznych glebach warto zwi\u0119kszy\u0107 norm\u0119 wysiewu gorczycy bia\u0142ej<\/strong> o 10-20%<\/strong> w stosunku do warto\u015bci zalecanej dla gleb \u015brednich. Wynika to z ni\u017cszej zdolno\u015bci kie\u0142kowania, wi\u0119c konieczne jest uzupe\u0142nienie liczby ro\u015blin, kt\u00f3re nie wzejd\u0105. Gleby ci\u0119\u017ckie i zlewne nie sprzyjaj\u0105 rozwojowi tej ro\u015bliny, rozwija si\u0119 ona tam s\u0142abiej i jest bardziej nara\u017cona na choroby korzeni. W takich warunkach warto ograniczy\u0107 zag\u0119szczenie do dolnego progu normy, czyli 8-10 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n Gorczyca najlepiej ro\u015bnie na glebach gliniastych lub piaszczysto-gliniastych o odczynie oboj\u0119tnym b\u0105d\u017a nieco zbli\u017conym do neutralnego. Optymalne pH<\/strong> dla niej to 5,8-6,8<\/strong>, natomiast poni\u017cej warto\u015bci 5,5<\/strong> zar\u00f3wno kie\u0142kowanie, jak i plonowanie znacz\u0105co si\u0119 pogarszaj\u0105. Na kwa\u015bnych glebach wskazane jest wapnowanie przed siewem<\/strong>, poniewa\u017c brak wapnia os\u0142abia m\u0142ode ro\u015bliny i sprzyja rozwojowi chor\u00f3b korzeni. W miejscach bogatych w materi\u0119 organiczn\u0105 i o dobrej strukturze wystarczy stosowa\u0107 standardow\u0105 norm\u0119 wysiewu<\/strong> dla gorczycy bia\u0142ej, czyli 10-12 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n Przy siewie rz\u0119dowym, z rozstaw\u0105 20-25 cm, standardowa dawka wysiewu gorczycy bia\u0142ej wynosi zwykle 10-12 kg\/ha<\/strong>. W przypadku siewu rzutowego trzeba zwi\u0119kszy\u0107 t\u0119 ilo\u015b\u0107 o 15-20%<\/strong>, poniewa\u017c nasiona rozmieszczaj\u0105 si\u0119 mniej r\u00f3wnomiernie, a niekt\u00f3re mog\u0105 trafi\u0107 zbyt g\u0142\u0119boko lub zbyt p\u0142ytko, co wp\u0142ywa na kie\u0142kowanie.<\/p>\n Je\u015bli siew zostanie op\u00f3\u017aniony o 10 dni wzgl\u0119dem optymalnego terminu, plon gorczycy bia\u0142ej spada przeci\u0119tnie o 13%<\/strong>. Przy 20-dniowym przesuni\u0119ciu spadek jest jeszcze bardziej zauwa\u017calny i wynosi oko\u0142o 19%. W takich sytuacjach warto zwi\u0119kszy\u0107 norm\u0119 wysiewu o dodatkowe 10-15%<\/strong>, aby zrekompensowa\u0107 niekorzystne warunki dla kie\u0142kowania.<\/p>\n Gorczyca sarepska jest jeszcze bardziej wra\u017cliwa na op\u00f3\u017anienia w siewie<\/strong>, przy 20 dniach op\u00f3\u017anienia plon mo\u017ce zmniejszy\u0107 si\u0119 nawet o 27%. Z tego powodu zwi\u0119kszenie dawki nasion jest tu szczeg\u00f3lnie wa\u017cne<\/strong>, aby utrzyma\u0107 zadowalaj\u0105cy poziom plon\u00f3w. Kiedy gleba jest zbyt sucha i brak jest podsi\u0105ku, nale\u017cy zastosowa\u0107 g\u00f3rn\u0105 granic\u0119 normy wysiewu, poniewa\u017c du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 nasion mo\u017ce nie skie\u0142kowa\u0107 zgodnie z oczekiwaniami<\/strong>. Zwi\u0119kszona dawka pomaga wtedy wyr\u00f3wna\u0107 te straty. Przy siewie agregowanym bezpo\u015brednio po zbiorze kombajnem, gdy w glebie wci\u0105\u017c utrzymuje si\u0119 wilgo\u0107, mo\u017cna ograniczy\u0107 ilo\u015b\u0107 wysiewanych nasion do dolnej granicy 10-12 kg\/ha<\/strong>.<\/p>\n W mieszankach poplonowych, gdzie gorczyca bia\u0142a \u0142\u0105czy si\u0119 z faceli\u0105<\/strong>, zaleca si\u0119 wysiew 8-10 kg\/ha gorczycy<\/strong> oraz 3-5 kg\/ha facelii<\/strong>. Natomiast gdy gorczyca bia\u0142a miesza si\u0119 z rzodkwi\u0105 oleist\u0105, dawka gorczycy obni\u017ca si\u0119 do 6-8 kg\/ha<\/strong>, a rzodkiew wysiewa si\u0119 w ilo\u015bci 6-10 kg\/ha<\/strong>, dzi\u0119ki temu oba gatunki osi\u0105gaj\u0105 podobne tempo pokrycia gleby.