Kukurydz\u0119 uprawia si\u0119 na \u017cyznych i ciep\u0142ych glebach o pH od 5,5 do 7,0. Ziarno wysiewa si\u0119 wtedy, gdy gleba na g\u0142\u0119boko\u015bci 5-10 cm utrzymuje sta\u0142\u0105 temperatur\u0119 8-10\u00b0C, zwykle na prze\u0142omie kwietnia i maja. Siew odbywa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 4-6 cm, a na glebach lekkich nawet na 6-8 cm. Docelowa obsada wynosi 70-85 tysi\u0119cy ro\u015blin na hektar, je\u015bli uprawa jest przeznaczona na ziarno, oraz 85-100 tysi\u0119cy ro\u015blin na hektar na kiszonk\u0119. Nawo\u017cenie azotem powinno wynosi\u0107 od 120 do 200 kg N\/ha. Zbi\u00f3r na kiszonk\u0119 przypada na sierpie\u0144 i wrzesie\u0144, gdy ro\u015bliny maj\u0105 30-35% suchej masy. Natomiast zbi\u00f3r na ziarno odbywa si\u0119 w pa\u017adzierniku, przy wilgotno\u015bci 20-30%. Plony zwykle osi\u0105gaj\u0105 6-9 ton ziarna na hektar oraz 40-55 ton kiszonki na hektar.<\/p>\n
Kukurydza najlepiej rozwija si\u0119 na glebach \u017cyznych<\/strong>, g\u0142\u0119bokich i przepuszczalnych, kt\u00f3re cechuj\u0105 si\u0119 dobr\u0105 struktur\u0105 oraz wysok\u0105 zdolno\u015bci\u0105 zatrzymywania wody. Idealny odczyn pH dla tego zbo\u017ca mie\u015bci si\u0119 w przedziale od 5,5 do 7,0,<\/strong> cho\u0107 ro\u015blina potrafi sobie radzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c przy niewielkich odchyleniach od tej normy.<\/p>\n Najwy\u017csze plony uzyskuje si\u0119 na glebach zaliczanych do kompleks\u00f3w pszennych bardzo dobrych i dobrych oraz \u017cytnich bardzo dobrych.<\/strong> Unika natomiast teren\u00f3w zimnych, ci\u0119\u017ckich i podmok\u0142ych, poniewa\u017c takie warunki spowalniaj\u0105 kie\u0142kowanie i hamuj\u0105 rozw\u00f3j systemu korzeniowego.<\/p>\n Wa\u017cne jest tak\u017ce<\/strong>, by gleba szybko si\u0119 nagrzewa\u0142a wiosn\u0105, gdy\u017c kukurydza jest ro\u015blin\u0105 ciep\u0142olubn\u0105 i szczeg\u00f3lnie wra\u017cliw\u0105 na niskie temperatury w pocz\u0105tkowych etapach wzrostu. Na lekkich<\/strong>, przepuszczalnych glebach cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy z niedoborem wody podczas suszy, dlatego w takich przypadkach konieczne s\u0105 dodatkowe zabiegi agrotechniczne, maj\u0105ce na celu zatrzymanie wilgoci w glebie.<\/p>\n Wyb\u00f3r odmiany opiera si\u0119 na liczbie FAO,<\/strong> czyli wska\u017aniku okre\u015blaj\u0105cym d\u0142ugo\u015b\u0107 okresu wegetacji ro\u015bliny. Im warto\u015b\u0107 jest ni\u017csza<\/strong>, tym odmiana dojrzewa szybciej. W Polsce najcz\u0119\u015bciej spotyka si\u0119 odmiany o FAO w przedziale od oko\u0142o 180 do 260, dobierane w zale\u017cno\u015bci od klimatu oraz przeznaczenia uprawy.<\/p>\n W ch\u0142odniejszych cz\u0119\u015bciach p\u00f3\u0142nocnej i wschodniej Polski rekomenduje si\u0119 odmiany wczesne i \u015brednio wczesne<\/strong>, z FAO poni\u017cej 220. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 one kr\u00f3tszym okresem wzrostu, co minimalizuje ryzyko uszkodze\u0144 przez jesienne przymrozki. Na cieplejszych terenach zachodu i po\u0142udnia kraju mo\u017cna z kolei uprawia\u0107 odmiany \u015brednio p\u00f3\u017ane i p\u00f3\u017ane<\/strong>, z liczb\u0105 FAO powy\u017cej 240. Dzi\u0119ki d\u0142u\u017cszemu okresowi wegetacji maj\u0105 wi\u0119kszy potencja\u0142 plonowania. W przypadku odmian przeznaczonych na kiszonk\u0119 dopuszczalne s\u0105 wy\u017csze warto\u015bci FAO ni\u017c przy uprawie na ziarno,<\/strong> poniewa\u017c zbi\u00f3r nast\u0119puje wcze\u015bniej, jeszcze przed osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142nej dojrza\u0142o\u015bci fizjologicznej ziarna.