Karczoch mo\u017cna uprawia\u0107 w Polsce, jednak ze wzgl\u0119du na jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 na mr\u00f3z traktuje si\u0119 go jako ro\u015blin\u0119 jednoroczn\u0105, wysiewan\u0105 z rozsady od po\u0142owy lutego. Nasiona kie\u0142kuj\u0105 po 14-21 dniach w temperaturze 20-25\u00b0C. Do gruntu sadzi si\u0119 je dopiero po przymrozkach, zwykle w drugiej po\u0142owie maja, w rozstawie 1-1,5 m. Do uprawy jednorocznej najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 odmiany \u201eImperial Star\u201d i \u201eGreen Globe\u201d. P\u0105ki o \u015brednicy 7-10 cm zbiera si\u0119 zazwyczaj od ko\u0144ca sierpnia do wrze\u015bnia, czyli oko\u0142o 190-210 dni po wysiewie. Karczoch wymaga \u017cyznej gleby i nawo\u017cenia azotem, \u0142\u0105cznie 25 g N\/m\u00b2 w sezonie. Ponadto, trzeba go chroni\u0107 przed m\u0105czniakiem i mszycami.<\/p>\n
Karczochy mog\u0105 by\u0107 uprawiane w Polsce<\/strong>, cho\u0107 wymagaj\u0105 specjalnego podej\u015bcia. Pochodz\u0105 z obszaru Morza \u015ar\u00f3dziemnego, gdzie panuje ciep\u0142y klimat, dlatego nie znosz\u0105 niskich temperatur. W naszym kraju zwykle traktuje si\u0119 je jako ro\u015bliny jednoroczne.<\/p>\n Nasiona warto wysiewa\u0107 pod os\u0142onami ju\u017c w lutym lub na pocz\u0105tku marca<\/strong>, by dobrze si\u0119 ukorzeni\u0142y. M\u0142ode ro\u015bliny przesadza si\u0119 do ziemi dopiero wtedy, gdy przestaj\u0105 grozi\u0107 przymrozki, czyli zwykle w drugiej po\u0142owie maja. Karczochy potrzebuj\u0105 ciep\u0142ego<\/strong>, os\u0142oni\u0119tego miejsca pe\u0142nego s\u0142o\u0144ca oraz \u017cyznej, bogatej w pr\u00f3chnic\u0119 gleby. Dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwej piel\u0119gnacji i wyborowi wczesnych odmian mo\u017cna cieszy\u0107 si\u0119 pierwszymi p\u0105kami ju\u017c w sezonie, od lipca do wrze\u015bnia.<\/p>\n W \u015brodowisku naturalnym, czyli w okolicach Morza \u015ar\u00f3dziemnego, karczoch zwyczajny jest bylin\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra mo\u017ce rosn\u0105\u0107 w tym samym miejscu przez kilka lat. Dzi\u0119ki temu karpa korzeniowa przechodzi zim\u0119, a na wiosn\u0119 wypuszcza \u015bwie\u017ce p\u0119dy, co sprawia, \u017ce zbiory p\u0105k\u00f3w z roku na rok staj\u0105 si\u0119 coraz obfitsze. Ju\u017c w drugim czy trzecim sezonie jedna ro\u015blina mo\u017ce wyprodukowa\u0107 od 6 do 10 p\u0105k\u00f3w<\/strong>, podczas gdy w pierwszym zazwyczaj pojawiaj\u0105 si\u0119 tylko 1-3. W Polsce jednak sytuacja wygl\u0105da inaczej,karczoch rzadko przetrwa wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 zim\u0119<\/strong>, poniewa\u017c jego korze\u0144 cz\u0119sto przemarza. Z tego powodu w naszych warunkach najcz\u0119\u015bciej traktuje si\u0119 go jako ro\u015blin\u0119 jednoroczn\u0105.