<\/p>\n W przypadku mieszank dwu- lub tr\u00f3jsk\u0142adnikowych z udzia\u0142em gorczycy, dawki poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adnik\u00f3w powinny by\u0107 ograniczone do 40-60% normy stosowanej w uprawie czystej<\/strong>. Taki zabieg zapobiega nadmiernemu zag\u0119szczeniu oraz zapewnia odpowiednie do\u015bwietlenie ro\u015blin. Gorczyca w mieszance z wyk\u0105 siewn\u0105<\/strong> nie powinna przekracza\u0107 8 kg\/ha<\/strong>, poniewa\u017c jej szybki wzrost mo\u017ce przygniata\u0107 wolniej rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 wyk\u0119. Istotne jest te\u017c, aby w mieszance znalaz\u0142 si\u0119 przynajmniej jeden gatunek spoza rodziny kapustowatych, to skuteczna metoda na zmniejszenie ryzyka rozwoju chor\u00f3b charakterystycznych dla gorczycy i rzepaku.<\/p>\n Gorczyc\u0119 warto wysiewa\u0107 jak najszybciej po zebraniu plonu g\u0142\u00f3wnego.<\/strong> W przypadku tego ostatniego, najlepszy czas na siew przypada na ostatnie dni marca lub pierwsze dni kwietnia. Natomiast w uprawie na \u015bciernisko najkorzystniejsze terminy to lipiec oraz pocz\u0105tek sierpnia.<\/p>\n Do siewu u\u017cywa si\u0119 siewnika zbo\u017cowego<\/strong>, a nasiona umieszcza si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015bci od 1,5 do 3 cm, z odst\u0119pem mi\u0119dzy rz\u0119dami wynosz\u0105cym 20-25 cm. Zbyt g\u0142\u0119bokie wysiewanie hamuje kie\u0142kowanie i powoduje rzadsze obsadzenie ro\u015blin.<\/p>\n Przed rozpocz\u0119ciem siewu gleba powinna by\u0107 dok\u0142adnie spulchniona i wyr\u00f3wnana.<\/strong> Du\u017ce grudki ziemi utrudniaj\u0105 kontakt nasion z pod\u0142o\u017cem, co negatywnie wp\u0142ywa na wschody i rozw\u00f3j ro\u015blin.<\/p>\n Gorczyca rozwija si\u0119 bardzo szybko<\/strong>, ju\u017c po 6-8 tygodniach od wysiewu nadaje si\u0119 do przyorania jako zielony naw\u00f3z. Je\u015bli natomiast celem jest uzyskanie nasion, to od siewu do zbioru mija zwykle od 90 do 130 dni. Kluczowym elementem sukcesu uprawy jest odpowiedni termin oraz g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu.<\/strong> Op\u00f3\u017anienia lub zbyt g\u0142\u0119bokie wysiewanie mog\u0105 znacz\u0105co zmniejszy\u0107 plon i ograniczy\u0107 efektywno\u015b\u0107 uprawy.<\/p>\n Gorczyc\u0119 na zielony naw\u00f3z warto sia\u0107 jak najszybciej po zbiorze g\u0142\u00f3wnego plonu.<\/strong> Najlepszym okresem jest czas od ko\u0144ca lipca do 20 sierpnia, cho\u0107 przy wcze\u015bniejszych zbiorach zb\u00f3\u017c lipcowy siew daje najlepsze rezultaty.<\/p>\n Sianie po 20 sierpnia znacz\u0105co skraca okres wegetacji poplonu,<\/strong> co przek\u0142ada si\u0119 na mniejsz\u0105 mas\u0119 zielon\u0105 i ograniczone korzy\u015bci fitosanitarne. Na przyk\u0142ad, gorczyca bia\u0142a wysiana na pocz\u0105tku wrze\u015bnia mo\u017ce wykszta\u0142ci\u0107 o 30-40% mniej biomasy<\/strong> ni\u017c ta posiana w sierpniu.<\/p>\n Ta ro\u015blina wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 szybkim wschodem i wzrostem<\/strong>, nawet przy kr\u00f3tszym dniu. Jednak aby prawid\u0142owo zakwitn\u0105\u0107 i wyprodukowa\u0107 warto\u015bciowe glukozydy, potrzebuje minimum 6-8 tygodni wegetacji.<\/strong><\/p>\n W przypadku poplonu zimowego<\/strong>, nawet je\u015bli gorczyca przemarznie, pozostaje na polu przez ca\u0142\u0105 zim\u0119, a nast\u0119pnie ulega naturalnemu rozk\u0142adowi w glebie, bez konieczno\u015bci przyorywania. Na terenach podatnych na erozj\u0119 wietrzn\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cny jest wczesny siew gorczycy.