<\/p>\n Kukurydza to ro\u015blina<\/strong>, kt\u00f3ra stosunkowo dobrze radzi sobie z upraw\u0105 w monokulturze. Mo\u017cna j\u0105 sia\u0107 na tym samym polu nawet przez 3-4 sezony z rz\u0119du, nie zauwa\u017caj\u0105c znacznego spadku plon\u00f3w. Jednak d\u0142u\u017csze prowadzenie monokultury zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju szkodnik\u00f3w oraz chor\u00f3b. Do najgro\u017aniejszych przeciwnik\u00f3w kukurydzy nale\u017c\u0105 omacnica prosowianka oraz grzyby powoduj\u0105ce fuzarioz\u0119 \u0142odyg i kolb.<\/strong> Te organizmy rozwijaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na resztkach pozosta\u0142ych na polu po zbiorach, co sprzyja ich rozprzestrzenianiu. Dlatego po kilku latach uprawy kukurydzy na tym samym miejscu zaleca si\u0119 przerw\u0119.<\/p>\n Dobrym rozwi\u0105zaniem jest wprowadzenie 1-2 sezon\u00f3w z innymi ro\u015blinami,<\/strong> takimi jak zbo\u017ca jare czy ro\u015bliny str\u0105czkowe, w ramach p\u0142odozmianu. Cz\u0119sta kolejno\u015b\u0107 kukurydzy na polu sprzyja te\u017c zwi\u0119kszeniu zachwaszczenia, charakterystycznego dla tej uprawy.<\/p>\n Dodatkowo<\/strong>, gleba stopniowo wyczerpuje si\u0119 z sk\u0142adnik\u00f3w pokarmowych, kt\u00f3re kukurydza pobiera w du\u017cych ilo\u015bciach. Dlatego bezpieczniejsz\u0105 strategi\u0105 agronomiczn\u0105 jest prowadzenie p\u0142odozmianu, w kt\u00f3rym kukurydza zajmuje mniej ni\u017c po\u0142ow\u0119 powierzchni gospodarstwa, zamiast \u015bcis\u0142ej monokultury.<\/p>\n Kukurydz\u0119 wysiewa si\u0119 wtedy<\/strong>, gdy temperatura gleby na g\u0142\u0119boko\u015bci 5-10 cm utrzymuje si\u0119 stabilnie na poziomie co najmniej 8-10\u00b0C. W Polsce zwykle przypada to na koniec kwietnia lub pocz\u0105tek maja.<\/p>\n Je\u015bli siew nast\u0105pi zbyt wcze\u015bnie<\/strong>, gdy ziemia jest jeszcze ch\u0142odna, kie\u0142kowanie stanie si\u0119 wolniejsze i bardziej problematyczne. W takich warunkach ro\u015bnie tak\u017ce ryzyko pojawienia si\u0119 chor\u00f3b siewek oraz uszkodze\u0144 spowodowanych przez przymrozki. Natomiast przesuni\u0119cie terminu siewu na p\u00f3\u017aniejszy okres skraca sezon wegetacji, co mo\u017ce narazi\u0107 zbiory na niekorzystne warunki jesienne.<\/p>\n Wa\u017cne jest<\/strong>, aby termin wysiewu dostosowa\u0107 do lokalnych warunk\u00f3w klimatycznych, zar\u00f3wno do pogody panuj\u0105cej w danym roku, jak i do specyfiki regionu. W cieplejszych rejonach kraju siew zazwyczaj rozpoczyna si\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c na p\u00f3\u0142nocy czy wschodzie Polski. R\u00f3wnie istotna jest odpowiednia wilgotno\u015b\u0107 gleby w chwili siewu<\/strong>, poniewa\u017c wp\u0142ywa ona na r\u00f3wnomierne i szybkie wschody ro\u015blin.<\/p>\n Optymalna g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 siewu kukurydzy wynosi od 4 do 6 cm na glebach \u015brednich i ci\u0119\u017ckich<\/strong>, natomiast na l\u017cejszych i przesychaj\u0105cych powinna si\u0119ga\u0107 6-8 cm. W takich warunkach g\u0142\u0119bsze umieszczenie nasion gwarantuje lepszy dost\u0119p do wilgoci niezb\u0119dnej do prawid\u0142owego kie\u0142kowania<\/strong>.<\/p>\n Zbyt p\u0142ytkie siewy mog\u0105 prowadzi\u0107 do przesychania ziarna oraz nier\u00f3wnomiernych wschod\u00f3w ro\u015blin<\/strong>. Z kolei umieszczenie nasion zbyt g\u0142\u0119boko wyd\u0142u\u017ca czas kie\u0142kowania i os\u0142abia rozw\u00f3j siewek<\/strong>.<\/p>\n G\u0119sto\u015b\u0107 siewu uzale\u017cniona jest od wielu aspekt\u00f3w<\/strong>Zwykle mie\u015bci si\u0119 ona w granicach 75-110 tysi\u0119cy ziaren na hektar<\/strong>. Norma wysiewu jest zazwyczaj wy\u017csza o 10-15% w stosunku do planowanej obsady<\/strong>, co rekompensuje naturalne straty podczas wzrostu ro\u015blin w polu. Rozstawa rz\u0119d\u00f3w w uprawie kukurydzy standardowo wynosi mi\u0119dzy 70 a 75 cm<\/strong>, co pozwala na sprawn\u0105 mechanizacj\u0119 piel\u0119gnacji mi\u0119dzyrz\u0119dzi oraz precyzyjne stosowanie nawoz\u00f3w pog\u0142\u00f3wnie.