<\/p>\n Karczoch w Polsce uprawiany jest jako ro\u015blina jednoroczna<\/strong>, poniewa\u017c jego korze\u0144, czyli karpa, rzadko przetrwa surowe zimy i cz\u0119sto przemarza. Uprawie sprzyja jednak d\u0142ugi okres wegetacji, niekt\u00f3re odmiany potrzebuj\u0105 oko\u0142o120 dni od wysiewu<\/strong>, aby pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze p\u0105ki. Uzyskanie takiego czasu w przypadku wysiewu bezpo\u015brednio do gleby na wiosn\u0119 bywa trudne.<\/p>\n Dlatego nasiona zaczyna si\u0119 sia\u0107 pod os\u0142onami ju\u017c w po\u0142owie lutego.<\/strong> Rozsady, kt\u00f3re rosn\u0105 przez oko\u0142o 2,5 miesi\u0105ca (76 dni),<\/strong> trafiaj\u0105 do gruntu dopiero po minionych przymrozkach. Taka metoda umo\u017cliwia zbi\u00f3r p\u0105k\u00f3w jeszcze w tym samym roku, cho\u0107 naturalnie karczoch tworzy kwiatostany dopiero w sezonie nast\u0119pnym. Ponadto m\u0142ode sadzonki wystawia si\u0119 na ch\u0142odniejsze noce<\/strong>, co stymuluje wcze\u015bniejsze tworzenie p\u0105k\u00f3w. Dzi\u0119ki temu ro\u015bliny maj\u0105 lepsze warunki do wzrostu, co zwi\u0119ksza szanse na obfity plon.<\/p>\n Do polskich warunk\u00f3w najlepiej sprawdzaj\u0105 si\u0119 odmiany przystosowane do uprawy jednorocznej, mi\u0119dzy innymi imperial star<\/strong>, green globe<\/strong> oraz violet de provence<\/strong>. Imperial star<\/strong> to bezkolcowa odmiana, kt\u00f3ra wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 wczesnym plonowaniem. Jej du\u017ce, ci\u0119\u017ckie zielone p\u0105ki sprawiaj\u0105, \u017ce jest idealna do ch\u0142odniejszych klimat\u00f3w, gdzie uprawia si\u0119 j\u0105 jednorocznie.<\/p>\n Green globe<\/strong>, z kolei, produkuje kuliste p\u0105ki o zielonkawym odcieniu z fioletow\u0105 podstaw\u0105, lecz wymaga oko\u0142o 120 dni wegetacji. Dlatego nasiona wysiewa si\u0119 ju\u017c pod koniec stycznia a\u017c do pocz\u0105tku marca.<\/p>\n Aby uzyska\u0107 kwiatostany jeszcze w pierwszym roku, warto podda\u0107 m\u0142ode ro\u015bliny ekspozycji na ch\u0142odne noce, z temperatur\u0105 ni\u017csz\u0105 ni\u017c 10\u00b0C, przez minimum dwa tygodnie. Taki czynnik aktywuje rozw\u00f3j p\u0105k\u00f3w.<\/p>\n Przy wyborze odmiany do ogrodu warto przede wszystkim zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na:<\/p>\n Karczoch najlepiej rozwija si\u0119 w ciep\u0142ym<\/strong>, os\u0142oni\u0119tym od podmuch\u00f3w wiatru miejscu, najlepiej wystawionym na pe\u0142ne nas\u0142onecznienie. Pochodz\u0105cy z rejonu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, potrzebuje sporo ciep\u0142a, aby prawid\u0142owo rosn\u0105\u0107.<\/p>\n Gleba<\/strong>, na kt\u00f3rej go sadzimy, powinna by\u0107 \u017cyzna, bogata w pr\u00f3chnic\u0119, o lekko zasadowym odczynie oraz umiarkowanej wilgotno\u015bci. Unikajmy natomiast pod\u0142o\u017cy zbyt ci\u0119\u017ckich, zbitych czy przesadnie lekkich i piaszczystych.