<\/strong> Ju\u017c oko\u0142o dw\u00f3ch tygodni po wschodach<\/strong> ro\u015bliny tworz\u0105 g\u0119sty \u0142an, kt\u00f3ry skutecznie chroni gleb\u0119 przed wywiewaniem.<\/p>\n Nasiona gorczycy bia\u0142ej wysiewa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 od 1,5 do 3 cm<\/strong>, a najlepsze rezultaty uzyskuje si\u0119, gdy siew odbywa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015bci 2-2,5 cm. Taki spos\u00f3b umieszczenia nasion w glebie zapewnia im dobry kontakt z wilgotn\u0105 warstw\u0105, co sprzyja szybkim i r\u00f3wnomiernym wschodom.<\/p>\n W przypadku gorczycy sarepskiej i czarnej<\/strong>, kt\u00f3re maj\u0105 mniejsze nasiona, zaleca si\u0119 p\u0142ytki siew na poziomie 1-2 cm. Umieszczenie ich g\u0142\u0119biej mo\u017ce os\u0142abi\u0107 si\u0142\u0119 kie\u0142kowania, przez co nasiona mog\u0105 nie zdo\u0142a\u0107 przebi\u0107 si\u0119 przez warstw\u0119 ziemi.<\/p>\n Siew zbyt p\u0142ytki<\/strong>, poni\u017cej 1 cm, powoduje, \u017ce powierzchnia gleby szybko wysycha, co prowadzi do nieregularnych lub niepe\u0142nych wschod\u00f3w, zw\u0142aszcza podczas suszy. Natomiast umieszczanie nasion g\u0142\u0119biej ni\u017c 3 cm op\u00f3\u017ania kie\u0142kowanie nawet o kilka dni i obni\u017ca ilo\u015b\u0107 ro\u015blin, gdy\u017c nie wszystkie siewki s\u0105 w stanie wydosta\u0107 si\u0119 na powierzchni\u0119. Przed rozpocz\u0119ciem siewu warto zadba\u0107 o dobre doci\u015bni\u0119cie oraz wyr\u00f3wnanie gleby.<\/strong> To dzia\u0142anie pozwala utrzyma\u0107 nasiona na jednakowej g\u0142\u0119boko\u015bci w ca\u0142ym polu, co przek\u0142ada si\u0119 na bardziej wyr\u00f3wnany wzrost ro\u015blin i wy\u017csze plony.<\/p>\n Gorczyc\u0119 mo\u017cna sia\u0107 zar\u00f3wno przy pomocy siewnika<\/strong>, jak i r\u0119cznie. Na wi\u0119kszych area\u0142ach, przekraczaj\u0105cych kilka ar\u00f3w, znacznie lepiej sprawdzi si\u0119 siewnik zbo\u017cowy<\/strong> lub specjalistyczne urz\u0105dzenie do ma\u0142onasiennych<\/strong>. Dzi\u0119ki drobnym wysiewnikom w siewniku zbo\u017cowym mo\u017cna precyzyjnie ustawi\u0107 norm\u0119 wysiewu<\/strong> oraz utrzyma\u0107 r\u00f3wnomiern\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 na poziomie 1,5-3 cm<\/strong>, przy rozstawie rz\u0119d\u00f3w wynosz\u0105cym 20-25 cm<\/strong>.<\/p>\n Rzutowy siew r\u0119czny jest dobrym rozwi\u0105zaniem dla niewielkich dzia\u0142ek i ogr\u00f3dk\u00f3w,<\/strong> cho\u0107 wymaga dok\u0142adnego wymieszania nasion z piaskiem lub trocinami w proporcji 1:5, co umo\u017cliwia r\u00f3wnomierne roz\u0142o\u017cenie drobnych ziaren<\/strong>. Po wysianiu warto zabezpieczy\u0107 nasiona przed pozostaniem na powierzchni gleby, u\u017cywaj\u0105c lekkiego bronowania lub delikatnego przykrycia grabiami<\/strong>.<\/p>\n Siew bezpo\u015brednio po \u017cniwach<\/strong>, realizowany agregatem pod\u0142\u0105czonym do kombajnu, pozwala po\u0142\u0105czy\u0107 upraw\u0119 z wysiewem w jednym przeje\u017adzie. Takie rozwi\u0105zanie nie tylko oszcz\u0119dza czas<\/strong>, lecz tak\u017ce wykorzystuje resztkow\u0105 wilgo\u0107 w glebie po zbiorze g\u0142\u00f3wnego plonu<\/strong>.<\/p>\n Gorczyca bia\u0142a zwykle kie\u0142kuje w ci\u0105gu 4-7 dni od wysiewu<\/strong>, je\u015bli temperatura gleby utrzymuje si\u0119 w przedziale 10-20\u00b0C, a jej powierzchnia jest odpowiednio wilgotna. Gorczyca sarepska zaczyna rosn\u0105\u0107 ju\u017c przy 1-2\u00b0C i pojawia si\u0119 po 6-11 dniach<\/strong>, co czyni j\u0105 jedn\u0105 z najwcze\u015bniejszych ro\u015blin do wysiewu wiosn\u0105. W ch\u0142odniejszych warunkach, kiedy temperatura spada poni\u017cej 8\u00b0C, czas wschod\u00f3w gorczycy bia\u0142ej mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 nawet do 10-14 dni.