<\/p>\n Docelowa liczba kukurydzy przeznaczonej na ziarno zazwyczaj wynosi od 70 do 85 tysi\u0119cy ro\u015blin na hektar.<\/strong> Rzadszy \u0142an sprzyja lepszemu wykszta\u0142ceniu kolb i ich skuteczniejszemu dosychaniu. Je\u015bli chodzi o kukurydz\u0119 na kiszonk\u0119, to stosuje si\u0119 g\u0119stszy wysiew, oko\u0142o 85-100 tysi\u0119cy ro\u015blin na hektar.<\/strong> Dzi\u0119ki temu uzyskuje si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119 zielonej biomasy z hektara, cho\u0107 pojedyncze kolby s\u0105 nieco mniejsze.<\/p>\n Wyb\u00f3r obsady w tych zakresach zale\u017cy przede wszystkim od klasy FAO danej odmiany.<\/strong> Wcze\u015bniejsze odmiany o ni\u017cszej klasie FAO zwykle lepiej reaguj\u0105 na g\u0119stszy siew w por\u00f3wnaniu do odmian p\u00f3\u017anych. Ponadto istotne znaczenie ma ilo\u015b\u0107 dost\u0119pnej wody w glebie, w suchszych warunkach zbyt du\u017ca obsada mo\u017ce powodowa\u0107 nasilaj\u0105c\u0105 si\u0119 konkurencj\u0119 o wod\u0119 mi\u0119dzy ro\u015blinami. Przy ustalaniu rzeczywistej liczby wysiewanych ziaren zawsze bierze si\u0119 pod uwag\u0119 przewidywane straty polowe<\/strong>, kt\u00f3re si\u0119gaj\u0105 kilkunastu procent, dlatego wysiew przeprowadza si\u0119 nieco powy\u017cej zaplanowanej obsady docelowej.<\/p>\n Kukurydza jest ro\u015blin\u0105 o sporych potrzebach pokarmowych<\/strong>, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o azot. W uprawie na ziarno zwykle zaleca si\u0119 stosowanie oko\u0142o 150-200 kg N na hektar<\/strong>. Je\u015bli za\u015b uprawiamy kukurydz\u0119 na kiszonk\u0119, dawki te s\u0105 nieco mniejsze i mieszcz\u0105 si\u0119 w przedziale 120-180 kg N\/ha<\/strong>. Ostateczne ilo\u015bci nawoz\u00f3w zawsze warto dostosowa\u0107 do \u017cyzno\u015bci gleby oraz oczekiwanego plonu.<\/strong><\/p>\n Fosfor aplikuje si\u0119 zwykle w ilo\u015bci 60-100 kg P\u2082O\u2085 na hektar<\/strong>, a potas w dawkach oko\u0142o 100-160 kg K\u2082O na ha<\/strong>. Pe\u0142n\u0105 porcj\u0119 obu tych sk\u0142adnik\u00f3w wprowadza si\u0119 przed wysiewem. Azot natomiast cz\u0119sto dostarcza si\u0119 dodatkowo w trakcie wegetacji, zazwyczaj do momentu pojawienia si\u0119 6-8 li\u015bci<\/strong>.<\/p>\n Kukurydza dobrze reaguje r\u00f3wnie\u017c na nawo\u017cenie magnezem i siark\u0105,<\/strong> co jest szczeg\u00f3lnie istotne w przypadku gleb lekkich, ubogich w te pierwiastki. Brak magnezu \u0142atwo rozpozna\u0107 po \u017c\u00f3\u0142kni\u0119ciu obszar\u00f3w li\u015bcia mi\u0119dzy nerwami. Warto tak\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na nawo\u017cenie organiczne, np. obornikiem lub gnojowic\u0105, kt\u00f3re najlepiej stosowa\u0107 jesieni\u0105 pod ork\u0119. Taki zabieg zwi\u0119ksza zawarto\u015b\u0107 pr\u00f3chnicy w glebie i cz\u0119\u015bciowo zaspokaja potrzeby ro\u015blin w azot, fosfor oraz potas podczas kolejnego sezonu wegetacyjnego.<\/p>\n Odchwaszczanie kukurydzy najcz\u0119\u015bciej realizuje si\u0119 przez zastosowanie \u015brodk\u00f3w chemicznych.<\/strong> W praktyce \u0142\u0105czy si\u0119 wtedy zabiegi doglebowe, wykonane zaraz po wysiewie, z opryskami nalistnymi, kt\u00f3re przeprowadza si\u0119, gdy ro\u015bliny maj\u0105 kilka li\u015bci.<\/p>\n Herbicydy aplikowane do gleby<\/strong>, zawieraj\u0105ce takie substancje jak s-metolachlor<\/strong> czy pendimetalina<\/strong>, skutecznie eliminuj\u0105 chwasty jednoli\u015bcienne oraz cz\u0119\u015b\u0107 dwuli\u015bciennych jeszcze przed ich pojawieniem si\u0119 na powierzchni. Natomiast preparaty nalistne, z mezotrionem<\/strong>, nikosulfuronem<\/strong> lub terbutylazyn\u0105<\/strong>, stosuje si\u0119 po wzej\u015bciu kukurydzy, zazwyczaj gdy osi\u0105ga od 2 do 6 li\u015bci w\u0142a\u015bciwych.