<\/p>\n Przed zasadzeniem warto dobrze przekopa\u0107 ziemi\u0119 na oko\u0142o 30 cm g\u0142\u0119boko\u015bci, dodatkowo wzbogacaj\u0105c j\u0105 obornikiem lub kompostem. Taki zabieg poprawia struktur\u0119 gleby i dostarcza ro\u015blinie niezb\u0119dne sk\u0142adniki od\u017cywcze.<\/strong> Karczoch jest do\u015b\u0107 wymagaj\u0105cy i \u017ale znosi nadmiar wody, zalegaj\u0105ca wilgo\u0107 mo\u017ce mu zaszkodzi\u0107. Dlatego tak istotne jest<\/strong>, aby miejsce uprawy mia\u0142o efektywny drena\u017c. Zarazem ro\u015blina potrzebuje systematycznego podlewania w czasie wegetacji, co sprzyja jej zdrowemu wzrostowi i liczniejszym zbiorom.<\/p>\n Rozsad\u0119 karczocha przygotowuje si\u0119<\/strong>, wysiewaj\u0105c nasiona do niewielkich doniczek lub skrzynek wysiewnych, w ka\u017cdym pojemniku umieszcza si\u0119 po 2-3 nasiona. Najlepszy moment na siew przypada mi\u0119dzy po\u0142ow\u0105 lutego a pocz\u0105tkiem marca<\/strong>.<\/p>\n Nasiona umieszcza si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015bci 1-2 cm<\/strong> w \u017cyznym i dobrze przepuszczalnym pod\u0142o\u017cu. Doniczki umieszczamy w ciep\u0142ym, nas\u0142onecznionym miejscu, dbaj\u0105c o temperatur\u0119 w granicach 20-25\u00b0C<\/strong>, co jest kluczowe w trakcie kie\u0142kowania. Pierwsze p\u0119dy zazwyczaj pojawiaj\u0105 si\u0119 po dw\u00f3ch, maksymalnie trzech tygodniach.<\/p>\n Warto mie\u0107 na uwadze<\/strong>, \u017ce nasiona karczocha kie\u0142kuj\u0105 do\u015b\u0107 s\u0142abo, procent wschod\u00f3w wynosi jedynie 50-60%<\/strong>. Dlatego dobrze jest wysia\u0107 kilka nasion w jednym pojemniku i po wschodach wybra\u0107 najsilniejsze siewki.<\/p>\n Gdy m\u0142ode ro\u015bliny wypuszcz\u0105 pierwszy li\u015b\u0107<\/strong>, przesadzamy je do osobnych doniczek o \u015brednicy 8-10 cm<\/strong>. Ca\u0142a produkcja rozsady trwa oko\u0142o 2,5 miesi\u0105ca<\/strong>, czyli mniej wi\u0119cej 76 dni. Kiedy minie niebezpiecze\u0144stwo przymrozk\u00f3w<\/strong>, mo\u017cna bez obaw wysadza\u0107 m\u0142ode karczochy na sta\u0142e miejsce w ogrodzie.<\/p>\n Nasiona karczocha wysiewa si\u0119 pod os\u0142onami od po\u0142owy lutego do pocz\u0105tku marca<\/strong>, poniewa\u017c ro\u015blina wymaga d\u0142ugiego czasu wzrostu przed przesadzeniem do gruntu w maju. Umieszcza si\u0119 je na g\u0142\u0119boko\u015bci 1-2 cm w doniczkach lub skrzynkach wype\u0142nionych \u017cyznym pod\u0142o\u017cem przeznaczonym do rozsad<\/strong>, wk\u0142adaj\u0105c do ka\u017cdego pojemnika po 2-3 nasiona.