<\/p>\n Latem, kiedy panuj\u0105 gor\u0105ce i suche dni, nasiona mog\u0105 wykie\u0142kowa\u0107 znacznie szybciej, w ci\u0105gu 3-4 dni. M\u0142ode ro\u015bliny gorczycy wykazuj\u0105 du\u017c\u0105 odporno\u015b\u0107 na kr\u00f3tkotrwa\u0142e przymrozki<\/strong>. Po wcze\u015bniejszym zahartowaniu s\u0105 w stanie przetrwa\u0107 spadki temperatury do oko\u0142o -6\u00b0C bez uszkodze\u0144.<\/p>\n Nieregularne wschody najcz\u0119\u015bciej spowodowane s\u0105 kilkoma czynnikami:<\/p>\n Gorczyca najlepiej rozwija si\u0119 na \u017cyznych glebach gliniastych lub piaszczysto-gliniastych<\/strong>, kt\u00f3re cechuje oboj\u0119tne lub lekko kwa\u015bne pH, w zakresie od 5,8 do 6,8<\/strong>. Kiedy ziemia jest zbyt kwa\u015bna<\/strong>, czyli o pH poni\u017cej 5,5, wzrost ro\u015blin jest znacznie utrudniony, maj\u0105 wtedy s\u0142absze korzenie, rosn\u0105 wolniej i \u0142atwiej zapadaj\u0105 na choroby korzeniowe. Niezwykle wa\u017cne dla wszystkich odmian gorczycy s\u0105 gleby bogate w wap\u0144.<\/strong> W miejscach, gdzie pod\u0142o\u017ce jest zbyt kwa\u015bne, warto zdecydowa\u0107 si\u0119 na wapnowanie, najlepiej wykona\u0107 je jesieni\u0105, przed ork\u0105 lub bezpo\u015brednio po zbiorze przedplonu.<\/p>\n Gorczyca radzi sobie r\u00f3wnie\u017c na glebach s\u0142abszych<\/strong>, nale\u017c\u0105cych do kompleksu \u017cytniego, pod warunkiem regularnego nawadniania, jednak tam plony nasion s\u0105 o 20-30% ni\u017csze<\/strong> ni\u017c na glebach z kompleksu pszennego. Natomiast gleby ci\u0119\u017ckie<\/strong>, zlewne i s\u0142abo przepuszczalne nie sprzyjaj\u0105 uprawie gorczycy. Ro\u015bliny na takich terenach s\u0142abo reaguj\u0105 na nawo\u017cenie azotem, a ich korzenie pozostaj\u0105 p\u0142ytkie, co zwi\u0119ksza ryzyko zgnilizn.<\/p>\n W Polsce uprawia si\u0119 trzy odmiany gorczycy: sinapis alba<\/em> (bia\u0142\u0105), brassica juncea<\/em> (sarepsk\u0105) oraz brassica nigra<\/em> (czarn\u0105). R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one nie tylko norm\u0105 wysiewu, ale tak\u017ce zawarto\u015bci\u0105 t\u0142uszczu w nasionach oraz wymaganiami dotycz\u0105cymi gleby.<\/p>\n Gorczyca bia\u0142a<\/strong> wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 najwi\u0119kszymi nasionami, kt\u00f3rych masa tysi\u0105ca nasion (MTN) wynosi oko\u0142o 7 g<\/strong>. Zaleca si\u0119 wysiew w ilo\u015bci 8-12 kg na hektar<\/strong> podczas g\u0142\u00f3wnego siewu. Jej nasiona zawieraj\u0105 oko\u0142o 28% t\u0142uszczu<\/strong>, a ten gatunek jest najcz\u0119\u015bciej wybierany ze wzgl\u0119du na \u0142atwo\u015b\u0107 uprawy.<\/p>\n Gorczyca sarepska<\/strong> ma mniejsze nasiona i wymaga rzadszego wysiewu, na poziomie 4,5-6 kg\/ha<\/strong>. Dzi\u0119ki wysokiej zawarto\u015bci t\u0142uszczu, si\u0119gaj\u0105cej 35%<\/strong>, jest najbardziej ceniona jako ro\u015blina oleista. Niestety, jest te\u017c najbardziej podatna na susz\u0119 w trakcie kwitnienia i okresu dojrzewania.<\/p>\n Gorczyca czarna<\/strong> ma podobne wymagania do sarepskiej, je\u015bli chodzi o norm\u0119 wysiewu i preferencje glebowe. W jej nasionach znajduje si\u0119 oko\u0142o 31% t\u0142uszczu<\/strong>. Jednak ze wzgl\u0119du na sk\u0142onno\u015b\u0107 do osypywania si\u0119 nasion, zbi\u00f3r mechaniczny bywa utrudniony, co ogranicza jej znaczenie w polskim rolnictwie.