<\/p>\n Wyb\u00f3r konkretnego \u015brodka oraz termin jego aplikacji uzale\u017cniony jest od gatunk\u00f3w chwast\u00f3w panuj\u0105cych na polu.<\/strong> W\u015br\u00f3d najtrudniejszych do wyeliminowania znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n Skuteczno\u015b\u0107 preparat\u00f3w nalistnych mo\u017ce by\u0107 obni\u017cona przez niesprzyjaj\u0105ce warunki,<\/strong> takie jak niskie temperatury, intensywny stres zwi\u0105zany z susz\u0105 czy opady deszczu tu\u017c po zabiegu. Dlatego tak wa\u017cne jest, by planowa\u0107 opryski podczas stabilnej pogody. W ramach integrowanej ochrony kukurydzy warto wspiera\u0107 metody chemiczne r\u00f3wnie\u017c zabiegami mechanicznymi,<\/strong> na przyk\u0142ad bronowaniem albo obredlaniem mi\u0119dzyrz\u0119dzi, kt\u00f3re dodatkowo ograniczaj\u0105 rozw\u00f3j chwast\u00f3w.<\/p>\n Do najgro\u017aniejszych szkodnik\u00f3w kukurydzy w Polsce zalicza si\u0119 omacnic\u0119 prosowiank\u0119<\/strong>. Jej g\u0105sienice \u017cyj\u0105 wewn\u0105trz \u0142odyg i kolb, co powoduje os\u0142abienie ro\u015blin i sprzyja rozwojowi grzyb\u00f3w chorobotw\u00f3rczych<\/strong>. Coraz wi\u0119ksze problemy niesie r\u00f3wnie\u017c stonka kukurydziana<\/strong>, zw\u0142aszcza w rejonach, gdzie kukurydza uprawiana jest w monokulturze. Larwy tego chrz\u0105szcza \u017ceruj\u0105 na korzeniach, co cz\u0119sto skutkuje wyleganiem ro\u015blin<\/strong>.<\/p>\n Do najcz\u0119stszych chor\u00f3b grzybowych w uprawach kukurydzy nale\u017cy g\u0142ownia<\/strong>, rozpoznawalna dzi\u0119ki specyficznym naro\u015blom pojawiaj\u0105cym si\u0119 na kolbach, \u0142odygach i li\u015bciach. Nie mniej powa\u017cnym zagro\u017ceniem jest fuzarioza \u0142odyg i kolb<\/strong>, kt\u00f3ra cz\u0119sto prowadzi do ska\u017cenia ziarna mikotoksynami<\/strong>, substancjami niebezpiecznymi dla zdrowia ludzi i zwierz\u0105t. Ro\u015bliny, kt\u00f3re do\u015bwiadczaj\u0105 stresu wodnego<\/strong> lub zosta\u0142y uszkodzone przez szkodniki, s\u0105 znacznie bardziej nara\u017cone na infekcje grzybowe. Dlatego skuteczna kontrola szkodnik\u00f3w po\u015brednio zmniejsza ryzyko chor\u00f3b i ogranicza straty<\/strong>.<\/p>\n W profilaktyce upraw wa\u017cne s\u0105 takie dzia\u0142ania jak:<\/p>\n W razie konieczno\u015bci warto stosowa\u0107 insektycydy<\/strong>, zawsze zgodnie z okre\u015blonymi progami szkodliwo\u015bci<\/strong>.<\/p>\n Ograniczanie skutk\u00f3w suszy w uprawie kukurydzy zaczyna si\u0119 od odpowiedniej agrotechniki<\/strong>, kt\u00f3ra pomaga zatrzyma\u0107 wilgo\u0107 w glebie. Kluczowe znaczenie ma g\u0142\u0119boka uprawa przedsiewna<\/strong>, poprawiaj\u0105ca struktur\u0119 pod\u0142o\u017ca. Szybkie bronowanie po deszczu zmniejsza parowanie wody z powierzchni pola, co sprzyja lepszemu zatrzymaniu wilgoci.<\/p>\n Wyb\u00f3r odmiany kukurydzy o zwi\u0119kszonej odporno\u015bci na susz\u0119 oraz w\u0142a\u015bciwej klasie FAO<\/strong>, dopasowanej do d\u0142ugo\u015bci sezonu wegetacyjnego w danym regionie, minimalizuje ryzyko, \u017ce najwa\u017cniejsze fazy rozwojowe przypadn\u0105 na czas najwi\u0119kszego niedoboru wody.<\/p>\n Na obszarach bardziej suchych warto zastosowa\u0107:<\/p>\n Gdy to mo\u017cliwe<\/strong>, korzystne jest nawadnianie deszczowniane w krytycznych momentach, takich jak kwitnienie czy nalewanie ziarna, poniewa\u017c te zabiegi skutecznie redukuj\u0105 straty plon\u00f3w spowodowane susz\u0105. Dodatkowo, stosowanie mulczowania mi\u0119dzyrz\u0119dzi resztkami ro\u015blinnymi oraz uprawa bezorkowa ograniczaj\u0105 parowanie i sprzyjaj\u0105 lepszej retencji wody w glebie.