<\/p>\n Pojemniki powinny znajdowa\u0107 si\u0119 w ciep\u0142ym<\/strong>, dobrze o\u015bwietlonym miejscu, gdzie temperatura oscyluje w granicach 20-25\u00b0C, a\u017c do momentu pojawienia si\u0119 li\u015bcieni, co zwykle trwa od 14 do 21 dni. Ze wzgl\u0119du na do\u015b\u0107 nisk\u0105 zdolno\u015b\u0107 kie\u0142kowania<\/strong>, kt\u00f3ra wynosi oko\u0142o 50-60%, warto wysia\u0107 wi\u0119cej nasion ni\u017c planowana liczba ro\u015blin. Po wykie\u0142kowaniu usuwa si\u0119 s\u0142absze siewki, zostawiaj\u0105c tylko najsilniejsze.<\/p>\n Karczoch\u0119 najlepiej sadzi\u0107 do ziemi dopiero po tym<\/strong>, jak min\u0105 wiosenne przymrozki, co zwykle przypada na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 maja. Je\u015bli zasadzimy j\u0105 wcze\u015bniej, m\u0142ode ro\u015bliny, bardzo wra\u017cliwe na ch\u0142\u00f3d, mog\u0105 ucierpie\u0107 lub nawet przemarzn\u0105\u0107.<\/p>\n Rozsada powinna by\u0107 odpowiednio rozwini\u0119ta<\/strong>, zazwyczaj oznacza to oko\u0142o 2,5 miesi\u0105ca, czyli oko\u0142o 76 dni wzrostu w doniczkach, liczonych od wysiewu w lutym lub na pocz\u0105tku marca. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na warunki glebowe<\/strong>, je\u015bli grunt jest jeszcze ch\u0142odny i wilgotny albo istnieje ryzyko kolejnych przymrozk\u00f3w, lepiej przesun\u0105\u0107 sadzenie o kilka dni. Op\u00f3\u017anienie rozpocz\u0119cia wegetacji jest o wiele lepsze ni\u017c ryzyko utraty rozsady.<\/p>\n Karczochy nale\u017cy sadzi\u0107 w odst\u0119pach mi\u0119dzy 1 a 1,5 metra<\/strong>, zar\u00f3wno w rz\u0119dach, jak i mi\u0119dzy nimi. Taki uk\u0142ad pozwala na uzyskanie od oko\u0142o 4 do 10 ro\u015blin na ka\u017cde 10 m\u00b2 grz\u0105dki, w zale\u017cno\u015bci od wybranej rozstawy.<\/p>\n Tak du\u017ce przerwy mi\u0119dzy sadzonkami s\u0105 konieczne ze wzgl\u0119du na charakterystyczny pokr\u00f3j karczocha.<\/strong> Doros\u0142e okazy rozwijaj\u0105 szerok\u0105 rozet\u0119 li\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119sto mierz\u0105 nawet metr \u015brednicy i s\u0105 mocno powycinane. Ro\u015blina potrzebuje tak\u017ce miejsca, aby dobrze rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 jej system korzeniowy.<\/p>\n Gdy karczochy rosn\u0105 zbyt blisko siebie<\/strong>, ograniczony dost\u0119p \u015bwiat\u0142a i powietrza sprzyja pojawianiu si\u0119 chor\u00f3b grzybowych, zw\u0142aszcza m\u0105czniaka. Z kolei wi\u0119ksze odst\u0119py znacz\u0105co u\u0142atwiaj\u0105 piel\u0119gnacj\u0119, dokarmianie ro\u015blin podczas wzrostu oraz zbi\u00f3r dojrza\u0142ych p\u0105k\u00f3w, minimalizuj\u0105c ryzyko uszkodze\u0144 s\u0105siednich ro\u015blin.<\/p>\n Karczoch to ro\u015blina o sporych wymaganiach pokarmowych<\/strong>, dlatego przed jego sadzeniem warto wzbogaci\u0107 gleb\u0119 przefermentowanym obornikiem lub kompostem. W trakcie sezonu naturalnie stosuje si\u0119 tak\u017ce nawo\u017cenie azotem, kt\u00f3re wspiera rozw\u00f3j ro\u015bliny.