<\/p>\n Kluczowy jest r\u00f3wnie\u017c odpowiedni termin siewu<\/strong>, dostosowany do konkretnego gatunku:<\/p>\n Uprawa gorczycy jako poplonu wykazuje silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci fitosanitarne dzi\u0119ki obecno\u015bci glukozynolat\u00f3w<\/strong>, czyli glukozyd\u00f3w siarkowych, zawartych w jej tkankach. Po przyoraniu ro\u015bliny i rozk\u0142adzie tych zwi\u0105zk\u00f3w uwalniaj\u0105 si\u0119 izotiocyjaniany, kt\u00f3re skutecznie ograniczaj\u0105 liczebno\u015b\u0107 nicieni w glebie.<\/p>\n Dzia\u0142anie izotiocyjanian\u00f3w przypomina efekt chemicznych fumigant\u00f3w stosowanych do odka\u017cania gleby.<\/strong> Redukuj\u0105 one populacje nematod na poziomie od 40 do 80%, w zale\u017cno\u015bci od intensywno\u015bci uprawy oraz ilo\u015bci przyoranej biomasy. To rozwi\u0105zanie jest szczeg\u00f3lnie korzystne na polach, gdzie w p\u0142odozmianie cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 ziemniaki lub buraki cukrowe.<\/p>\n Gorczyca szybko rozrasta si\u0119<\/strong>, tworz\u0105c g\u0119st\u0105 warstw\u0119, kt\u00f3ra zacienia powierzchni\u0119 gleby, co skutecznie hamuje rozw\u00f3j chwast\u00f3w. Dzi\u0119ki temu, po jej przyoraniu, pole jest mniej poro\u015bni\u0119te niechcianymi ro\u015blinami, co pozwala ograniczy\u0107 zu\u017cycie herbicyd\u00f3w pod kolejny uprawiany gatunek. System korzeniowy tego poplonu si\u0119ga g\u0142\u0119boko<\/strong>, nawet na 60-90 cm, co przyczynia si\u0119 do g\u0142\u0119bokiego spulchniania gleby oraz poprawy jej struktury. Tak g\u0142\u0119boko rozwini\u0119te korzenie wspomagaj\u0105 te\u017c podsi\u0105kanie wody oraz stymuluj\u0105 aktywno\u015b\u0107 mikroorganizm\u00f3w glebowych. Zielona masa gorczycy po rozk\u0142adzie wzbogaca gleb\u0119 w cenne substancje organiczne i azot.<\/strong> W optymalnych warunkach plon poplonu z bia\u0142ej gorczycy mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 nawet 15-25 ton na hektar<\/strong>, co przek\u0142ada si\u0119 na znaczn\u0105 popraw\u0119 \u017cyzno\u015bci pola przed nast\u0119pn\u0105 upraw\u0105.<\/p>\n Najwi\u0119kszym zagro\u017ceniem dla plonu gorczycy<\/strong>, zw\u0142aszcza gdy uprawiana jest na nasiona, stanowi s\u0142odyszek rzepakowy (Meligethes aeneus<\/em>). Ten szkodnik mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 masowo ju\u017c w fazie p\u0105kowania, niszcz\u0105c nawet do 80% potencjalnego plonu \u0142uszczyn.<\/p>\n Gorczyca jest tak\u017ce podatna na te same choroby grzybowe co rzepak<\/strong>, takie jak alternarioza kapustowatych (Alternaria spp.<\/em>), czer\u0144 krzy\u017cowych czy zgnilizna twardzikowa. W wilgotnych latach infekcje te mog\u0105 doprowadzi\u0107 do strat w plonie si\u0119gaj\u0105cych 20-30%.<\/p>\n Tu\u017c po wschodach siewki gorczycy cz\u0119sto atakowane s\u0105 przez pche\u0142ki ziemne. Ich obecno\u015b\u0107 objawia si\u0119 charakterystycznymi, okr\u0105g\u0142ymi otworkami na li\u015bcieniach, a w suchych i upalnych okresach mo\u017ce to skutkowa\u0107 ca\u0142kowitym zniszczeniem plantacji, zw\u0142aszcza przy wczesnym siewie.<\/p>\n Kolejnymi gro\u017anymi szkodnikami li\u015bci s\u0105 tantni\u015b krzy\u017cowiaczek (Plutella xylostella<\/em>) oraz tantnisia kapu\u015bciana<\/strong>. G\u0105sienice tych owad\u00f3w \u017ceruj\u0105 na li\u015bciach, skeletonizuj\u0105c je, co znacz\u0105co redukuje powierzchni\u0119 asymilacyjn\u0105 i os\u0142abia ro\u015bliny. Uprawa gorczycy po zbo\u017cach z innej rodziny botanicznej zmniejsza ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b przenoszonych przez gleb\u0119<\/strong>. Mimo to, nie powinno si\u0119 jej sadzi\u0107 po rzepaku ani innych kapustowatych cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz na 3-4 lata, poniewa\u017c nagromadzenie patogen\u00f3w w glebie mo\u017ce wtedy powa\u017cnie obni\u017cy\u0107 plon.