<\/p>\n Okres kwitnienia i zawi\u0105zywania kolb trwa oko\u0142o 10 dni przed wyrzuceniem wiech i znamion oraz 2-3 tygodnie po tym wydarzeniu.<\/strong> W\u0142a\u015bnie wtedy kukurydza jest najwra\u017cliwsza na brak wilgoci przez ca\u0142y sw\u00f3j cykl wegetacyjny.<\/strong> Niedostateczna ilo\u015b\u0107 wody w tym czasie zaburza proces pylenia i zapylania znamion, co prowadzi do niepe\u0142nego zawi\u0105zania ziaren oraz widocznych przerw w rz\u0119dach kolby.<\/strong><\/p>\n Silny stres suszowy podczas kwitnienia mo\u017ce obni\u017cy\u0107 plon ziarna nawet o kilkadziesi\u0105t procent,<\/strong> zw\u0142aszcza w por\u00f3wnaniu z latami o korzystnym rozk\u0142adzie opad\u00f3w. Tymczasem podobny deficyt wody w innych fazach rozwoju ro\u015bliny zwykle skutkuje znacznie mniejszymi stratami plon\u00f3w.<\/strong><\/p>\n Po zako\u0144czeniu kwitnienia kukurydza wci\u0105\u017c potrzebuje wilgoci, by wype\u0142ni\u0107 i nape\u0142ni\u0107 ziarna.<\/strong> Jej niedob\u00f3r na tym etapie skutkuje ni\u017csz\u0105 mas\u0105 tysi\u0105ca ziaren oraz obni\u017ceniem ostatecznego plonu.<\/strong> Dlatego gospodarstwa, kt\u00f3re maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nawadniania, koncentruj\u0105 si\u0119 na dostarczaniu wody w\u0142a\u015bnie w czasie kwitnienia oraz wczesnego nalewania ziaren.<\/strong><\/p>\n Na wysoko\u015b\u0107 plonu kukurydzy w Polsce przede wszystkim wp\u0142ywa przebieg pogody w trakcie sezonu wegetacyjnego.<\/strong> Kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 suma<\/strong> oraz rozk\u0142ad opad\u00f3w<\/strong> w najwa\u017cniejszych fazach wzrostu ro\u015blin. Dodatkowo, kukurydza, jako ro\u015blina ciep\u0142olubna, wymaga stosunkowo wysokiej sumy efektywnych temperatur<\/strong> w por\u00f3wnaniu z innymi zbo\u017cami uprawianymi w naszym kraju.<\/p>\n Znaczenie ma tak\u017ce dob\u00f3r odmiany o klasie FAO<\/strong> dostosowanej do d\u0142ugo\u015bci okresu wegetacyjnego charakterystycznego dla danego regionu. Je\u015bli ro\u015blina jest odmian\u0105 zbyt p\u00f3\u017an\u0105, ryzykuje, \u017ce nie zd\u0105\u017cy dojrze\u0107 zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze przymrozki. Na rozw\u00f3j systemu korzeniowego i pobieranie sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych wp\u0142ywa tak\u017ce jako\u015b\u0107 gleby<\/strong>, jej zasobno\u015b\u0107, struktura oraz zdolno\u015b\u0107 zatrzymywania wody.<\/p>\n Bezpo\u015brednio pod kontrol\u0105 rolnika pozostaj\u0105 takie czynniki agrotechniczne jak:<\/strong><\/p>\n Wszystkie one maj\u0105 istotny wp\u0142yw na ostateczny plon. Analizuj\u0105c dane na poziomie kraju, zauwa\u017cy\u0107 mo\u017cna wyra\u017ane r\u00f3\u017cnice regionalne w wysoko\u015bci plon\u00f3w kukurydzy<\/strong>. Najlepsze wyniki osi\u0105ga si\u0119 zwykle w cieplejszych cz\u0119\u015bciach zachodniej i po\u0142udniowej Polski<\/strong>, gdzie okres wegetacyjny jest d\u0142u\u017cszy, podczas gdy p\u00f3\u0142nocno-wschodnie<\/strong>, ch\u0142odniejsze rejony cechuj\u0105 si\u0119 przeci\u0119tnie ni\u017cszymi plonami.<\/p>\n Plon kukurydzy w Polsce w du\u017cej mierze zale\u017cy od wybranego kierunku uprawy oraz warunk\u00f3w pogodowych panuj\u0105cych w danym sezonie.<\/strong> Przy standardowej wilgotno\u015bci ziarna, \u015bredni uzysk w uprawie na ziarno waha si\u0119 zwykle mi\u0119dzy 6 a 9 tonami na hektar<\/strong>, cho\u0107 w suchych latach warto\u015bci te mog\u0105 mocno si\u0119 obni\u017cy\u0107.