<\/p>\n Stosowanie nawo\u017cenia azotem<\/strong> przebiega wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cego schematu:<\/p>\n \u0141\u0105czna ilo\u015b\u0107 azotu w sezonie to 25 g N\/m\u00b2<\/strong>, podzielone na pi\u0119\u0107 dawek. Wczesna wiosna to dobry moment na uzupe\u0142nienie nawo\u017cenia o potas i fosfor,<\/strong> kt\u00f3re korzystnie wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j korzeni i kwitnienie.<\/p>\n Dodatkowo, co oko\u0142o dwa tygodnie a\u017c do ko\u0144ca sierpnia, warto stosowa\u0107 3-procentowy roztw\u00f3r nawozu mineralnego, by zapewni\u0107 ro\u015blinom sta\u0142e wsparcie od\u017cywcze.<\/p>\n \u015aci\u00f3\u0142kowanie pod\u0142o\u017ca przynosi podw\u00f3jne korzy\u015bci:<\/strong><\/p>\n Zbi\u00f3r karczoch\u00f3w zazwyczaj trwa od po\u0142owy lipca a\u017c do pierwszych jesiennych przymrozk\u00f3w.<\/strong> W przypadku ro\u015blin wysadzanych z rozsady, sezon zbior\u00f3w zaczyna si\u0119 zwykle p\u00f3\u017aniej, dopiero pod koniec sierpnia lub we wrze\u015bniu. P\u0105ki najlepiej zbiera\u0107<\/strong>, gdy osi\u0105gn\u0105 \u015brednic\u0119 oko\u0142o 7-10 cm. Wa\u017cne jest, aby ich \u0142uski by\u0142y \u015bci\u015ble z\u0142\u0105czone i nie zaczyna\u0142y si\u0119 rozwija\u0107, je\u015bli si\u0119 otwieraj\u0105, oznacza to, \u017ce p\u0105k jest ju\u017c przejrza\u0142y i traci na \u015bwie\u017co\u015bci oraz smaku.<\/p>\n Karczoch odcina si\u0119 razem z fragmentem \u0142odygi,<\/strong> co nie tylko u\u0142atwia przechowywanie, ale tak\u017ce przygotowanie do dalszej obr\u00f3bki kulinarnej. Aby otrzyma\u0107 wi\u0119ksze i bardziej warto\u015bciowe koszyczki<\/strong>, zaleca si\u0119 pozostawienie na ro\u015blinie maksymalnie o\u015bmiu p\u0105k\u00f3w. W przypadku wyj\u0105tkowo du\u017cych osobnik\u00f3w t\u0119 liczb\u0119 mo\u017cna ograniczy\u0107 nawet do czterech-pi\u0119ciu, usuwaj\u0105c nadmiarowe zawi\u0105zki.<\/p>\n Przy uprawie jednorocznej z rozsady od momentu siewu w lutym do pierwszych zbior\u00f3w p\u0105k\u00f3w mija zwykle oko\u0142o 190-210 dni<\/strong>, czyli mniej wi\u0119cej 6-7 miesi\u0119cy. Pierwsze koszyczki najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 pod koniec sierpnia lub we wrze\u015bniu.<\/strong><\/p>\n W naturalnych warunkach, gdy karczoch jest ro\u015blin\u0105 wieloletni\u0105, w pierwszym roku tworzy jedynie rozet\u0119 li\u015bci, a p\u0119d kwiatostanowy z p\u0105kami rozwija si\u0119 dopiero w sezonie drugim. Aby przyspieszy\u0107 zawi\u0105zywanie p\u0105k\u00f3w jeszcze w pierwszym roku uprawy<\/strong>, m\u0142ode ro\u015bliny wystawia si\u0119 na ch\u0142odniejsze noce, temperatury poni\u017cej 10\u00b0C przez co najmniej dwa tygodnie, co na\u015bladuje naturaln\u0105 zim\u0119. Dzi\u0119ki temu zabiegowi mo\u017cna zebra\u0107 plony ju\u017c w tym samym sezonie, cho\u0107 biologicznie karczoch kwitnie dopiero w drugim roku wegetacji.