<\/p>\n Gorczyc\u0119<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 planujemy wykorzysta\u0107 jako zielony naw\u00f3z, warto skosi\u0107 lub przyora\u0107 najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca pa\u017adziernika. W tym czasie ro\u015bliny powinny by\u0107 jeszcze \u015bwie\u017ce i elastyczne, poniewa\u017c zdrewnia\u0142e \u0142odygi rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 wolniej i mog\u0105 utrudnia\u0107 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 upraw\u0119 gleby wiosn\u0105. Najlepszy moment na przyoranie lub skoszenie przypada na faz\u0119 od p\u0105kowania do pocz\u0105tku kwitnienia.<\/strong> Wtedy gorczyca zawiera najwy\u017csze st\u0119\u017cenie substancji od\u017cywczych oraz glukozynolat\u00f3w, co sprzyja szybszemu rozk\u0142adowi masy zielonej oraz wzmacnia efekt fitosanitarny.<\/p>\n Je\u015bli za\u015b gorczyc\u0119 wykorzystujemy jako mulcz, kt\u00f3ry ma przemarzn\u0105\u0107, nie musimy go przyorywa\u0107 jesieni\u0105. Po zimowym wymro\u017ceniu resztki rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 samoczynnie na powierzchni gleby, jednocze\u015bnie zabezpieczaj\u0105c j\u0105 przed erozj\u0105 przez ca\u0142y sezon. Koszenie na wysoko\u015bci od 5 do 8 cm nad ziemi\u0105 i pozostawienie mulczu jest szczeg\u00f3lnie polecane na glebach lekkich oraz nara\u017conych na wiatr,<\/strong> poniewa\u017c pomaga zapobiega\u0107 erozji wietrznej.<\/p>\n Przyoranie zielonej masy wykonujemy na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 20-25 cm. Po tym zabiegu wskazane jest zastosowanie podorywki lub wa\u0142owania, co usprawnia styczno\u015b\u0107 materia\u0142u ro\u015blinnego z gleb\u0105 i przyspiesza jego rozk\u0142ad.<\/p>\n Z hektara gorczycy uprawianej na nasiona w plonie g\u0142\u00f3wnym uzyskuje si\u0119 przeci\u0119tnie od 1,0 do 1,5 tony.<\/strong> Jednak przy korzystnych warunkach agrotechnicznych i klimatycznych plony mog\u0105 wzrosn\u0105\u0107 nawet do 2,0-2,5 t\/ha<\/strong>. Na najlepszych stanowiskach i w wyj\u0105tkowo sprzyjaj\u0105cych latach zdarzaj\u0105 si\u0119 zbiory przekraczaj\u0105ce 2,5 tony<\/strong>, cho\u0107 takie sytuacje s\u0105 rzadko\u015bci\u0105 w codziennej praktyce produkcyjnej.<\/p>\n Op\u00f3\u017anienie siewu gorczycy bia\u0142ej o 10 dni skutkuje zmniejszeniem plonu o oko\u0142o 13%,<\/strong> a przesuni\u0119cie terminu o 20 dni powoduje spadek o 19%. Przy za\u0142o\u017ceniu plonu bazowego wynosz\u0105cego 1,5 t\/ha<\/strong>, oznacza to utrat\u0119 oko\u0142o 195 kg oraz 285 kg na hektarze. Natomiast gorczyca sarepska jest bardziej podatna na op\u00f3\u017anienia, przy 20-dniowym przesuni\u0119ciu zbioru jej plon redukuje si\u0119 a\u017c o 27%<\/strong>, co daje strat\u0119 oko\u0142o 405 kg z hektara<\/strong>.<\/p>\n Zbi\u00f3r gorczycy bia\u0142ej przeprowadza si\u0119 kombajnem zbo\u017cowym,<\/strong> kiedy wilgotno\u015b\u0107 nasion spadnie poni\u017cej 12%<\/strong>. Do jednokrotnego om\u0142otu mo\u017cna przyst\u0105pi\u0107, gdy br\u0105zowe s\u0105 70-80% \u0142uszczyn.<\/strong> Zbyt wczesny termin zbioru niekorzystnie wp\u0142ywa na wysoko\u015b\u0107 plonu, natomiast zbyt p\u00f3\u017any sprzyja zwi\u0119kszonym stratom spowodowanym osypywaniem si\u0119 nasion.