<\/p>\n Kukurydza przeznaczona na kiszonk\u0119<\/strong>, zbierana jako zielona masa ca\u0142ych ro\u015blin, daje znacznie wy\u017csze plony mierzone w \u015bwie\u017cej masie. Zazwyczaj wynosz\u0105 one od 40 do 55 ton z hektara<\/strong>. W sprzyjaj\u0105cych warunkach i na bardzo \u017cyznych glebach mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie nawet ponad 60 ton.<\/strong><\/p>\n Te r\u00f3\u017cnice wynikaj\u0105 z odmiennych metod pomiaru plon\u00f3w, podczas gdy w przypadku ziarna liczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jego sucha masa, w kiszonce oceniana jest ca\u0142o\u015b\u0107 biomasy, czyli \u0142odygi, li\u015bcie oraz jeszcze niedojrza\u0142e kolby. Ostateczna wielko\u015b\u0107 plonu w konkretnym gospodarstwie zale\u017cy tak\u017ce od klasy gleby<\/strong>, zastosowanej odmiany kukurydzy, poziomu nawo\u017cenia oraz efektywno\u015bci ochrony ro\u015blin przed chwastami, chorobami i szkodnikami. Na chwil\u0119 obecn\u0105 nie s\u0105 jeszcze dost\u0119pne dok\u0142adne i aktualne dane statystyczne dotycz\u0105ce zbior\u00f3w kukurydzy w ca\u0142ym kraju za bie\u017c\u0105cy rok.<\/p>\n \u015aredni plon kukurydzy na ziarno w Polsce w ostatnich latach zwykle oscylowa\u0142 wok\u00f3\u0142 7-8 ton na hektar<\/strong>, uwzgl\u0119dniaj\u0105c standardow\u0105 wilgotno\u015b\u0107. Jednak\u017ce ta warto\u015b\u0107 ulega\u0142a znacznym zmianom w zale\u017cno\u015bci od panuj\u0105cych warunk\u00f3w atmosferycznych, przede wszystkim dost\u0119pno\u015bci wody w okresie kwitnienia i nalewania ziarna.<\/p>\n W okresach dotkni\u0119tych susz\u0105, krajowy \u015bredni plon cz\u0119sto spada\u0142 poni\u017cej tego zakresu, podczas gdy w sezonach o sprzyjaj\u0105cym rozk\u0142adzie opad\u00f3w, zbiory potrafi\u0142y go przewy\u017cszy\u0107. R\u00f3\u017cnice w plonach widoczne s\u0105 tak\u017ce mi\u0119dzy regionami.<\/strong> Najlepsze wyniki osi\u0105gaj\u0105 zazwyczaj rejony z \u017cyznymi glebami i d\u0142u\u017cszym okresem wegetacyjnym, podczas gdy obszary ch\u0142odniejsze, o s\u0142abszej jako\u015bci gleby, notuj\u0105 ni\u017csze plony. Na dzie\u0144 dzisiejszy nie ma jeszcze dost\u0119pnych oficjalnych danych dotycz\u0105cych \u015bredniego plonu kukurydzy za bie\u017c\u0105cy sezon,<\/strong> dlatego w planowaniu produkcji warto uwzgl\u0119dni\u0107 wyniki z poprzednich lat oraz specyfik\u0119 lokalnych warunk\u00f3w gospodarstwa.<\/p>\n Kukurydza przeznaczona na kiszonk\u0119 jest zbierana w fazie dojrza\u0142o\u015bci woskowej ca\u0142ej ro\u015bliny<\/strong>, kiedy sucha masa osi\u0105ga zazwyczaj 30-35%. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna otrzyma\u0107 kiszonk\u0119 o odpowiedniej strukturze i dobrej jako\u015bci fermentacji w silosie.<\/p>\n Zbi\u00f3r najcz\u0119\u015bciej przypada na okres od ko\u0144ca sierpnia do ko\u0144ca wrze\u015bnia, cho\u0107 dok\u0142adny termin zale\u017cy od odmiany (klasy FAO) oraz warunk\u00f3w pogodowych panuj\u0105cych w danym sezonie. Kukurydz\u0119 na ziarno zbiera si\u0119 p\u00f3\u017aniej<\/strong>, gdy nasiona s\u0105 ju\u017c w pe\u0142ni dojrza\u0142e. Wtedy wilgotno\u015b\u0107 ziarna spada zwykle do poziomu 20-30%. Zazwyczaj kombajn rusza do pracy w pa\u017adzierniku, ale w ch\u0142odniejszych rejonach lub w latach z op\u00f3\u017anion\u0105 wegetacj\u0105 zbiory mog\u0105 si\u0119 przeci\u0105ga\u0107 nawet do listopada.<\/p>\n Je\u015bli ziarno zostanie zebrane z wy\u017csz\u0105 wilgotno\u015bci\u0105, konieczne jest jego dosuszenie do oko\u0142o 13-14%, co umo\u017cliwia bezpieczne przechowywanie. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce suszenie generuje dodatkowe koszty, a ich wysoko\u015b\u0107 ro\u015bnie wraz z wilgotno\u015bci\u0105 ziarna. Pr\u00f3by op\u00f3\u017aniania zbioru<\/strong>, aby ziarno mog\u0142o wyschn\u0105\u0107 naturalnie na polu, nios\u0105 ze sob\u0105 ryzyko, ro\u015bliny mog\u0105 si\u0119 wy\u0142ama\u0107 pod wp\u0142ywem wiatru, pojawia si\u0119 te\u017c zagro\u017cenie ze strony ptak\u00f3w. Jesie\u0144 zazwyczaj nie sprzyja sprzyjaj\u0105cym warunkom polowym, co dodatkowo utrudnia spraw\u0119.