<\/p>\n Z jednej dobrze piel\u0119gnowanej ro\u015bliny w pierwszym roku zwykle zbiera si\u0119 od 1 do 3 p\u0105k\u00f3w<\/strong>. W kolejnych sezonach, drugim i trzecim, gdy karczoch osi\u0105ga pe\u0142n\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107, zyskujemy ju\u017c 6-10 p\u0105k\u00f3w<\/strong> z ka\u017cdej ro\u015bliny, co oznacza wzrost plonu o 5-7 sztuk<\/strong> w por\u00f3wnaniu do pierwszego roku. Aby jednak poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 zbieranych p\u0105k\u00f3w, warto ograniczy\u0107 ich liczb\u0119 do najwy\u017cej 8 na ro\u015blin\u0119<\/strong>. Na trzech g\u0142\u00f3wnych p\u0119dach pozostawia si\u0119 po 2-3 p\u0105ki<\/strong>, usuwaj\u0105c pozosta\u0142e zawi\u0105zki. Cho\u0107 taki zabieg zmniejsza ca\u0142kowity plon, to jednocze\u015bnie zwi\u0119ksza wielko\u015b\u0107 oraz jako\u015b\u0107 zachowanych koszyczk\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n W polskim klimacie karczoch najcz\u0119\u015bciej traktowany jest jako ro\u015blina jednoroczna i po zako\u0144czeniu sezonu si\u0119 go usuwa, poniewa\u017c zwykle nie przezimowuje. Jednak ci, kt\u00f3rzy pragn\u0105 zachowa\u0107 ro\u015blin\u0119 na zim\u0119, powinni p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105 skr\u00f3ci\u0107 p\u0119dy tu\u017c nad ziemi\u0105<\/strong>. Nast\u0119pnie korze\u0144<\/strong>, zwany karp\u0105, warto zabezpieczy\u0107 grub\u0105 warstw\u0105 \u015bci\u00f3\u0142ki, mo\u017ce to by\u0107 s\u0142oma, li\u015bcie lub kora. Dodatkowo dobrze jest okry\u0107 j\u0105 agrow\u0142\u00f3knin\u0105 lub foli\u0105.<\/p>\n Najwa\u017cniejsze jest chronienie mi\u0119sistego korzenia przed mrozem i nadmiern\u0105 wilgoci\u0105 w okresie spoczynku<\/strong>, bo przemro\u017cona i przesi\u0105kni\u0119ta wod\u0105 karpa szybko zaczyna gni\u0107. Mimo starannego zabezpieczenia, powodzenie zimowania w du\u017cej mierze zale\u017cy od warunk\u00f3w pogodowych oraz lokalnego mikroklimatu. W ch\u0142odniejszych cz\u0119\u015bciach kraju ryzyko uszkodzenia ro\u015bliny przez mr\u00f3z pozostaje niestety znaczne<\/strong>.<\/p>\n W wi\u0119kszo\u015bci rejon\u00f3w Polski karczoch nie wytrzymuje zimy bez dodatkowej os\u0142ony<\/strong>. Korze\u0144 \u0142atwo ulega uszkodzeniom podczas standardowych polskich mroz\u00f3w<\/strong>. Ro\u015blina naturalnie znosi przymrozki do kilkunastu stopni poni\u017cej zera, jednak surowe warunki zimowe, z d\u0142ugotrwa\u0142ymi spadkami temperatur i ich wahaniami, s\u0105 dla niej zbyt wymagaj\u0105ce.<\/p>\n Nawet grube okrycie ze s\u0142omy<\/strong>, li\u015bci czy folii nie gwarantuje przetrwania zimy w ziemi. Najcz\u0119\u015bciej udaje si\u0119 to tylko tam, gdzie panuj\u0105 cieplejsze, os\u0142oni\u0119te mikroklimaty lub podczas \u0142agodniejszych zim. W praktyce ogrodniczej bezpieczniejszym rozwi\u0105zaniem bywa coroczne wysiewanie nowej rozsady<\/strong>, poniewa\u017c pr\u00f3ba przezimowania ro\u015bliny w gruncie zazwyczaj okazuje si\u0119 nieskuteczna.