<\/p>\n Najcz\u0119\u015bciej wybieran\u0105 alternatyw\u0105 dla gorczycy<\/strong>, zar\u00f3wno w mieszankach, jak i jako samodzielny poplon, jest facelia b\u0142\u0119kitna (Phacelia tanacetifolia)<\/em>. Zaleca si\u0119 wysiew w dawce 8-10 kg\/ha<\/strong>. Jej du\u017c\u0105 zalet\u0105 jest to, \u017ce nie jest spokrewniona z rzepakiem ani kapustowatymi<\/strong>, przez co nie gromadzi chor\u00f3b charakterystycznych dla tych upraw.<\/p>\n Drugim cz\u0119sto stosowanym zamiennikiem<\/strong> jest rzodkiew oleista (Raphanus sativus var. Oleiformis)<\/em>, kt\u00f3r\u0105 sieje si\u0119 w ilo\u015bci 20-30 kg\/ha<\/strong>. Ro\u015blina ta szybko rozwija obfit\u0105 mas\u0119 korzeniow\u0105<\/strong>, co pomaga w spulchnianiu gleby. Dodatkowo, po przemro\u017ceniu pozostawia lu\u017an\u0105 struktur\u0119, korzystn\u0105 dla dalszej uprawy.<\/p>\n W mieszankach poplonowych cz\u0119sto wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce peluszk\u0119<\/strong>, wyk\u0119 siewn\u0105 i inne ro\u015bliny str\u0105czkowe, kt\u00f3re skutecznie wzbogacaj\u0105 gleb\u0119 w azot biologiczny na poziomie 40-80 kg N\/ha<\/strong>. Mo\u017cna je \u0142\u0105czy\u0107 z gorczyc\u0105, np. w dawkach 8 kg gorczycy wraz z 30-40 kg ro\u015blin str\u0105czkowych na hektar<\/strong>.<\/p>\n Sorgo suda\u0144skie (Sorghum sudanense)<\/strong> jest polecane jako mi\u0119dzyplon letni na ciep\u0142ych, lekkich glebach. Wymaga jednak temperatury gleby przekraczaj\u0105cej 12\u00b0C<\/strong> do prawid\u0142owego kie\u0142kowania i jest wra\u017cliwe na przymrozki<\/strong>, co sprawia, \u017ce jego upraw\u0119 w Polsce ogranicza si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do okresu od czerwca do sierpnia.<\/p>\n Wykorzystanie facelii lub mieszanki facelii ze str\u0105czkowymi<\/strong> okazuje si\u0119 najlepszym rozwi\u0105zaniem fitosanitarnym i agrotechnicznym<\/strong> na polach po rzepaku czy innych kapustowatych, gdzie nie mo\u017cna stosowa\u0107 gorczycy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na hektar gorczycy bia\u0142ej w plonie g\u0142\u00f3wnym wysiewa si\u0119 8-12 kg nasion. W plonie poplonowym stosuje si\u0119 15-30 kg\/ha, natomiast gorczycy sarepskiej lub czarnej, zaledwie 4,5-6 kg\/ha, ze wzgl\u0119du na drobniejsze nasiona. Siew przeprowadza si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1,5-3 cm, w rozstawie rz\u0119d\u00f3w 20-25 cm. Gorczyca bia\u0142a wschodzi po 4-7 dniach od siewu. Uprawa jako poplon […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10565,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_yoast_wpseo_metadesc":"Ile Gorczycy Na Hektar?","footnotes":""},"categories":[466],"tags":[],"class_list":["post-7068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uprawa"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"\nJaka jest norma wysiewu gorczycy na plon g\u0142\u00f3wny?<\/h3>\n
Ile gorczycy sieje si\u0119 na poplon \u015bcierniskowy?<\/h3>\n
Jak jako\u015b\u0107 gleby wp\u0142ywa na dawk\u0119 siewu gorczycy?<\/h3>\n
Jak dostosowa\u0107 dawk\u0119 gorczycy przy siewie rz\u0119dowym lub op\u00f3\u017anionym?<\/h3>\n
Jaka jest zalecana norma wysiewu gorczycy w mieszankach poplonowych?<\/h3>\n
\n
\n Temat<\/th>\n Najwa\u017cniejsze informacje<\/th>\n<\/tr>\n \n Ilo\u015b\u0107 wysiewu gorczycy na hektar<\/td>\n \n Gorczyca bia\u0142a: 8-12 kg\/ha (g\u0119sto\u015b\u0107 100-150 ro\u015blin\/m\u00b2, MTN ok. 7 g)
\n Gorczyca sarepska i czarna: 4,5-6 kg\/ha (150-200 ro\u015blin\/m\u00b2)
\n Na poplon gorczyca bia\u0142a: 20-30 kg\/ha
\n Op\u00f3\u017anienie siewu o 10 dni wymaga zwi\u0119kszenia dawki o 10-15%.\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Jak i kiedy sia\u0107 gorczyc\u0119?<\/td>\n \n Siew jak najszybciej po zbiorze plonu g\u0142\u00f3wnego.