<\/p>\n Op\u0142acalno\u015b\u0107 uprawy kukurydzy<\/strong> w du\u017cej mierze zale\u017cy od relacji mi\u0119dzy cen\u0105 ziarna lub kiszonki a wydatkami zwi\u0105zanymi z produkcj\u0105. Koszty te r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w kolejnych sezonach<\/strong>, na co wp\u0142yw maj\u0105 zmienne ceny nawoz\u00f3w, \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin, energii oraz ceny kukurydzy na rynku. Kukurydza charakteryzuje si\u0119 wysokim potencja\u0142em plonotw\u00f3rczym<\/strong>, kt\u00f3ry przewy\u017csza inne zbo\u017ca. Przy odpowiednich zabiegach agrotechnicznych i korzystnych warunkach pogodowych, plony z jednego hektara mog\u0105 by\u0107 znacznie wy\u017csze ni\u017c w przypadku pszenicy czy j\u0119czmienia, co przek\u0142ada si\u0119 na wi\u0119ksze dochody.<\/p>\n Uprawa kukurydzy wi\u0105\u017ce si\u0119 z wy\u017cszymi wydatkami<\/strong>, zw\u0142aszcza gdy chodzi o zakup kwalifikowanego materia\u0142u siewnego i nawo\u017cenie azotowe. Te koszty cz\u0119sto przewy\u017cszaj\u0105 nak\u0142ady ponoszone przy innych zbo\u017cach, co znacz\u0105co obni\u017ca zyski, szczeg\u00f3lnie w latach, gdy ceny skupu s\u0105 niskie lub plony mniejsze. W gospodarstwach specjalizuj\u0105cych si\u0119 w hodowli zwierz\u0105t<\/strong>, gdzie kukurydza jest wykorzystywana na kiszonk\u0119 jako pasza obj\u0119to\u015bciowa, produkcja ta mo\u017ce by\u0107 op\u0142acalna nawet wtedy, gdy ceny na otwartym rynku nie sprzyjaj\u0105 bezpo\u015bredniej sprzeda\u017cy ziarna. Kluczowe jest indywidualne oszacowanie koszt\u00f3w i potencjalnych przychod\u00f3w dla konkretnej farmy<\/strong>, poniewa\u017c u\u015brednione dane krajowe nie zawsze odzwierciedlaj\u0105 lokalne warunki cenowe czy specyfik\u0119 agrotechniczn\u0105.<\/p>\n Najwi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w bezpo\u015brednich zwi\u0105zanych z upraw\u0105 kukurydzy zwykle stanowi nawo\u017cenie mineralne<\/strong>, szczeg\u00f3lnie azotowe. Wahania cen tych nawoz\u00f3w maj\u0105 istotny wp\u0142yw na ca\u0142kowite wydatki produkcyjne. Na drugim miejscu plasuje si\u0119 materia\u0142 siewny, kwalifikowane nasiona kukurydzy miesza\u0144cowej s\u0105 zazwyczaj dro\u017csze ni\u017c te stosowane w zb\u00f3\u017c samopylnych.<\/p>\n Istotn\u0105 pozycj\u0119 w kosztach zajmuj\u0105 \u015brodki ochrony ro\u015blin.<\/strong> Obejmuj\u0105 one przede wszystkim herbicydy, kt\u00f3re stosuje si\u0119 niemal niezale\u017cnie od warunk\u00f3w uprawy, a tak\u017ce, w zale\u017cno\u015bci od nasilenia ataku szkodnik\u00f3w lub chor\u00f3b w danym sezonie, insektycydy i fungicydy.<\/p>\n Dla upraw przeznaczonych na ziarno istotnym wydatkiem jest suszenie plon\u00f3w.<\/strong> Jego koszt w du\u017cej mierze zale\u017cy od wilgotno\u015bci ziarna w momencie zbioru i bywa jednym z najbardziej zmiennych sk\u0142adnik\u00f3w ca\u0142kowitej kalkulacji w r\u00f3\u017cnych latach. W\u015br\u00f3d koszt\u00f3w po\u015brednich wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 prace zwi\u0105zane z przygotowaniem gleby<\/strong>, siewem, zbiorami wykonywanymi kombajnem lub sieczkarni\u0105 oraz transportem plon\u00f3w. Wysoko\u015b\u0107 tych wydatk\u00f3w jest uzale\u017cniona od tego, czy korzysta si\u0119 z w\u0142asnego wyposa\u017cenia, czy zleca us\u0142ugi zewn\u0119trznym firmom.