<\/p>\n Karczoch jest cz\u0119sto atakowany przez mszyce<\/strong>, zw\u0142aszcza te czarne, kt\u00f3re \u017ceruj\u0105 na m\u0142odych li\u015bciach, wierzcho\u0142kach p\u0119d\u00f3w oraz p\u0105kach. Takie dzia\u0142anie prowadzi do os\u0142abienia wzrostu ro\u015bliny i deformacji jej tkanek.<\/p>\n Innym problemem s\u0105 \u015blimaki<\/strong>, kt\u00f3re nie tylko wygryzaj\u0105 dziury w li\u015bciach, ale tak\u017ce zanieczyszczaj\u0105 ro\u015blin\u0119 swoimi odchodami. Warto wi\u0119c stosowa\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju pu\u0142apki lub inne sposoby na ograniczenie ich liczebno\u015bci.<\/p>\n Karczoch ma r\u00f3wnie\u017c nisk\u0105 odporno\u015b\u0107 na choroby grzybowe<\/strong>, takie jak m\u0105czniak prawdziwy i rzekomy. M\u0105czniak prawdziwy rozwija si\u0119 szczeg\u00f3lnie w warunkach wysokiej temperatury, du\u017cej wilgotno\u015bci oraz przy nadmiarze azotu, pokrywaj\u0105c li\u015bcie bia\u0142ym, m\u0105czystym nalotem z ciemnymi punktami zarodnik\u00f3w. Zbyt g\u0119ste sadzenie i nadmierna wilgotno\u015b\u0107 zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko infekcji grzybowych.<\/strong> Dlatego zaleca si\u0119 zapewnienie ro\u015blinom dobrej cyrkulacji powietrza oraz, je\u015bli zajdzie taka potrzeba, stosowanie oprysk\u00f3w preparatami zawieraj\u0105cymi mied\u017a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Karczoch mo\u017cna uprawia\u0107 w Polsce, jednak ze wzgl\u0119du na jego wra\u017cliwo\u015b\u0107 na mr\u00f3z traktuje si\u0119 go jako ro\u015blin\u0119 jednoroczn\u0105, wysiewan\u0105 z rozsady od po\u0142owy lutego. Nasiona kie\u0142kuj\u0105 po 14-21 dniach w temperaturze 20-25\u00b0C. Do gruntu sadzi si\u0119 je dopiero po przymrozkach, zwykle w drugiej po\u0142owie maja, w rozstawie 1-1,5 m. Do uprawy jednorocznej najlepiej nadaj\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10747,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[466],"tags":[],"class_list":["post-10056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uprawa"],"blocksy_meta":[],"yoast_head":"\nCzy karczoch jest ro\u015blin\u0105 wieloletni\u0105?<\/h3>\n
Dlaczego karczoch w polskich warunkach uprawia si\u0119 jako ro\u015blin\u0119 jednoroczn\u0105 z rozsady?<\/h3>\n
\n