\n Najlepszy termin: ostatnie dni marca, pocz\u0105tek kwietnia (g\u0142\u00f3wny), lipiec, pocz\u0105tek sierpnia (\u015bciernisko).
\n G\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu: 1,5, 3 cm, odst\u0119p mi\u0119dzy rz\u0119dami: 20-25 cm.
\n Gleba powinna by\u0107 spulchniona i wyr\u00f3wnana.\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Wymagania glebowe gorczycy<\/td>\n \n Najlepsze s\u0105 \u017cyzne gleby gliniaste lub piaszczysto-gliniaste, pH 5,8-6,8
\n pH poni\u017cej 5,5 utrudnia wzrost; zalecane wapnowanie.
\n Radzi sobie na s\u0142abszych glebach (kompleks \u017cytni) przy nawadnianiu, plony ni\u017csze o 20-30%.
\n Gleby ci\u0119\u017ckie i zlewny nie sprzyjaj\u0105 uprawie.\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Gatunki gorczycy i ich parametry uprawy<\/td>\n \n Gorczyca bia\u0142a (sinapis alba): MTN 7 g, wysiew 8-12 kg\/ha, 28% t\u0142uszczu, kie\u0142kuje przy 1-2\u00b0C.
\n Gorczyca sarepska (brassica juncea): wysiew 4,5-6 kg\/ha, 35% t\u0142uszczu, wymaga gleby od 6\u00b0C.
\n Gorczyca czarna (brassica nigra): podobnie do sarepskiej, 31% t\u0142uszczu, trudniejszy zbi\u00f3r mechaniczny.\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Korzy\u015bci fitosanitarne uprawy gorczycy na poplon<\/td>\n \n Obecno\u015b\u0107 glukozynolat\u00f3w uwalnia izotiocyjaniany redukuj\u0105ce nicienie o 40-80%.
\n Hamuje chwasty \u015bwiat\u0142em i zwart\u0105 warstw\u0105 ro\u015blin.
\n Korzenie si\u0119gaj\u0105 60-90 cm, poprawiaj\u0105 struktur\u0119 gleby i aktywno\u015b\u0107 mikroorganizm\u00f3w.
\n Zielona masa wzbogaca gleb\u0119 w azot i substancje organiczne (15-25 ton\/ha).\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Zagro\u017cenia dla plon\u00f3w gorczycy<\/td>\n \n S\u0142odyszek rzepakowy, mo\u017ce zniszczy\u0107 do 80% \u0142uszczyn.
\n Choroby grzybowe: alternarioza, czer\u0144 krzy\u017cowych, zgnilizna (straty do 20-30%).
\n Pche\u0142ki ziemne, tantni\u015b krzy\u017cowiaczek i tantnisia kapu\u015bciana, uszkadzaj\u0105 li\u015bcie.
\n Sadzenie po rzepaku i kapustowatych maksymalnie co 3-4 lata zalecane.\n <\/td>\n<\/tr>\n\n Kiedy kosi\u0107 lub przyorywa\u0107 gorczyc\u0119 na poplon?<\/td>\n \n Najp\u00f3\u017aniej do ko\u0144ca pa\u017adziernika, najlepiej w fazie od p\u0105kowania do pocz\u0105tku kwitnienia.
\n Przyoranie na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 20-25 cm, zalecane wa\u0142owanie lub podorywka.
\n Mulcz mo\u017cna zostawi\u0107 na zim\u0119, koszenie 5-8 cm nad ziemi\u0105, korzystne na glebach lekkich.\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\nJak i kiedy sia\u0107 gorczyc\u0119?<\/h2>\n
Kiedy najlepiej sia\u0107 gorczyc\u0119 na zielony naw\u00f3z?<\/h3>\n
Na jak\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 nale\u017cy sia\u0107 nasiona gorczycy?<\/h3>\n
Czy gorczyc\u0119 mo\u017cna sia\u0107 r\u0119cznie czy siewnikiem?<\/h3>\n
Po jakim czasie od siewu wschodzi gorczyca?<\/h3>\n
\n
Jakie s\u0105 wymagania glebowe dla gorczycy?<\/h2>\n
W jaki spos\u00f3b gatunek gorczycy warunkuje parametry uprawy?<\/h2>\n
\n
Jakie korzy\u015bci fitosanitarne przynosi uprawa gorczycy na poplon?<\/h2>\n
Jakie zagro\u017cenia redukuj\u0105 plony gorczycy?<\/h2>\n
Kiedy kosi\u0107 lub przyorywa\u0107 gorczyc\u0119 na poplon?<\/h2>\n
Ile nasion mo\u017cna zebra\u0107 z hektara w uprawie gorczycy na ziarno?<\/h2>\n
Jakie ro\u015bliny stanowi\u0105 alternatyw\u0119 dla gorczycy na mi\u0119dzyplon?<\/h2>\n