<\/p>\n Razem koszty bezpo\u015brednie i po\u015brednie uprawy kukurydzy znacznie oscyluj\u0105 w zale\u017cno\u015bci od roku<\/strong>, g\u0142\u00f3wnie za spraw\u0105 zmian cen \u015brodk\u00f3w produkcji. Dlatego najlepszym sposobem na okre\u015blenie aktualnych koszt\u00f3w uprawy jednego hektara jest przygotowanie w\u0142asnej kalkulacji lub skorzystanie z najnowszych danych doradztwa rolniczego, zamiast opiera\u0107 si\u0119 na sta\u0142ych stawkach sprzed sezonu.<\/p>\n Zysk z jednego hektara kukurydzy zale\u017cy przede wszystkim od r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy przychodem ze sprzeda\u017cy plonu a wydatkami poniesionymi na upraw\u0119.<\/strong> Obie te warto\u015bci znacznie si\u0119 wahaj\u0105 w zale\u017cno\u015bci od sezonu, wp\u0142yw maj\u0105 na nie ceny ziarna, nawoz\u00f3w oraz \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Przyk\u0142adowo, je\u015bli uzyskamy plon na poziomie 8 ton z hektara<\/strong>, a cena za ton\u0119 wynosi 800 z\u0142<\/strong>, przy kosztach uprawy si\u0119gaj\u0105cych 5000 z\u0142\/ha<\/strong>, ca\u0142kowity przych\u00f3d wynosi 6400 z\u0142<\/strong>, co daje zysk rz\u0119du 1400 z\u0142 z ka\u017cdego hektara.<\/strong><\/p>\n W przypadku suszy, gdy plon spada do 6 ton z hektara<\/strong>, a ceny i koszty pozostaj\u0105 bez zmian, przych\u00f3d zmniejsza si\u0119 do 4800 z\u0142<\/strong>, co skutkuje strat\u0105 200 z\u0142 na ha. Ten przyk\u0142ad wyra\u017anie pokazuje, jak bardzo rentowno\u015b\u0107 uprawy uzale\u017cniona jest od wielko\u015bci plonu.<\/p>\n Warto podkre\u015bli\u0107<\/strong>, \u017ce powy\u017csze dane maj\u0105 charakter orientacyjny i nie odzwierciedlaj\u0105 bie\u017c\u0105cych cen ani koszt\u00f3w. Dlatego ka\u017cdy rolnik powinien kalkulowa\u0107 zysk w oparciu o aktualne informacje ze swojego gospodarstwa.<\/p>\n Wzrost rentowno\u015bci uprawy sprzyjaj\u0105 takie czynniki jak:<\/strong><\/p>\n Kukurydz\u0119 uprawia si\u0119 na \u017cyznych i ciep\u0142ych glebach o pH od 5,5 do 7,0. Ziarno wysiewa si\u0119 wtedy, gdy gleba na g\u0142\u0119boko\u015bci 5-10 cm utrzymuje sta\u0142\u0105 temperatur\u0119 8-10\u00b0C, zwykle na prze\u0142omie kwietnia i maja. Siew odbywa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 4-6 cm, a na glebach lekkich nawet na 6-8 cm. Docelowa obsada wynosi 70-85 tysi\u0119cy ro\u015blin […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10809,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[466],"tags":[],"class_list":["post-10148","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uprawa"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"\nJak\u0105 odmian\u0119 kukurydzy (FAO) wybra\u0107?<\/h2>\n
Ile razy mo\u017cna sia\u0107 kukurydz\u0119 na tym samym polu?<\/h2>\n
Kiedy najlepiej sia\u0107 kukurydz\u0119?<\/h2>\n
Jaka jest optymalna g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 i g\u0119sto\u015b\u0107 siewu kukurydzy?<\/h2>\n
Ile ro\u015blin kukurydzy na hektar wysiewa\u0107 na kiszonk\u0119 i na ziarno?<\/h3>\n
Jakie nawo\u017cenie zastosowa\u0107 pod kukurydz\u0119?<\/h2>\n
Czym pryska\u0107 kukurydz\u0119 na chwasty?<\/h2>\n
\n
Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze choroby i szkodniki kukurydzy?<\/h2>\n
\n
Jak zapobiega\u0107 skutkom suszy w uprawie kukurydzy?<\/h2>\n
\n
Dlaczego dost\u0119pno\u015b\u0107 wody jest istotna w okresie kwitnienia i zawi\u0105zywania kolb?<\/h3>\n
Jakie czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na plonowanie kukurydzy w Polsce?<\/h2>\n
\n
Ile ton z hektara daje kukurydza?<\/h2>\n
Jaki jest \u015bredni plon kukurydzy na ziarno w Polsce?<\/h3>\n
Kiedy zbiera\u0107 kukurydz\u0119 na ziarno, a kiedy na kiszonk\u0119?<\/h2>\n
Czy op\u0142aca si\u0119 uprawia\u0107 kukurydz\u0119?<\/h2>\n
Jakie s\u0105 koszty uprawy kukurydzy?<\/h3>\n
Jaki zysk daje 1 ha kukurydzy?<\/h3>\n
\n