\n Temat<\/th>\n Najwa\u017cniejsze informacje<\/th>\n<\/tr>\n \n Uprawa karczoch\u00f3w w Polsce<\/td>\n Karczochy mo\u017cna uprawia\u0107 w Polsce jako ro\u015bliny jednoroczne; wymagaj\u0105 ciep\u0142ego, os\u0142oni\u0119tego i s\u0142onecznego stanowiska oraz \u017cyznej gleby.<\/td>\n<\/tr>\n \n Siew i rozmna\u017canie<\/td>\n Nasiona wysiewa si\u0119 pod os\u0142onami w lutym lub na pocz\u0105tku marca, przesadza do gruntu po ostatnich przymrozkach (zwykle druga po\u0142owa maja).<\/td>\n<\/tr>\n \n Odmiany do uprawy<\/td>\n Najlepsze odmiany to: Imperial Star (bezkolcowa, wczesna), Green Globe (wymaga 120 dni wegetacji), Violet de Provence; warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na odporno\u015b\u0107 na niskie temperatury noc\u0105 i szybko\u015b\u0107 wzrostu.<\/td>\n<\/tr>\n \n Warunki glebowe<\/td>\n Gleba powinna by\u0107 \u017cyzna, bogata w pr\u00f3chnic\u0119, lekko zasadowa, dobrze zdrenowana, umiarkowanie wilgotna; unika\u0107 gleb ci\u0119\u017ckich i zbyt lekkich.<\/td>\n<\/tr>\n \n Przygotowanie rozsady<\/td>\n Nasiona wysiewa si\u0119 na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1-2 cm w \u017cyznym pod\u0142o\u017cu, temperatura kie\u0142kowania 20-25\u00b0C, kie\u0142kowanie trwa 2-3 tygodnie; s\u0142aby procent wschod\u00f3w (50-60%).<\/td>\n<\/tr>\n \n Sadzenie do gruntu<\/td>\n Sadzenie po ust\u0105pieniu przymrozk\u00f3w, zwykle od po\u0142owy maja; rozsada rozwija si\u0119 oko\u0142o 2,5 miesi\u0105ca (76 dni).<\/td>\n<\/tr>\n \n Nawo\u017cenie<\/td>\n Przed sadzeniem wzbogaci\u0107 gleb\u0119 obornikiem lub kompostem; azot nawozi\u0107 5 razy (\u0142\u0105cznie 25 g N\/m\u00b2), przed sadzeniem, przed kwitnieniem i 3 dawki do zbioru; dodatkowo potas i fosfor na wiosn\u0119; co 2 tygodnie do sierpnia 3% roztw\u00f3r nawozu mineralnego; stosowa\u0107 \u015bci\u00f3\u0142kowanie.<\/td>\n<\/tr>\n \n Zbi\u00f3r<\/td>\n Zbi\u00f3r od po\u0142owy lipca do pierwszych przymrozk\u00f3w; p\u0105ki o \u015brednicy 7-10 cm, \u015bci\u015ble zamkni\u0119te; odcina si\u0119 z fragmentem \u0142odygi; optymalna liczba p\u0105k\u00f3w na ro\u015blinie to 8 (lub 4-5 dla du\u017cych okaz\u00f3w).<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n Jakie odmiany karczocha wybra\u0107 do uprawy w ogrodzie?<\/h2>\n
\n
Jakie warunki glebowe i stanowiskowe s\u0105 najlepsze dla uprawy karczocha?<\/h2>\n
Jak przygotowa\u0107 rozsad\u0119 karczocha?<\/h2>\n
Kiedy i w jaki spos\u00f3b powinno si\u0119 wysiewa\u0107 karczoch na rozsady?<\/h3>\n
Kiedy sadzi\u0107 karczoch?<\/h2>\n
Jak\u0105 rozstaw\u0119 nale\u017cy zachowa\u0107 podczas sadzenia karczoch\u00f3w do gruntu i dlaczego?<\/h3>\n
Czym i jak cz\u0119sto nawozi\u0107 karczochy?<\/h2>\n
\n
\n
Kiedy i jak przeprowadza si\u0119 zbi\u00f3r karczoch\u00f3w, aby uzyska\u0107 najlepsze p\u0105ki kwiatowe?<\/h2>\n
Po jakim czasie karczoch owocuje?<\/h3>\n
Ile karczoch\u00f3w mo\u017cna zebra\u0107 z jednej ro\u015bliny?<\/h3>\n
Jak przezimowa\u0107 karczocha w polskim klimacie?<\/h2>\n
Czy karczoch zimuje w gruncie?<\/h3>\n
Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze choroby i szkodniki karczocha?<\/h2>\n